Studeren met een motorische beperking

Bij een motorische of  fysieke beperking (tijdelijk of permanent) zijn er vooral problemen met (gaan) zitten, (voort) bewegen en hand/armfuncties. 

Daar kunnen diverse oorzaken aan ten grondslag liggen: bijvoorbeeld spierziekten, neurologische aandoening, aangeboren aandoening, een ongeluk of overbelasting.
Een vaak voorkomende arbeidsgerelateerde klacht bij studenten als gevolg van overbelasting is RSI.

kenmerken

Motorische functiebeperkingen hebben effect op het algehele functioneren en gaat vaak gepaard met veel pijn en stressgevoeligheid. De pijn kan erger worden na een inspanning. Sommige motorische beperkingen zijn zichtbaar (bv. rolstoel), andere zijn minder zichtbaar of helemaal onzichtbaar (bv. reuma en RSI). De beperkingen die tot vermindering van mobiliteit leiden varieren in intensiteit en vorm.
Door de beperking is de student sneller vermoeid, is het werktempo trager en ervaart hij/zij tijdsdruk door (para)medische zorgen. Deze student heeft rustmomenten nodig om te herstellen. Lichamelijke klachten en beperkingen kunnen ook psychische klachten ten gevolge hebben.

problemen in de onderwijssituatie

  • Toegankelijkheid, doorgankelijkheid en bereikbaarheid van gebouwen, onderwijsruimtes en campusterrein.
  • Toegankelijkheid van apparatuur.
  • Maken van aantekeningen, schriftelijke opdrachten en toetsen.
  • Aandachtsprobleem: 2 dingen tegelijk doen.
  • Langdurig zitten, staan, bewegen.
  • Fijne motorische handelingen bij:
    • uitoefenen van laboratorium- en practicavaardigheden
    • werken met PC/laptop
    • hanteren en manipuleren van studiemateriaal
  • Aanwezigheid tijdens onderwijsmomenten vanwege pijnklachten en verminderde belastbaarheid door energietekort.
  • Concentratie.

mogelijke onderwijsmaatregelen en voorzieningen

Een verklaring is nodig die de aanvraag voorzieningen en regelingen wegens persoonlijke omstandigheden rechtvaardigt. Procedure aanvraag voorzieningen: raadpleeg het stappenplan.

begeleiding

  • Intern afstemmen wat nodig en mogelijk is (spreiding van studieprogramma, maatwerk, versoepelde aanwezigheidsplicht, beperken gebouwwisseling/lokaalwisseling).
  • Ondersteuning bij communicatie naar docenten/mentoren.
  • Ondersteuning bij het maken van een taakgerichte studieplanning en tijdspanning.
  • Overleg met de examencie over afwijken van de verplichte aanwezigheid en andere type opdrachten / alternatieve toetsing.
  • Ondersteuning bij afwijkende toetsvoorzieningen (rustruimte, spreiding toetsen, splitsen van toetsen in delen, take-home tentamen, laptopgebruik en extra tijd).

onderwijsmaatregelen

  • Beperken van gebouwenwisselingen.
  • Roosteraanpassingen.
  • Aangepast studieprogramma en/of opdrachten.
  • Opnames colleges en livestreaming projectgroepoverleggen.
  • Vooraf (digitaal) beschikbaar stellen van lesmateriaal.
  • Maatregelen gebonden aan een specifiek medisch probleem (rustruimte, aangepast meubilair).

toetsvoorzieningen

  • Extra tijd.
  • Laptopgebruik met hulpmiddelen (ergonomische muis en toetsenbord) of specifieke software (spraakherkenningssoftware).
  • Spreiding toetsen, pauze tijdens toetsen of splitsen van toetsen in delen.
  • Alternatieve toetsvorm (mondeling, take-home toets).
  • Maatregelen gebonden aan een specifiek medisch probleem (rustruimte, aangepast meubilair).

bruikbare hulpmiddelen

hulpmiddelen via zorgverzekeraar, thuiszorgwinkel, Gemeente en UWV

  • Bepaalde hulpmiddelen voor behandeling, verpleging, revalidatie of verzorging worden vergoed door de eigen zorgverzekeraar.
  • Eenvoudige loophulpmiddelen zijn te koop of te huur bij een thuiszorgwinkel.
  • Maatwerkvoorzieningen (geen medische hulp) voor blijvend gebruik worden verstrekt vanuit de WMO van de gemeente.
  • Bepaalde hulpmiddelen of voorzieningen bij het volgen van een opleiding worden onder voorwaarden verstrekt door het UWV.

Raadpleeg de Hulpmiddelenwijzer voor meer informatie over de diverse hulpmiddelen.

Interne Aanbod begeleiding

Voor opleidingsgebonden begeleiding is de studieadviseur van de opleiding het eerste aanspreekpunt.
Voor opleidingoverstijgende individuele begeleiding en advisering zijn de studentbegeleiders van Student Affairs Coaching & Counselling te raadplegen.

interne aanbod ondersteuning

UT ondersteuningsaanbod van trainingen, workshops, studievaardigheden.

regelingen bij studiebeperking

Raadpleeg de studentendecaan bij interne en externe (financiële) regelingen.

UT regelingen

  • BSA (Bindend Studieadvies)
  • FOBOS (Financiële Ondersteuning Bijzondere Omstandigheden Student)

Externe regelingen

externe aanbod begeleiding en ondersteuning

op de campus

buiten de campus

Tips voor docenten

  • Collegesheets, lesstof vooraf digitaal ter beschikking stellen.
  • Gelegenheid bieden via email vragen te stellen.
  • Flexibel met verplichte aanwezigheid.
  • Bied eventueel een alternatieve opdracht/toetsvorm aan.
  • Vaste partner bij practica (indien gewenst).
  • Aangepaste rol bij groepswerk.

Overzicht deskundigheid bevorderende activiteiten voor docenten en studiebegeleiders.

Tips voor studenten

  • Informeer betrokkenen (docenten en medestudenten) vooraf zelf (of via de studieadviseur) over je beperking en mogelijkheden.
  • Overleg welke taken in de werkgroep voor jou haalbaar zijn.
  • Maak bij werkgroepen goede afspraken over tijdstip van overleggen en pauzes.
  • Samenwerken via skype/chat/email/facetime.
  • Studeersnel.nl: online leerplatform voor het delen van documenten (samenvattingen, oude tentamens, college aantekeningen en uitwerkingen).  
  • College aantekeningen delen via blackboard.
  • Maak goede planning: spreiden van werkzaamheden.
  • Maak afspraken door feedback en vragen te stellen aan docent bij zelfstudie via email/skype/telefoon.
  • Overweeg gebruik van voorleessoftware en/of spraakherkenningssoftware.
  • Studietips van Expertisecentrum handicap + studie
  • Raadpleeg de studentenpsycholoog bij psychische klachten (ten gevolge van de beperking).

informatiebronnen

Literatuur/publicaties

  • Leven met een lichamelijke beperking - Nadia Garnefski e.a. 2010 / Boom hulpboeken.

Website

  • Landelijk expertisecentrum handicap & studie.
  • Op eigen benen, website met informatie voor jongeren met een chronische aandoening en lichamelijke beperking, ziektes en/of een functiebeperking die een transitie in ziekte of zorg doormaken.