Leerbeperking

Studeren met dyslexie

Een student met dyslexie heeft moeite met schriftelijke taal, het lezen en schrijven en dikwijls ook met het verwerken van informatie.

De juiste klank-tekenkoppeling is lastig. Lezen en schrijven blijft een aandachtvragende activiteit en kost veel extra tijd.

Kenmerken

  • Moeite met lezen en schrijven.
  • Koppeling letter-klank.
  • Lage verwerkingssnelheid van woorden.
  • Maken van spelfouten.

Positieve Kenmerken:

  • Denken in concepten / beelden.
  • Denken vanuit het overzicht.
  • Gedegen informatieopname.

Dyslexie gaat vaak samen met:

  • Faalangst.
  • Gebrek aan zelfvertrouwen.
  • Concentratieproblemen.
  • Stress, presteren onder tijdsdruk.
  • Moeite met persoonlijke organisatie.

problemen in de onderwijssituatie

  • Colleges volgen: combinatie van luisteren en aantekeningen maken.
  • Bestuderen en verwerken van grote hoeveelheden studiemateriaal.
  • Planning en organisatie van de studie.
  • Formuleren van een antwoord op de vraag.
  • Nuances onderscheiden in meerkeuze vragen.
  • Correct lezen van de vraag en interpreteren van de opdracht.
  • Schriftelijke presentaties/opdrachten (rommelige structuur, verkeerde zinsverbanden, spelfouten)
  • Schriftelijke toetsen maken.
  • Deelnemen aan werkgroepen (samenwerken met en verwachtingen van anderen).
  • Engelstalig onderwijs.

Mogelijke onderwijsmaatregelen en voorzieningen

Een verklaring is nodig die de aanvraag voorzieningen en regelingen wegens persoonlijke omstandigheden rechtvaardigt. Procedure aanvraag voorzieningen: raadpleeg het stappenplan.

begeleiding/onderwijsmaatregelen

  • Bespreek mogelijkheden van gebruik van tekst-naar-spraak-software Kurzweil 3000 bij schrijfproblemen en als leerondersteuning bij studeren.
  • Bespreek mogelijkheden van gebruik van spraakherkenningssoftware Dragon Naturally Speaking.
  • Verstrekken van digitaal studiemateriaal.
  • Ondersteuning bij planning, leren studeren en structureren.
  • Wijzen op trainingen en studievaardigheden.

toetsvoorzieningen

  • Verlenging toetstijd.
  • Vergroting van de opgaven. 
  • Gebruik leesliniaal toestaan.
  • Tekst-naar-spraak software Kurzweil.
  • Gebruik laptop.
  • Gebruik woordenboeken.
  • Alternatieve toetsvorm.

Bruikbare hulpmiddelen

Interne Aanbod begeleiding

Voor opleidingsgebonden begeleiding is de studieadviseur van de opleiding het eerste aanspreekpunt.
Voor opleidingoverstijgende individuele begeleiding en advisering zijn de studentbegeleiders van Student Affairs Coaching & Counselling te raadplegen.

interne aanbod ondersteuning

UT ondersteuningsaanbod van trainingen, workshops, studievaardigheden.

regelingen bij studiebeperking

Raadpleeg de studentendecaan bij interne en externe (financiële) regelingen.

UT regelingen

  • BSA (Bindend Studieadvies).
  • FOBOS (Financiële Ondersteuning Bijzondere Omstandigheden Student).

Externe regelingen

externe aanbod begeleiding en ondersteuning

Tips voor docenten

  • Gebruik overzichtelijke teksten (contrast, opmaak, gebruik schreefloos lettertype, 12 punts grootte bv. Arial, duidelijke alinea's, interlinie, kopjes). Zie Richtlijnen educatief materiaal voor mensen met dyslexie (Dedicon).
  • Verstrek vooraf hand-outs of inhoudsopgave van de college/lesstof.
  • Breng zoveel mogelijk structuur aan in de teksten.
  • Bied informatie waar mogelijk visueel en auditief aan.
  • Stijlfouten of spellingsfouten niet meetellen in de beoordeling.
  • Bij presentaties:
    • één thema per dia
    • beperk je tot 5-7 regels tekst per dia
    • maak handouts vooraf beschikbaar via black board.

Overzicht deskundigheid bevorderende activiteiten voor docenten en studiebegeleiders.

Tips voor studenten

informatiebronnen

Literatuur/publicaties

Websites

Video/films

  • Studeren met dyslexie
    Documentaire (30 minuten) over jonge mensen met dyselxie die hun studie aan de universiteit volbrachten. Zij getuigen van obstakels tijdens hun studietijd. (Universiteit Gent).
  • Tips van Mark Tigchelaar over lees- en geheugentechnieken, effectiever werken en timemanagement.