DOT Scheikunde

DOT Scheikunde: uitbouwen van context-concept chemie en zinvol ICT gebruik

Dr. Fer Coenders


Drs. Wil Gradussen


Context

In mei 2015 worden de eerste havo examens volgens het nieuwe examenprogramma

scheikunde afgenomen en in mei 2016 volgt het vwo. Dit nieuwe programma is een reactie op door de Verkenningscommissie (van Koten, 2002) geconstateerde problemen: negatieve beeldvorming van de chemie, onzichtbare motivatie van leerlingen, verminderde inspiratie van docenten, en ontbrekende samenhang tussen natuurwetenschappen in het VO. In het nieuwe examenprogramma is daarom:

-nadruk gelegd op leren begrijpen van de chemie achter producten en processen

-wetenschappelijk onderzoek op de snijvlakken zichtbaar

-aansluiting gezocht bij de grote vragen van de 21ste eeuw

-het uitgangspunt een context-concept benadering

-intensiever gebruik van ICT mogelijkheden gewenst.


Het nieuwe examenprogramma is opgebouwd uit drie domeingebieden: vaardigheden, vakconcepten en contextgebieden. Nieuw is ook dat het schoolexamen en het centraal schriftelijk examen niet over dezelfde eindtermen gaan.

Het nieuwe examenprogramma zorgt voor nogal wat vernieuwingen voor docenten en leerlingen. Daarom is het gewenst om die vernieuwingen niet in je eentje het hoofd te

bieden, maar hierover met collega’s van gedachte te wisselen en in samenspraak vernieuwende lessen voor te bereiden. Dit is niet alleen erg leerzaam, maar spaart ook tijd.


In deze DOT zal de nadruk daarom liggen op bespreken van de nieuwe elementen uit het examenprogramma, deze in leermateriaal op te nemen en dit in de klas te gebruiken. Het leren van de leerlingen staat centraal en daarom zullen zowel het leerproces als de leeropbrengsten in kaart worden gebracht. We hebben al ervaring opgedaan met een groepslogboek om zicht te krijgen op het leerproces (NVOX, 9, 2014) en op enkele alternatieve evaluatievormen aan het einde van een module.


Beschrijving activiteiten

De thema’s die aan de orde komen spreken we onderling af tijdens de eerste bijeenkomst. We bepalen dan ook op welke leerjaren we de nadruk leggen. Tijdens de volgende bijenkomsten wordt, gebruik makend van ervaringen van de deelnemers en van materialen en expertise van elders, in een cyclisch proces innovatief leermateriaal geschikt gemaakt om in de klas te gebruiken. De discussies tijdens de bijeenkomsten bereiden meteen voor op het gebruik in de klas. Het leermateriaal wordt vervolgens in de les gebruikt en de leeropbrengsten worden gemeten. Een cyclus wordt afgesloten met het bespreken van de ervaringen en de sterke en zwakke punten uit het materiaal en met het eventueel aanpassen ervan voor gebruik in komende jaren.


Resultaten

-In de klas geteste herontworpen leermaterialen waarvan de leeropbrengsten bekend zijn.

-Ervaringen in de klas met herontworpen e-modules (Wikiwijs) en ervaringen met digitale labs (Go-Lab).

-Een beter begrip van het examenprogramma, vooral de nieuwe domeinen en de verschillen tussen CE en SE.

-Publicaties in daarvoor geschikte media.

-Workshops en presentaties op daartoe geschikte conferenties en bijeenkomsten.


Tijd en plaats

De bijeenkomsten vinden elke tweede maandag van de maand plaats op de UT, van 14.45 tot 18:00 uur.