Vakgroep Communicatiewetenschap

Onderzoek van de vakgroep

Onderzoek van de vakgroep

Communicatiewetenschap – Corporate en Marketingcommunicatie (CW-CMC)

Het onderzoek van de vakgroep Communicatiewetenschap – Corporate en Marketingcommunicatie (CW-CMC) richt zich op de professionele communicatie van organisaties, in het bijzonder binnen de domeinen van marketing- , organisatie- en technische communicatie. Het onderzoek heeft drie onderscheidende kenmerken:

  • Een ingenieursperspectief: aandacht voor de planmatigheid en professionaliteit van communicatieontwerpprocessen
  • Speciale aandacht voor de relatie tussen technologie/design en communicatie
  • Het uitgangspunt dat communicatie met stakeholders duurzaam moet zijn

INGENIEURSPERSPECTIEF OP COMMUNICATIEWETENSCHAP

Communicatiekundig ontwerpen is het systematische en door onderzoek ondersteunde proces om communicatieproblemen in een organisatorische context te analyseren en op te lossen. Het komt neer op de werkwijze van de ingenieur, aangepast voor de communicatiepraktijk. Het onderzoek van de vakgroep richt zich met name op twee deelthema’s: de communicatieprofessional en de methodologie van toegepast communicatieonderzoek.

Deelprojecten:

De communicatieprofessional: Empathie

Eén van de belangrijkste competenties van communicatieprofesssionals is empathie: de bereidheid en vaardigheid om zich in te leven in de beleving, voorkennis, behoeften, standpunten, voorkeuren, vaardigheden en situatie van doelgroepen. In dit project staat de empathie van communicatie­professionals centraal. Het onderzoek spitst zich toe op de rol van empathie bij de ontwikkeling van communicatiemiddelen en -beleid en op de vraag hoe empathie het best bevorderd kan worden.

Onderzoekers: prof.dr. M.D.T. de Jong (coördinator), dr. M. van Vuuren, M.M. Oudshoorn-Fuller, MSc

Methodologie van toegepast communicatieonderzoek

In professionele ontwerpprocessen van communicatiemiddelen en -beleid wordt vaak gebruik gemaakt van toegepaste onderzoeksmethoden om communicatieproblemen te analyseren of communicatie te evalueren. Dit project richt zich op de ontwikkeling en validering van specifieke onderzoeksmethoden en instrumenten voor de communicatiepraktijk (zoals pretesting, communicatieaudits, identiteits-, imago- en reputatieonderzoek, mysteryshopping en participatief onderzoek).

Onderzoekers: prof.dr. M.D.T. de Jong (coördinator), N. Baas, MSc, dr. J.J. van Hoof, dr. J.F. Gosselt, dr. M. Van Vuuren, dr. J. Karreman

TECHNOLOGIE/DESIGN EN COMMUNICATIE

Met betrekking tot de relatie tussen technologie/design en communicatie heeft de vakgroep twee typen projecten: onderzoek naar de rol van communicatie bij de aanvaarding en het gebruik van technologie en onderzoek naar het gebruik van technologie/design also communicatiemiddel.

Deelprojecten:

Gebruikersondersteuning bij complexe systemen

Technologie spreekt niet altijd voor zich en in de ontwerpprocessen van technologische producten staan de beoogde gebruikers niet altijd op de eerste plaats. Dit project richt zich op gebruikersondersteuning bij complexe systemen. Deze wordt van twee kanten belicht: de totstandkoming van gebruikersondersteuning en de gebruikersvriendelijkheid van gebruikersondersteuning.

Onderzoekers: dr. J. Karreman (coördinator), Z. Gao, MSc

Vertrouwen in technologie

Met de voortschrijdende ontwikkelingen in de ICT is vertrouwen in technologie een steeds belangrijker thema. Mensen maken zich in toenemende mate zorgen over hun privacy. Wantrouwen in de technologie kan ertoe leiden dat ze van bepaalde toepassingen geen gebruik maken. Maar het omgekeerde kan ook: mensen kunnen teveel vertrouwen hebben in technologie en zich niet bewust zijn van serieuze risico’s. In dit project staan vertrouwen, privacy en online risico’s centraal.

Onderzoekers: dr. A.D. Beldad (coördinator), S. Barth, MSc

Omgevingsdesign

Organisaties worden zich steeds meer bewust van de communicatieve mogelijkheden van omgevingsdesign: architectuur, inrichting, belichting, muziek. In dit project wordt de invloed van omgevingskenmerken op cliënten en consumenten empirisch onderzocht, met speciale aandacht voor klantbeleving en wachttijdbeleving.

Onderzoekers: prof.dr. A.Th.H. Pruijn (coördinator), dr M. Galetzka

Productdesign

Marketingcommunicatie betreft niet alleen de communicatie over merken en producten; producten en verpakkingen communiceren ook zelf. In dit project staat de relatie tussen productdesign en consumentenbeleving en -gedrag centraal.

Onderzoekers: dr. A. Fenko (coördinator), prof.dr. A.Th.H.Pruijn

Online risicogedrag van jongeren

De opkomst van de online media heeft geleid tot allerlei vormen van risicogedrag van jongeren, zoals cyberpesten, grooming en sexting . Dit project richt zich op het in kaart brengen van verschijningsvormen, oorzaken en gevolgen van dergelijk risicogedrag en op de ontwikkeling en evaluatie van interventies om dergelijk gedrag te voorkomen.

Onderzoeker: N. Baas, MSc (coördinator)

DUURZAME COMMUNICATIE

Bij de bestudering van communicatie staat in het onderzoek van de vakgroep duurzaamheid centraal. Drie algemene kenmerken van duurzaamheid zijn transparantie, een focus op een evenwichtige relatie met relevante stakeholders, en het op verantwoorde wijze gebruik maken van de ontwikkelingen in de ICT. Het concept van duurzame communicatie wordt in verschillende domeinen bestudeerd en uitgewerkt.

Interne communicatie: Ontwikkeling van identiteit en relaties

Om een optimale balans te vinden tussen organisatiedoelen en de persoonlijke belangen van werknemers in professionele organisaties is het cruciaal dat werknemers scherp hebben wie ze zijn en wat er van hen verwacht wordt. Netwerken van relaties ontwikkelen zich, ontdekte regelruimte biedt mogelijkheden voor experimenteren en in onderhandelingen worden prioriteiten afgestemd. Zo creëren communicatieve processen gaandeweg de manier waarop we ons organiseren. De vakgroep onderzoekt hoe duurzame communicatieprocessen vorm geven aan overtuigende identiteiten (van de organisatie, groep of professional), opbouwende relaties (zoals met leiders, mentoren, collega’s) en gezonde organisaties.

Onderzoekers: dr. M. van Vuuren (coördinator), S. Janssen, MSc

Naleving van wetten en regels

In de samenleving en in organisaties wordt met regelgeving geprobeerd om het gedrag van mensen te beïnvloeden. In de praktijk zien we dat de naleving van wetten en regels vaak problematisch is. In het onderzoek van de vakgroep is dit geconstateerd in verschillende contexten: regelgeving omtrent de verkoop van risicoproducten (alcohol, tabak, mediaproducten), huisstijl, veiligheidsvoorschriften, infectieprotocollen, uitkeringen). Het onderzoek van de vakgroep spitst zich toe op de vraag op welke manier de naleving van wetten en regels kan worden bevorderd.

Onderzoekers: dr. J.J. van Hoof (coördinator), P.A. Cornelissen, MSc , dr. J.F. Gosselt

Externe communicatie: mediarelaties,vertrouwen en public affairs

Organisaties hebben een goede balans nodig met de omgeving waarin ze moeten functioneren. Daarbij zijn tweerichtingverkeer en eerlijkheid belangrijker dan snelle successen. In dit project worden drie aspecten van de externe communicatie van organisaties belicht: de relaties van organisaties met de media, het vertrouwen van stakeholders en de rol van public affairs.

Onderzoekers: dr. J.F. Gosselt (coördinator), dr. A.D. Beldad, E.L. Figee, S.R. Jansma, MSc

Merkrelaties en merkvertrouwen

In dit project staat de betekenis van merken voor consumenten centraal, met speciale aandacht voor het opbouwen en onderhouden van merkvertrouwen. Daarbij spelen sociale media en mond-tot-mond reclame een belangrijke rol. Het onderzoek richt zich mede op interculturele verschillen en op de rol van corporate social responsibility.

Onderzoeker: dr. S. Hegner (coördinator)