Betere schepen, stillere zeeën
Interview met Fernanda Leticia dos Santos (ME’19, PhD’23) door Diana Dalenoord (UT Alumni Officer).
Fernanda Leticia dos Santos begon haar traject met een bachelor in Werktuigbouwkunde in Brazilië, voordat ze naar Nederland verhuisde om een master Werktuigbouwkunde te volgen aan de Universiteit Twente, waar ze in 2019 afstudeerde. Ze bleef aan de UT voor haar promotieonderzoek, dat ze in 2023 afrondde met het proefschrift “Broadband Flow-Induced Noise for Airfoils: Inflow Turbulence Distortion Effect on Leading-Edge Noise Generation and Prediction”, onder begeleiding van prof. Cornelis Venner en co-promotor dr. Leandro de Santana. Na haar promotie ging ze aan de slag bij MARIN als onderzoeker, waar ze zich nu richt op schroefhydrodynamica en hydroakoestiek. In onderstaand interview vertelt ze meer over haar werk en de impact ervan op de maritieme sector.
Van UT-onderzoek naar maritieme impact
Fernanda Leticia dos Santos is onderzoeker bij MARIN, het wereldwijd erkende maritieme onderzoeksinstituut met een duidelijke missie: Better Ships, Blue Oceans. Bij MARIN werkt Fernanda aan een van de grootste uitdagingen in de sector: het geluid dat wordt veroorzaakt door scheepsschroeven en de impact daarvan op de onderwaterwereld. “Ik werk op het snijvlak van stromingsleer en akoestiek,” legt Fernanda uit. “Wat er in het water gebeurt, heeft invloed ver buiten het schip zelf.”
Foto: UT windtunnel
Een sterke onderzoeksbasis aan de UT
Tijdens haar promotie aan de Universiteit Twente specialiseerde Fernanda zich in aero-akoestiek, waarbij wordt onderzocht hoe turbulente stromingen geluid genereren. Met behulp van windtunnelexperimenten en wiskundige modellen bestudeerde ze methoden om geluid te voorspellen, toepasbaar op windturbinebladen, vliegtuigvleugels en scheepsschroeven.
Deze modellen spelen een belangrijke rol in de vroege ontwerpfase. Door ze te voeden met de juiste invoergegevens kunnen ingenieurs al in een vroeg stadium bladvormen optimaliseren en zo een goede balans vinden tussen geluidsreductie en efficiëntie.
Foto: UT windtunnel
Kiezen voor MARIN: toegepast onderzoek boven academie
Na haar promotie koos Fernanda bewust voor toegepast onderzoek in plaats van een academische carrière. Ze vond haar plek bij MARIN, waar ze zich meteen thuis voelde. “Ik geniet hier echt van de vrijheid,” zegt ze. “Ik kan projecten kiezen die aansluiten bij mijn interesses, en de focus ligt op samenwerking en samen de beste oplossing vinden.” Haar werk combineert experimenten, simulaties en bureauonderzoek – precies de mix waar ze naar op zoek was.
Begrijpen en verminderen van onderwatergeluid
Bij MARIN richt Fernanda zich op cavitatie-hydrodynamica en onderwatergeluid veroorzaakt door scheepsschroeven. Dit geluid kan zich kilometers ver onder water verspreiden en heeft een grote impact op het zeeleven. “Walvissen en dolfijnen vertrouwen op geluid om te communiceren,” legt ze uit. “Scheepsgeluid kan dat verstoren en hun natuurlijke gedrag beïnvloeden.”
Haar onderzoek helpt de maritieme sector om scheepsgeluid te voorspellen en te verminderen, met behulp van modeltests en verbeterde voorspellingsmethoden. Met nauwkeurigere data en modellen kunnen ingenieurs stillere schroeven ontwerpen en zo direct bijdragen aan een betere onderwateromgeving.
De uitdaging van afwegingen
Geluid verminderen is nooit eenvoudig.
Huidig onderzoek verkent alternatieve methoden, zoals luchtinjectie, waarbij luchtbellen rond het schip en de schroef worden gebracht om geluidsverspreiding te beperken. Deze concepten zijn veelbelovend, maar vereisen nog verder onderzoek om de effecten en voordelen goed te begrijpen.
Onderzoek vóór regelgeving
Fernanda was deels betrokken bij SATURN, een Europees onderzoeksproject gericht op het verminderen van onderwatergeluid en de effecten daarvan op mariene soorten. Hoewel de regelgeving rond onderwatergeluid nog beperkt is, verwacht ze dat dit binnen tien jaar zal veranderen.
“Ons onderzoek helpt beleidsmakers om nieuwe regels te ontwikkelen op basis van wetenschappelijke feiten,” zegt ze. “Langzamer varen is een praktische oplossing, maar niet de enige. Technologische innovatie kan ook helpen om het milieu te beschermen zonder de wereldwijde logistiek te verstoren.”
Scheepsschroeven zijn niet de enige bron van onderwatergeluid. Offshore windparken, trillingen van de zeebodem en militaire sonarsystemen dragen ook bij. “Geluid verplaatst zich sneller en verder onder water,” legt Fernanda uit. “Walvissen en dolfijnen vermijden gebieden met veel lawaai, wat hun voedselpatronen of migratieroutes kan verstoren, soms met fatale gevolgen.” Goed onderzoek is volgens haar essentieel om dit te voorkomen.
Foto: Presentatie tijdens Women in ME 2025 op UT
Werk met impact
Fernanda ziet zichzelf nog jarenlang bij MARIN werken. De vrijheid, de technische diepgang en de directe maatschappelijke relevantie maken het voor haar de ideale werkomgeving.
Een carrière gedreven door nieuwsgierigheid, verantwoordelijkheid en doelgerichtheid en een bewijs dat techniek écht het verschil kan maken.
