2000

00-03

WETENSCHAPSAGENDA 00/03 30-03-2000

Agenda

Samenvattingen promoties

Stellingen

Archief

Deze wetenschapsagenda is een periodieke uitgave van de Universiteit Twente. Zij verschijnt ± 20 maal per jaar in een oplage van 500 stuks. Bel of mail ons voor nadere informatie of een gratis abonnement.

Dienst Voorlichting en Externe Betrekkingen, Postbus 217, 7500 AE Enschede, telefoon (053) 489 4244, E-mail: b.meijering@veb.utwente.nl
Laatste nieuws op Internet: URL: http://www.utwente.nl/nieuws


Proefschriften ook on-line beschikbaar
Een groot aantal proefschriften zijn direct opvraagbaar via de website van de Universiteitsbibliotheek. De documenten zijn in het kader van het webdocproject per faculteit /instituut integraal opgeslagen in pdf formaat.

Samenvattingen promoties

Nieuwe stap gezet in proces tot milieuvriendelijke pulp- en papierindustrie

*10 maart 2000

promotie mw. ir. A.P.H. Westenbroek, faculteit Chemische Technologie, ‘Extrusion Pulping of Natural Fibres’

De pulp- en papierindustrie heeft de laatste jaren veel kritiek te verduren gekregen vanwege de negatieve invloed van de industrie op het milieu. Met name het hoge verbruik van hout en het gebruik van chemicaliën eist een zware tol van natuur en milieu. Inmiddels heeft de industrie al een fiks aantal maatregelen genomen om de milieubelasting te verlagen en onderzoekt zij nieuwe mogelijkheden om deze belasting verder te verlagen. Tijdens haar promotie-onderzoek bij het Agrotechnologisch Onderzoeksinstituut (ATO, Wageningen), heeft Annita Westenbroek in samenwerking met de Universiteit Twente het mechanisme van het ‘extrusieproces’ van vezels, afkomstig uit niet-houtgewassen, in kaart gebracht. Niet-houtgewassen kunnen op een natuur- en milieuvriendelijke wijze geteeld worden en bovendien worden bij dit nieuwe extrusieproces, waarbij vezels worden vermaald tot pulp, minder chemicaliën verbruikt.

Mede door het promotie-onderzoek is het nu mogelijk om met behulp van een milieuvriendelijke methode niet-houtvezels te verwerken voor bulktoepassingen.

Niet-houtvezels voor bulktoepassingen
Het gebruik van niet-houtvezels uit eenjarige gewassen als hennep, vlas en jute wordt momenteel alleen toegepast in speciale producten als theezakjes, filterpapier en print- en schrijfpapier. De hoge kosten van het chemische pulpproces maken toepassing van niet-houtvezels in bulktoepassingen onrendabel. Bij mechanisch pulpen met behulp van een extruder wordt de pulpprijs aanmerkelijk omlaag gebracht en zijn de vezels ook beter geschikt voor bulkgebruik.
Het gebruik van eenjarige gewassen voor bulktoepassingen betekent een enorme milieuwinst. Behalve dat de grondstoffen sneller hernieuwbaar zijn, leidt het gebruik van een extrusieproces tot een sterke afname van het gebruik van chemicaliën.

Inzicht in ‘extusiepulping’
In haar promotie-onderzoek heeft Annita Westenbroek de eigenschappen van de niet-houtvezels onderzocht en gekeken op welke wijze deze door extrusie beïnvloedt worden. Met deze gegevens in de hand kan vervolgens een model worden ontwikkeld, waarin het gehele proces van extrusiepulping beschreven wordt. Aan de hand van het model kunnen regels opgesteld worden waaraan een industriële toepassing moet voldoen om zowel technisch als economisch werkbaar te zijn.

promotor prof. dr. ir. K.R. Westerterp
co-promotor
prof.dr. G. Weickert
Informatie
mw.drs. B. Koopmans, telefoon (053) 489 4366
e-mail
b.j.m.koopmans@veb.utwente.nl

 

Gebruik van zeolieten dichterbij in strijd tegen luchtvervuiling

*9 maart 2000

promotie S.E.M. (Sergio) Maisuls, faculteit Chemische Technologie: ‘Multiphase Catalysis for selective reduction of NOx with hydrocarbons’

Verbranding van fossiele brandstoffen (benzine, aardgas) in bijvoorbeeld een energiecentrale of auto resulteert in de uitstoot van koolmonoxide, kooldioxide, koolwaterstoffen en stikstofoxiden. De stikstofoxiden (NOx) die door de hoge verbrandingstemperatuur ontstaan uit atmosferische stikstof, veroorzaken ernstige luchtvervuiling en zure regen. Het is zaak de stikstofoxide weer om te zetten in stikstof, nog voordat die via de schoorsteen of knalpijp de lucht ingaat. Het gebruik van een katalysator (een materiaal dat selectief een bepaalde reactie versnelt zonder daarbij zelf te worden geconsumeerd) speelt hierbij een belangrijke rol.
Momenteel wordt ammoniak (NH3) gebruikt in elektriciteitscentrales om de stikstofoxiden om te zetten. De nadelen hiervan zijn echter zo groot, dat men wereldwijd zoekt naar een alternatief.
Sergio Maisuls onderzocht de productie en eigenschappen van zeolieten met kobalt en platina als katalysator. Die zorgen dat de stikstofoxiden reageren met onverbrande koolwaterstoffen die zich in rookgassen en uitlaatgassen bevinden. Producten hierbij zijn kooldioxide, water en stikstof.

Hoge selectiviteit, lage activiteit
Zeolieten worden veelvuldig gebruikt in industriële katalysatoren. Het zijn mineralen, die metaalionen zoals kobalt en platina kunnen binden.
Zeolieten met kobalt en platina als katalysator zijn resistent tegen water en zwavel, wat een vereiste is voor de praktische toepassing ervan.
De combinatie van kobalt met een kleine hoeveelheid platina is nieuw en levert een hoge selectiviteit op: 80 procent van de stikstofoxiden wordt omgezet in stikstof.
De activiteit bij ’15.000 WHSV’ laat nog te wensen over (15000 WHSV = één liter katalysator nodig voor de verwerking van 15.000 liter gas per uur). Dat is weliswaar binnen de milieu-eis van de overheid, maar het is nog niet genoeg voor de commerciële toepassing ervan. Hiervoor is een activiteit van 50.000 nodig. De komende drie jaren gaat de faculteit Chemische Technologie van de Universiteit Twente werken aan een drie maal zo hoge activiteit.
Het promotie-onderzoek van Maisuls is een EEG-project in samenwerking met drie andere onderzoeksgroepen uit Tessaloniki (Griekenland), Limerick (Ierland) en Reading (Groot Brittannië).

promotor prof.dr. J.A. Lercher
co-promotor
dr. K. Seshan
informatie
mw.drs. B. Koopmans, telefoon (053) 489 4366
e-mail
b.j.m.koopmans@veb.utwente.nl

 

Methode voor bouwen stabiele software-architectuur

23 maart 2000

promotie ir. B. Tekinerdogan, faculteit Informatica, ‘Synthesis-based software architecture design’

Het promotieonderzoek richtte zich op het ontwikkelen van modellen en methodes voor het bouwen van stabiele software-architecturen die aangepast kunnen worden aan veranderende eisen. Zo kunnen nieuwe behoeften van klanten aanleiding zijn voor onderhoud aan de software.

Het promotie-onderzoek resulteert in een methode voor de ontwikkeling van software-architectuur. Deze is gebaseerd op synthese. Dit concept is afgeleid van de traditionele engineeringsmethode die vergeleken is met de software-engineering. Synthese is een belangrijk proces voor het oplossen van problemen en integreert de processen van analyse van probleem, oplossingdomein en ontwerpalternatieven. Dit concept is binnen de software-engineering nagenoeg onbekend.

Tevens levert het onderzoek van Tekinerdogan een computer-ondersteund selectie-instrument van ontwerpalternatieven op. Die selectie wordt gemaakt op basis van factoren als aanpasbaarheid en prestatie. Het gebruik van de tool reduceert de kosten van grootschalige softwareprojecten waarin het ontwerp van een goede softwarearchitectuur van groot belang is. De synthese-gebaseerde werkwijze is toegepast voor het project New European Car Dealer Information System (NEDIS) van Siemens-Nixdorf. De transactie systeem architectuur die dit project vereiste, moest stabiel zijn maar tevens aangepast kunnen worden aan de eisen van de verschillende landen, dealers en automerken waarin en waarvoor het systeem wordt toegepast.

Het onderzoek van Tekinerdogan is onderdeel van het programma ‘Kwaliteit-georiënteerde software engineering’, uitgevoerd in samenwerking met Siemens Nixdorf en gefinancierd met geld van het ministerie van Economische Zaken, Senter, de NWO, het Telematica Instituut en hetAMIDST project.

promotor prof.dr.ir.A. Nijholt
co-promotor
dr.ir. M. Aksit
informatie
dhr. M.A.M. van Zaalen, telefoon (053) 489 2214
e-mail
m.a.m.vanzaalen@veb.utwente.nl

 

Stellingen