1998

98-14

WETENSCHAPSAGENDA 98/14 08-10-98

Agenda

Samenvattingen promoties

Stellingen

Archief

 

Deze wetenschapsagenda is een periodieke uitgave van de Universiteit Twente. Zij verschijnt ± 20 maal per jaar in een oplage van 500 stuks. Bel of mail ons voor nadere informatie of een gratis abonnement.

Dienst Voorlichting en Externe Betrekkingen, Postbus 217, 7500 AE Enschede, telefoon (053) 489 43 85, E-mail: a.m.dijkstra@veb.utwente.nl
Laatste nieuws op Internet: URL: http://www.utwente.nl/nieuws


 

Proefschriften ook on-line beschikbaar
Een groot aantal proefschriften zijn direct opvraagbaar via de website van de Universiteitsbibliotheek. De documenten zijn in het kader van het webdocproject per faculteit /instituut integraal opgeslagen in pdf formaat.

 

Samenvattingen promoties

Bio-olie als brandstof

Promotie ir. A.M.C. (Arthur) Janse, faculteit Chemische Technologie: ‘Een warmte-geïntegreerd roterende conus reactor systeem voor de flits pyrolyse van biomassa’

Arthur Janse heeft een apparaat ontworpen, waarmee op een efficiënte manier hout kan worden omgezet in bio-olie. Deze olie kan gebruikt worden als brandstof voor boilers en dieselmotoren en als grondstof voor chemicaliën. Bio-olie is een populaire brandstof, omdat het in tegenstelling tot fossiele brandstoffen herwinbaar is en omdat het gemakkelijk kan worden opgeslagen en getransporteerd.

Bij de faculteit Chemische Technologie had een voorganger van ir. Janse al een prototype van een roterende conus reactor ontworpen. Dat ontwerp (Wagenaar, 1994) kon echter niet langer dan tien minuten draaien. Aan de reactor moet namelijk zand worden toegevoegd voor een goede warmte-overdracht en om de reactor schoon te houden. Als bij het eerste ontwerp de voorraad zand op was, kon de reactor niet meer werken. Janse is erin geslaagd om het zand binnen de reactor te laten circuleren. Daardoor kan het apparaat nu gedurende langere tijd hout omzetten naar bio-olie.

Tijdens die omzetting ontstaat er kool. De promovendus heeft geprobeerd de energie-inhoud van die kool te gebruiken. Hij hoopte dat het apparaat op die manier zou kunnen opereren zonder toevoeging van energie. "We zijn daar heel dicht in de buurt gekomen, maar het is niet helemaal gelukt," concludeert Janse.

De reactor is nog niet klaar voor industrieel gebruik. "Het apparaat heeft goed gefunctioneerd, maar de reactor moet nog wat worden vereenvoudigd," legt de heer Janse uit, "Bovendien heeft de roterende conus, ofwel het hart van de reactor, nu een diameter van ongeveer dertig centimeter. Daardoor hebben we een capaciteit van tien kilogram hout per uur. Voor industriële toepassing moet je per uur enkele tonnen hout kunnen omzetten. En je kunt die conus niet zomaar uitbouwen naar een meter of tien. Dat kost extra schaalvergrotingsonderzoek."

promotor prof. dr. ir. W.P.M. van Swaaij

informatie mw.drs. A.M. Dijkstra, telefoon (053) 489 43 85
email a.m.dijkstra@veb.utwente.nl

 


Golfvoortplanting in dunne buisjes

Promotie ir. W.M. (Marco) Beltman, faculteit : 'Golfvoortplanting met viskeuze en thermische effecten, inclusief akoesto-elastische interactie'

Wat hebben een kop van een inkjet printer en een zonnepaneel van een satelliet met elkaar te maken? Op het eerste gezicht niet veel. Ir. Marco Beltman heeft echter een model bedacht, waarmee het gedrag van geluidsgolven bij zowel een printkop als een zonnepaneel exact kan worden voorspeld. "Ik heb onderzocht hoe geluidsgolven door dunne laagjes gas of dunne buisjes gaan," legt Beltman uit.

"Zo’n geluidsgolf wordt afgeremd doordat het laagje heel erg dun of het buisje heel erg nauw is. Om het populair te zeggen: het is moeilijk om geluid door een heel dun buisje te persen," aldus de heer Beltman. "De modellen die men tot nu toe gebruikte om het gedrag van die golven te voorspellen, waren allemaal erg ingewikkeld. Het kan met een heel eenvoudig model. Aan de hand daarvan kunnen we nu bijna alle situaties doorrekenen. En uit de resultaten blijkt, dat ons model goed functioneert. Het is geen Ei van Columbus, want het model is niet nieuw. Maar mensen hadden tot nu toe niet gezien hoe simpel en hoe goed het eigenlijk was."

De promovendus heeft zijn model voor verschillende toepassingen gebruikt. Eén van die toepassingen is het gedrag van zonnepanelen bij de lancering van satellieten. Deze panelen zitten als een soort pakketje opgevouwen langs de satelliet. Tijdens de lancering gaat dat pakketje trillen en dat kan leiden tot schade aan de gevoelige apparatuur. Gebleken is nu, dat de dunne luchtlaagjes tussen de panelen een hele belangrijke invloed hebben op die trillingen. In samenwerking met Fokker Space is Beltman erin geslaagd om het gedrag van de zonnepanelen nauwkeurig te voorspellen.

Beltman heeft ook gewerkt aan een kop van een inkjet printer. Zo'n kop bestaat uit een aantal kanaaltjes, waaruit inkt wordt geperst. Het gedrag van een printkop kan nu goed worden voorspeld. Océ gebruikt het model inmiddels bij het ontwerpen van nieuwe printkoppen. Een derde toepassing is een kast om het geluid van machines of cv-ketels te dempen. Beltman heeft gekeken of een dunne luchtlaag kan worden gebruikt als geluiddemper: "Met behulp van onze modellen kunnen wij daar nu een vinger achter krijgen."

"Een zonnepaneel van 2,5 bij 2 meter lijkt in feite niet op een inkjet printer met kanaaltjes van 100 micrometer. Maar overal waar nauwe spleetjes of nauwe kanaaltjes een rol spelen, kunnen onze modellen worden ingezet. En er zijn heel veel andere toepassingen denkbaar," concludeert Beltman.

promotor prof. dr. ir. H. Tijdeman

informatie mw.drs. A.M. Dijkstra, telefoon (053) 489 43 85
email a.m.dijkstra@veb.utwente.nl

Datamanagement in telematicasystemen

Inauguratie prof. dr. W. Jonker als hoogleraar Databasetechnologie in Telematica-applicaties, faculteit Informatica.

Data-uitwisseling tussen informatiesystemen is tegenwoordig een fundamenteel struikelblok voor de informatievoorziening binnen veel bedrijven. In plaats van de ontwikkelde gedistribueerde databases, die nog maar beperkt toepasbaar zijn, zien we een wirwar aan ad-hoc-koppelingen tussen informatiesystemen. Deze beperkte toepasbaarheid van de ontwikkelde gedistribueerde-databasetechnologie is op zijn minst een indicatie dat niet alle eisen die telematica-applicaties aan datamanagement stellen, tot nog toe goed begrepen zijn. Dat stelt prof. dr. W. Jonker in zijn onlangs uitgesproken oratie als hoogleraar Databasetechnologie in Telematica-applicaties aan de Universiteit Twente.

In zijn rede behandelt prof. Jonker een aantal van de nieuwste ontwikkelingen binnen de databasetechnologie om te komen tot daadwerkelijke samenwerking tussen informatiesystemen. Eén probleem is dat data in verschillende omgevingen verschillende betekenissen kunnen hebben. Vanuit zijn eigen onderzoek binnen KPN Research hoopt Jonker een bijdrage op dit terrein te leveren die zowel gericht is op een betere integratie van informatiesystemen als op de ontsluiting van grote informatienetwerken.

Een ander belangrijk onderdeel van toekomstige telematica-applicaties is de datamanagement bij multimedia in de vorm van audio, plaatjes en video. Het betreft hier: de efficiënte opslag en ontsluiting van grote en complex gestructureerde data-items; de uniforme modellering van diverse datatypen inclusief temporele en ruimtelijke relaties, alsook de ontwikkeling van interactieve query-talen voor de ontsluiting van multimedia-data.

Een derde onderzoeksthema voor Jonker is geavanceerde transactieverwerking. Deze technologie speelt een ondersteunende rol bij gecontroleerde uitvoering van gedistribueerde bedrijfsprocessen over meerdere organistorische eenheden. Bij de automatisering van deze bedrijfsprocessen wordt gebruik gemaakt van systemen voor ‘workflowmanagement’ – zo’n model bestaat uit een verzameling activiteiten inclusief een beschrijving van de volgorde waarin de activiteiten moeten worden uitgevoerd. Verder wordt aangegeven welke personen en/of informatiesystemen bepaalde taken kunnen uitvoeren, waarbij van belang is dat er vaak verschillende alternatieven zijn om een activiteit uit te voeren.

De tekst van de oratie van prof. dr. W. Jonker, getiteld ‘Het begrip van de samenwerking. Datamanagement in Telematicasystemen’ is op aanvraag verkrijgbaar bij de dienst Voorlichting en Externe Betrekkingen.

Voor meer informatie: drs. B. Meijering, tel. (053) 489 4244,
e-mail: b.meijering@veb.utwente.nl

98/124 28 oktober 1998

Dr.ir. J.J.W. van der Vegt benoemd tot hoogleraar Mathematics of Computational Mechanics

Dr. ir. J.J.W. van der Vegt is per 1 november benoemd tot hoogleraar Mathematics of Computational Mechanics aan de faculteit Toegepaste Wiskunde van de Universiteit Twente. In zijn onderzoek richt Van der Vegt zich op de ontwikkeling van wiskundige modellen en simulatietechnieken voor complexe fysische en technische problemen.

Dr. ir. Jaap van der Vegt (1956) is in 1982 cum laude afgestudeerd bij de afdeling Werktuigbouwkunde en Maritieme Techniek van de Technische Universiteit Delft als scheepsbouwkundig ingenieur. Vanaf 1982 was Van der Vegt werkzaam bij het Maritiem Research Instituut Nederland (Marin). Hij onderzocht daar de ontwikkeling van een wiskundig model voor de berekening van instationaire stromingen rond circelvormige cylinders voor de offshore industrie. Hierop promoveerde hij in 1988 cum laude aan de TU Delft bij de afdeling toegepaste wiskunde. In de daarop volgende drie jaar was Van der Vegt postdoctoraal onderzoeker aan het Center for Turbulence Research van de Universiteit van Stanford in California (VS). In 1991 vertrok Van der Vegt naar NASA Lewis Research Center in Cleveland (VS), waar hij wetenschappelijk medewerker was bij het Institute for Computational Mechanics in Propulsion. Van der Vegt is sinds 1993 (hoofd)ingenieur bij het Nationaal Lucht en Ruimtevaartlaboratorium in Amsterdam. Hij richt zich hier vooral op de ontwikkeling van een nieuwe discontinue Galerkin eindige elementen methode voor het berekenen van instationaire compressiblele stromingen rond vliegtuigvleugels en helikopterrotoren.

Computational mechanics is in de laatste 20 jaar onvervangbaar geworden voor toepassingen in de industrie. De mogelijkheid om belangrijke fysische verschijnselen te simuleren en te modelleren zijn sterk verbeterd. Wiskundige modellen spelen hierin een belangrijke rol. Deze wiskundige analyse beslaat dan ook een groot onderdeel van het onderzoek dat Van der Vegt in Twente gaat uitvoeren. Hij onderzoekt onder meer eindige elementen en eindige volume methoden die gebruik maken van ongestructureerde rekenroosters in combinatie met rekenroosteradaptie. Belangrijke toepassingen zijn compressible en incompressible instationaire stromingen. Dit onderzoeksgebied is van groot belang voor de industrie en levert interessante wiskundige problemen op. Een ander aspect is dat computational mechanics steeds meer een multidisciplinair karakter krijgt. Ook wil Van der Vegt zich concentreren op de ontwikkeling van rekentechnieken en softwaremodellen voor grootschalige rekenmodellen op parallelle computers. Dit is noodzakelijk omdat veel problemen in computational mechanics zeer rekenintensief zijn en alleen efficiënt op krachtige parallelle computers zijn op te lossen.

informatie mw.drs. A.M. Dijkstra, telefoon (053) 489 43 85
email a.m.dijkstra@veb.utwente.nl

 



Stellingen

Janine Swaak, Toegepaste Onderwijskunde, Universiteit Twente:

Waardevrije evaluatie bestaat niet, waardeloze wel.

De vele drempels van hypermedia vloeien niet slechts voort uit hun gelaagdheid.

Psychometrici overschatten dikwijls de waarde van getallen, niet-psychometrici zichzelf.

Meningen blokkeren, ideeën inspireren.

B.A.G. Bossink, Technologie & Management, Universiteit Twente:

Het is met de partijen in de bouw als in de voetballerij, met de woorden van Johan Cruijff: "Ze kennen niet van je winnen, maar jij ken wel van hun verliezen."

Dat het verstand wordt overgewaardeerd ten opzichte van het gevoel blijkt ondermeer waar succesvolle zakenlieden zonder noemenswaardige opleiding maar beschikkend over een sterk ontwikkeld zakeninstinct ‘boerenverstand’ wordt toegedicht.

Marco Beltman, Technische Natuurkunde, Universiteit Twente:

De Verenigde Staten kunnen hun nucleaire afschrikking vervangen door de goedkope sociale dreiging van Jerry Springer.

"Voetbal is oorlog," ook buiten het veld.

Het broeikaseffect heeft ook een zonnige zijde.

In Nederland zou het fenomeen El Niño worden aangekondigd met "hier en daar een bui".

De Franse onderscheiding, die onlangs uitgereikt werd aan Wim Duisenberg, zou opgevat kunnen worden als een oprotpremie.

Wie structureel de spot drijft met controversiële wetenschappers, realiseert zich vaak onvoldoende dat een groot aantal gevestigde wetenschappers ooit als controversieel te boek heeft gestaan.

Internet-verslaafden hebben een surfplank voor hun kop.