1998

98-02

WETENSCHAPSAGENDA 98/02 26-01-98

Agenda

Symposia en Congressen

Samenvattingen promoties

Stellingen

Persberichten

Deze wetenschapsagenda is een periodieke uitgave van de Universiteit Twente. Zij verschijnt 20 maal per jaar in een oplage van 500 stuks. Bel of mail ons voor nadere informatie of een gratis abonnement.

Dienst Voorlichting en Externe Betrekkingen, Postbus 217, 7500 AE Enschede, telefoon (053) 489 43 85, E-mail: a.m.dijkstra@veb.utwente.nl


Symposia en Congressen

Faculteit Wijsbegeerte en Maatschappijwetenschappen

MUMFORD COLLOQUIUM

Don Ihde

The empirical turn in philosophy of technology

Met ondermeer Technology and the Lifeworld heeft Don Ihde een nieuwe wending gegeven aan de fenomenologie, door haar op techniek te betrekken. Na een studie bij Tillich promoveerde hij op de filosofie van Paul Ricoeur. Vanuit deze achtergrond betrad hij het domein van de techniekfilosofie. In zijn werk staat de vraag centraal welke rol techniek speelt in menselijke ervaring en hoe cultuur en techniek elkaar mede vorm geven. Daarbij gaat hij, in tegenstelling tot de traditie, niet uit van een a priori gegeven idee van 'de techniek', maar richt hij zich op concrete technieken . Momenteel werkt hij aan een studie over de rol van beeldtechnologieën in de natuurwetenschappen.Het onlangs verschenen "Van stoommachine tot cyborg - denken over techniek in de nieuwe wereld" (Hans Achterhuis e.a., Ambo, 1997) bevat een hoofdstuk over Ihde, dat kan dienen als inleiding op diens werk.

Voor het bijwonen van het Mumford Colloquium wordt u uitgenodigd door de vakgroepen: Geschiedenis, Filosofie van Wetenschap en Techniek, Systematische Wijsbegeerte.

Datum Woensdag 4 februari 1998
Tijd 12.30 uur tot 14.00 uur
Plaats TW A112
Inlichtingen (053) 489 32 97 of (053) 489 33 53.

2 en 3 maart 1998

State-of-the-art sensortechnologie

Nationale Sensor Conferentie

Sensoren zijn de ‘voelsprieten’ van de informatiemaatschappij. Sensortechnologie is in de laatste decennia uitgegroeid van ‘handig knutselen’ tot een volwaardige tak van academisch onderzoek. Gebaseerd op silicium-technologie is een brede range van bijvoorbeeld optische, magnetische en (bio)chemische sensoren mogelijk. Meer en meer gaat het om complete systemen waarin micromechanische kanalen, pompjes en kleppen zorgen voor optimale prestaties en calibratie van de sensor. Op de Nationale Sensor Conferentie, georganiseerd door de Technologiestichting STW en het MESA research-instituut van de UT, komen nieuwe toepassingen en fabricagetechnieken uitgebreid aan bod. Zoals optische technieken om individuele DNA-moleculen te manipuleren en in beeld te brengen. En supergeleidende sensoren die uiterst zwakke magneetvelden meten. Of systemen voor chemische analyse die werken met zeer kleine monsters: ‘nanofluidics’ gaat over vloeistofdosering van miljardste liters. Het zijn slechts een paar voorbeelden van de state-of-the-art die op de conferentie aan bod komt. Ook wordt ondermeer ingegaan op de economische en commerciële kant: ‘ondernemen in sensor-land’. De verzamelde bijdragen worden voor de conferentiedeelnemers gebundeld en in hard-cover uitvoering als ‘MESA-monograph’ gepubliceerd door Kluwer.

Plaats Collegezalencomplex CC2
Informatie dr.ir. Albert van den Berg, telefoon (053) 489 26 91
E-mail a.vandenberg@el.utwente.nl

Samenvattingen promoties

stromingen

promotie P.A.M. Boomkamp, Werktuigbouwkunde: ‘Stability of parallel two-phase flow'

Als er twee vloeistoffen -of een vloeistof en een gas- door een pijpleiding of kanaal stromen, is het grensvlak tussen die twee vloeistoffen vlak. Wordt de stroming echter sneller, dan ontstaan er golven. Drs. ir. Boomkamp heeft die "golfdynamica" bestudeerd. Hij heeft allereerst de vraag gesteld hoe het kan dat de golfjes groeien. Dat leidde tot een overzicht van de verschillende fysische mechanismen. Hij heeft die mechanismen geïdentificeerd en hij heeft aangegeven onder welke condities ze al dan niet optreden.

Daarnaast heeft Boomkamp het transport van zeer viskeuze olie bestudeerd. Die olie is stroperig en blijft daardoor plakken aan de wand van pijpleidingen. Om de weerstand tijdens de stroming te verminderen kan water worden toegevoegd. Er ontstaat dan een kern van olie met daar omheen een laagje water. Tot nu toe bestond het idee dat er op het grensvlak axisymmetrische golven optraden. De promovendus concludeerde dat niet-axisymmetrische golven even waarschijnlijk zijn. Deze kennis kan gebruikt worden bij het ontwerpen van pijpleidingen.

De golfdynamica wordt beschreven met een ingewikkeld stelsel van vergelijkingen. Boomkamp heeft aangegeven hoe dat stelsel op een efficiëte en toegankelijke manier nummeriek kan worden opgelost. Tenslotte heeft hij golven van grotere amplitude bestudeerd. Kleine golfjes kunnen worden beschreven met relatief eenvoudige vergelijkingen. Worden de golfjes groter, dan worden de vergelijkingen steeds moeilijker. Het onderzoek levert nieuwe informatie op over de grootte en vorm van de golf, welke zich goed laat vergelijken met het experiment.

De heer Boomkamp heeft eerst Technische Natuurkunde gestudeerd en daarna Economie. Zijn promotie-onderzoek sluit aan op z'n natuurkunde-studie. Het onderzoek is uitgevoerd bij en gefinancierd door Shell. De faculteit Werktuigbouwkunde van de UT speelde daarbij een intermediaire rol. Inmiddels is de promovendus aan het werk gegaan als strategisch adviseur bij Andersen Consulting in Amsterdam.De promotie vond plaats op 16 januari jongstleden.

promotor prof.dr.ir. L. van Wijngaarden
informatie: drs. A.M. Dijkstra, telefoon (053) 489 43 85
email: a.m.dijkstra@veb.utwente.nl

industriële processen

* 6 februari, 16.45 uur
promotie ir. J.W. Bolk, Chemische Technologie: ‘Invloed van hydrodynamica op de bovenste explosiegrens van etheen-lucht-stikstof mengsels'

De chemische procesindustrie kent talrijke processen die van zichzelf gevaarlijk kunnen zijn. Een voorbeeld van een dergelijk proces is de partiële oxidatie van etheen met zuurstof naar etheenoxide. Bij bepaalde samenstellingen kan het mengsel van zuurstof en etheen explosief zijn. Dit noemt men de explosiegrens. Om ongewilde explosies te voorkomen wordt een grote overmaat etheen gebruikt. Explosiegrenzen werden tot nu toe gemeten met laboratoriumproeven in explosiebollen of -buizen met een vonk als ontsteekbron. De explosiegrenzen blijken af te hangen van de druk en temperatuur van het gasmengsel, de richting waarin de vlam zich beweegt, de ontsteekbron en de aard van de experimetele opstelling. De veronderstelling is dat deze uitkomsten ook gelden voor de industriële praktijksituatie. Bij het ontwerp van fabrieken wordt daar vanuit gegaan. Dit is echter twijfelachtig.

Bolk heeft een alternatieve manier ontwikkeld om explosiegrenzen van gasmengsels te bepalen, die beter aansluit bij de industriële praktijk. Hij laat etheen-lucht-zuurstof mengsels stromen door buizen met verschillende diameters waarin een gloeidraad als ontsteekbron wordt gebruikt. Uit zijn onderzoek blijkt dat de bovenste explosiegrens van deze gasmensgsel sterk afhangt van de gassnelheid. De explosiegrenzen zijn minder kritisch in stromende systemen. In de praktijk betekent dit dat de productie van etheenoxide veilig is bij hogere zuurstofconcentraties dan tot nu toe aangenomen op basis van de ‘oude’ explosiegrenzen. Het resultaat is dat een grotere productie van etheenoxide mogelijk is onder veilige omstandigheden en dat kan bedrijfseconomisch zeer interessant zijn.

promotor prof.dr.ir. K.R. Westerterp
assistent-promotor dr. M.S.A. Vrijland
informatie: drs. A.M. Dijkstra, telefoon (053) 489 43 85
email: a.m.dijkstra@veb.utwente.nl

Stellingen


Mark de Weger, faculteit Informatica, Universiteit Twente:
Universiteiten en dierentuinen vertonen veel overeenkomsten.
Niet alle religies verliezen aanhang. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de kritiekloze wijze waarop sommige management-goeroes worden nagevolgd.
Het slechtste wat een architect kan doen is niet naar een opdrachtgever te luisteren. Het op-één-na-slechtste wat een architect kan doen is meteen te doen wat een opdrachtgever zegt te willen.
De romans van Jerzy Kosinski tonen aan dat een existentialistisch uitgangspunt niet tot negatieve conclusies hoeft te leiden.

Marijn van Os, faculteit Werktuigbouwkunde, Universiteit Twente:
"Gekken" maken de wereld mooi!
Wordperfect en/of MS-Word gebruik je voor briefjes en LaTeX voor het perfect typograferen van artikelen en boeken.
Druk zijn is een policy!
Vroeger bedreef je "wetenschap" alleen, nu doe je dat in een multidisciplinair samenwerkingsverband.
Omdat iedereen vindt dat zijn probleem het belangrijkste probleem is, zou het wel een zo kunnen zijn, dat het millenniumprobleem van een veel kleinere order is, dan dat de software-industrie ons wil doen laten geloven.