1997

97-05

WETENSCHAPSAGENDA 97/05 07-04/97

Agenda

Samenvattingen promoties

Persberichten

Stellingen

Deze wetenschapsagenda is een periodieke uitgave van de Universiteit Twente. Zij verschijnt ± 20 maal per jaar in een oplage van 500 stuks. Bel ons voor nadere informatie of een gratis abonnement.

Bij voldoende belangstelling kunnen wij de Wetenschapsagenda ook verspreiden via E-mail. Bel hiervoor 053-4894075 of mail: a.m.dijkstra@veb.utwente.nl


AGENDA

Promoties / Oraties

11 april, 15.00 uur Promotie
ir. R.G.J. Arendsen
Elektrotechniek
'Defect Based Test Selection for Large Mixed-Signal Circuits'

11 april, 16.45 uur Promotie
ir. D.C.L. van Geest
Elektrotechniek
'Simulation and Optimisation of Circuit-level Reliability for Long-term Failure Mechanisms'

*18 april, 13.15 uur Promotie
ir. F. Zanow
Technische Natuurkunde
'Realistically Shaped Models of the Head and their Application to EEG and MEG'

*18 april, 16.45 uur Promotie
drs. H. van der Kolk
Bestuurskunde
'Electorale Controle'

*24 april, 15.00 uur Promotie
ir. C. Damen
Technische Natuurkunde
'Reactive patterning techniques for high-Tc superconductors'

*24 april, 16.45 uur Promotie ir. L. van der Steen
Elektrotechniek
'Damping of stick-slip torsional drillstring oscillations'

*25 april, 13.15 uur Promotie
ir. K.H. de Haas
Technische Natuurkunde
'Rheology and Deformation of Dispersed Lipid Bilayer Vesicles'

*25 april, 15.00 uur Promotie
ir. J.L.G. Steenhuijsen
Elektrotechniek
'Stress and strain in atheroclerotic arteries during balloon angroplasty'

*2 mei 15.00 uur Promotie
Ir. E.J. Banning
Technische Natuurkunde
' On the dynamics of two coupled, parametrically driven pendulums - mode competition and transitions tot chaos -'

*2 mei 16.45 uur Promotie
Ir. R.F.M. Kleissen
Elektrotechniek
'Properties of computer averaged surface electromyographic profiles'

*15 mei 13.15 uur Promotie
Liu Qing
Chemische Technologie
'Hydroxyapatite / polymer composites for bone replacement'

*15 mei 15.00 uur Promotie
Li Shihong
Chemische Technologie
'Bamboo for Engineering and Biomedical Applications: Biomimetic Studies'

*15 mei 16.45 uur Promotie
drs. W.T.S. Huck
Chemische Technologie
'Synthesis, characterization and functioanlization of nanosize metallodendrimers'

*16 mei 13.15 uur Promotie
ir. E.R. Cornelissen
Chemische Technologie
Mebrane Fouling: Causes and Consequences

*16 mei 15.00 uur Promotie
Mw.ir. M.P. Oude Wolbers
Chemische Technologie
'Lanthanide Ion Complexes and their Luminescent Properties'

*16 mei 16.45 uur Promotie
Ir. P. Leijdekkers
Elektrotechniek
'Multimedia Services in Open Distributed Telecommunications Environments'

*22 mei 16.45 uur Promotie
drs. A.M. Weenink
Bestuurskunde
'Overvloed en onvermogen'

*22 mei 16.45 uur Promotie
Ir. A.A. Woering
Werktuigbouwkunde
'The Optimization of Mixing of Viscous Fluids'

*23 mei 13.15 uur Promotie
Ir. M. van der Zee
Chemische Technologie
'Stucture-biogradability relationships of polymeric materials'

*23 mei 16.45 uur Promotie
Ir. B.W. van de Waal
Technische Natuurkunde
'The FCC/HCP dilemma'

*29 mei 16.00 uur Oratie
prof. dr.ir. Noordermeer
Chemische Technologie

*29 mei 13.15 uur Promotie
ir. J.L.G. Steenhuijsen
Elektrotechniek
'Stress and strain in atheroclerotic arteries during balloon angroplasty'

*30 mei 13.15 uur Promotie
dipl.ing. T.R. Knösche
Technische Natuurkunde
'Functional Brain Imaging Based on EEG and MEG'

*30 mei 15.00 uur Promotie
Ir. P.G.A. Sijben
Informatica
Qos Management ing Multimedia Workstations

*30 mei 16.45 uur Promotie
Ir. H.G. Bekker
Technische Natuurkunde
CLOPW: a mixed basis set full potential electronic structure method

De met * gemerkte evenementen betreffen nieuw opgenomen activiteiten t.o.v. de vorige uitgave van de Wetenschapsagenda. Promoties en Oraties: Tenzij anders vermeld vinden alle promoties en oraties plaats in het BB-gebouw, zaal 2.

CONGRESSEN/ SYMPOSIA/ SEMINARS/ MANIFESTATIES 18 maart 1997 Afscheid prof. dr. ir. L. van Wijngaarden Driedaags symposium 'In Fascination of Fluid Dynamics' Op 20, 21 en 22 maart aanstaande organiseert de vakgroep Warmte- en Stromingsleer (WB/TN), ter gelegenheid van het afscheid van prof. dr. ir. L. van Wijngaarden, een symposium over de dynamica van vloeistoffen. Op het symposium zijn vooraanstaande sprekers uit binnen- en buitenland aanwezig, waaronder Sir James Lighthill, G.K. Batchelor, A. Acrivos, G.I. Barenblatt, J.C.R. Hunt en P. Germain. Het symposium spitst zich toe op cavitatie bij scheepsschroeven en de dynamica van vloeistoffen met gasbellen, maar ook tal van andere onderwerpen uit de hydrodynamica komen aan bod. Vertegenwoordigers uit de Nederlandse stromingsleer aan universiteiten, bedrijfsleven en technologische instituten zullen het symposium bezoeken. Tijdens het symposium neemt prof. dr. ir. L. van Wijngaarden na meer dan dertig jaar verbonden te zijn geweest aan de Universiteit Twente in een rede afscheid. Ter gelegenheid hiervan is op vrijdagmiddag 21 maart, vanaf 14.00 uur een bijeenkomst georganiseerd. Het afscheidscollege van prof. Van Wijngaarden getiteld 'Two Cheers for Fluid Dynamics' vormt hierbij de hoofdvoordracht. Ook zal prof. dr. ir. P.J. Zandbergen een toespraak houden. De bijeenkomst is vrij toegankelijk en vindt plaats in het Werktuigbouwkunde gebouw WB C101 op de campus van de Universiteit Twente. Informatie Dienst Voorlichting en Externe Betrekkingen: drs. A.M. Dijkstra, telefoon (053) 489 43 85.

SAMENVATTINGEN PROMOTIES


reinigen van water
* 21 maart, 15.00 uur
promotie ir. E.E.B. Meuleman: 'Removal of trace organic contaminants from water by pervaporation'

Vluchtige organische stoffen
als brandstoffen, verfoplosmiddelen en reinigingsmiddelen komen voor in grond- en afvalwater. Zo morsen mensen bij het tanken elke keer een paar druppeltjes benzine. Benzine bestaat onder meer uit de gevaarlijke stoffen: benzeen, tolueen, ethyl-benzeen en xylenen. Tijdens regen worden deze stoffen meegespoeld de grond in. Hier hopen de stoffen zich op en uiteindelijk is reiniging van de grond nodig.

Deze gevaarlijke stoffen kunnen met de zuiveringstechniek 'pervaporatie' zeer goed worden gescheiden van het water, zo blijkt uit onderzoek van ir. E.E.B. Meuleman. Pervaporatie, een combinatie van permeatie en evaporatie, is het best te omschrijven als het opnemen van een stof door een membraan aan de ene kant, waarna het aan de andere kant van het membraan er weer uit wordt gehaald. Zo neemt een gewoon rubber (ook wel EPDM genoemd) van een mengsel van water en benzineresten de benzine op en houdt het water tegen.

Meuleman heeft in zijn onderzoek de techniek sterk verbeterd. Pervaporatie wordt ook onderzocht voor het scheiden van natuurlijke geur- en smaakstoffen in vruchtensappen bij de ATO/DLO. Meuleman onderzocht de dikte van het membraan en het effect daarvan op het proces. Dik is ideaal omdat het water goed tegenhoudt, terwijl tegelijk geldt hoe dunner het membraan, hoe beter het benzineresten opneemt. Bovendien onderzocht hij de manier waarop de vloeistof langs het membraan stroomt. Het sturen van de vloeistof dwars op het membraan geeft een veel grotere en snellere opname van de verontreinigende stoffen dan gebeurt bij een vloeistof die langs het membraan stroomt.

De sterke verbetering door Meuleman van de bestaande techniek maakt het economisch aantrekkelijker pervaporatie toe te passen bij bijvoorbeeld grondwaterreiniging. Een andere toepassing is het gebruik op olieplatforms waar de concentraties gevaarlijke stoffen in het water hoog zijn en waar maar weinig ruimte voorhanden is. Tijdens het onderzoek is samengewerkt met de Universiteit van Rio de Janeiro in Brazilië.

promotor prof. dr. ir. H. Strathmann
assistent-promotor dr. ing. M.H.V. Mulder
informatie bij drs. A.M. Dijkstra, telefoon (053) 489 43 85, email: a.m.dijkstra@veb.utwente.nl

de reologie van plakkende bolletjes
*27 maart 1997 15.00 uur
promotie ir. W. Wolthers: 'Rheology of depletion flocculated colloidal dispersions'

Verf, inkt en vele andere producten - ondermeer levensmiddelen - bestaan uit vaste deeltjes in een vloeibaar oplosmiddel. Toevoeging van een polymeer kan ervoor zorgen dat de deeltjes 'plakken' en een netwerk vormen. Samen bepalen de ingrediënten van het hele systeem de reologische eigenschappen: hoe gedraagt het materiaal zich bij vervorming? Is het elastisch of visceus, of iets ertussenin? Schilderen is een mooi voorbeeld: het aanbrengen van de verf met een kwast zorgt voor een vervorming in de structuur van de verf. Zou de viscositeit tijdens deze vervorming hoog zijn, dan is de verf erg moeilijk aan te brengen. Maar is de verf eenmaal aangebracht dan mag de viscositeit juist niet te láág zijn, omdat dan de verf te gemakkelijk van het werkstuk stroomt. Om de relatie te bestuderen tussen de microscopische ingrediënten en de mechanische eigenschappen van complexe materialen zoals verf, heeft Wolthers gemeten aan een modelsysteem met plakkende bolletjes kleiner dan een tiende micrometer. Normaal gesproken zouden zulke kleine bolletjes zweven in een vloeistof, maar doordat ze elkaar aantrekken en netwerken vormen, zakken ze uit naar de bodem: er treedt sedimentatie op. Bij vervorming van het materiaal gaat een deel van de gevormde 'koek' vervolgens weer zweven: resuspensie. Voor deze materiaaleigenschappen, die van groot belang zijn voor de productie, verwerking en het gebruik, heeft Wolthers modellen opgesteld. Zo heeft hij ook de invloed van de vervormingssnelheid op de viscositeit in kaart gebracht. Hoewel praktische materialen complexer zijn dan Wolthers' modelsysteem, biedt het onderzoek een basis om hun gedrag beter te begrijpen.

promotor prof.dr. J. Mellema
co-promotor dr. H.T.M. van den Ende
informatie bij drs. A.M. Dijkstra, telefoon (053) 489 4244, email: W.vanderVeen@veb.utwente.nl

zuurstof door dichte membranen
*4 april 1997 15.00 uur
promotie ir. J.E. ten Elshof: 'Dichte anorganische membranen. Studies naar transporteigenschappen, defectchemie en katalytisch gedrag'

Ir. J.E. ten Elshof bestudeerde en ontwikkelde dichte keramische membranen voor scheiding van zuurstof uit lucht. In tegenstelling tot 'normale' bezitten deze 'dichte' membranen geen poriën. Hierin vindt zuurstoftransport plaats door het materiaal zelf. Het onderzoek van Ten Elshof richt zich zowel op het materiaal zelf, waarvan het gedrag nog vrij onbekend is, als op toepassingen. Voorbeelden hiervan zijn zuurstofproduktie en de omzetting van aardgas in eenvoudiger, nuttiger te transporteren produkten. Tegenwoordig wordt aardgas dat samen met olie is opgepompt vaak afgefakkeld, terwijl omzetting daarvan veel milieuvriendelijker zou zijn zodat het samen met de olie op transport kan. Met de bestaande technologie is dit nog onmogelijk: de membranen van Ten Elshof zouden hier uitkomst kunnen bieden. Het onderzoek van Ten Elshof verschaft een beter inzicht in de relatie tussen zuurstoftransport en membraanmateriaal. Het levert tevens één van de eerste toepassingen van deze membranen voor aardgasverwerking. Tot nu toe werd altijd gestreefd naar een zo dun mogelijk membraan. Uit zijn studie blijkt echter modificatie van het membraanoppervlak belangrijker. Ten Elshof maakt deel uit van één van de eerste groepen van de wereld op dit onderzoeksgebied. Zijn groep bevindt zich in een leidende positie. Het onderzoek is een samenwerking tussen de Universiteit Twente en universiteiten in Griekenland en Bulgarije.

promotor prof.dr.ir. H. Verweij
copromotor dr. H.J.M. Bouwmeester
informatie drs. A.M. Dijkstra, telefoon (053) 489 43 85, email: a.m.dijkstra@veb.utwente.nl

STELLINGEN

Mw. dr. E.M. van der Wardt, Wijsbegeerte en MaatschappijWetenschappen, Universiteit Twente:
Niet het aantal mensen dat chronisch aan een ziekte lijdt, maar het aantal dodelijke slachtoffers als gevolg van een ziekte, telt mee bij het bepalen van de nieuwswaarde.

Als alle neuzen in één richting wijzen, hoeven ze niet meer te worden geteld.

Het imago van een universiteit is slechts een kaartenhuis wanneer het niet overeenstemt met een identiteit die door de medewerkers wordt gedragen.

Een promotie in de wetenschap is van een geheel andere orde dan een promotie in overige sectoren van de maatschappij: het verkrijgen van de doctorstitel betekent immers niet automatisch dat de gepromoveerde er beter van wordt.

Zeilers met ruime wind zijn in de regel degenen die het voor de wind gaat te snel af.