Belangrijke spelers in de zorg: van aan het bed tot achter de 3D-printer De rol van technisch geneeskundige in de zorg

Tijdens de bijeenkomst gaven verschillende technisch geneeskundigen een inkijkje in hun werk. Zo ook Verhoeven, die de pers letterlijk meenam in het longenlabyrint. Hij ontwikkelde samen met longarts en hoogleraar Erik van Heijden een procedure waarmee artsen afwijkingen diep in het longweefsel kunnen bereiken, iets wat voorheen niet zonder risico mogelijk was.

Zijn innovatie is inmiddels zo verfijnd dat ook andere zorgprofessionals ermee worden getraind. ‘Op dit moment gebruiken 9 ziekenhuizen deze techniek om bij patiënten met onduidelijke longafwijkingen tóch een diagnose te kunnen stellen,’ vertelt Roel. ‘Vaak kunnen we goed inschatten of iets goedaardig of kwaadaardig is, maar in de twijfelgevallen biedt dit systeem eindelijk een manier om zekerheid te krijgen.’

Naast Verhoeven gaf ook collega Laura van Ginkel een kijkje in haar dagelijkse werk. Op de vraag wat technisch geneeskundigen allemaal kunnen betekenen binnen een ziekenhuis, reageert ze lachend: ‘Ik kan uren praten over de rollen die we vervullen en de innovaties die we nog kunnen realiseren.’ Laura promoveert momenteel op de ontwikkeling van patiëntvriendelijker gips met behulp van een 3D-printer. Een ogenschijnlijk simpel product dat in de praktijk verrassend veel problemen oplevert.

‘Er is nog zóveel te verbeteren,’ legt ze uit. ‘Patiënten geven vaak aan dat het gips irriteert, jeukt of te warm is. Voor medisch professionals is het ook onhandig: als ze net bij een plek moeten zijn die onder het gips zit, moet alles er weer af en opnieuw worden aangebracht.’ De nieuwe variant op het gips is eenvoudig te verwijderen, goed schoon te maken en bevat ventilatieopeningen waardoor de huid kan ademen. ‘We zijn nog bezig met de ontwikkeling, maar de patiënten die het geprobeerd hebben zijn enorm enthousiast,’ vertelt Van Ginkel.

Collega Ruud van Kaam werkt aan de andere kant van het technisch spectrum. Waar sommigen nieuwe innovaties ontwikkelen, richt hij zich juist op de toepassing ervan op de IC. Daar zorgt hij voor patiënten met onder meer ernstig hersenletsel door de druk in hun hoofd te analyseren.

‘Op de IC houd ik de hersenen van deze patiënten continu in de gaten,’ legt Van Kaam uit. ‘Met een sensor meten we de druk in het hoofd. Op basis daarvan kunnen we complexe berekeningen uitvoeren die helpen bepalen welke behandeling op dat moment het beste is.’

Als technisch geneeskundige speelt hij een belangrijke rol in het analyseren en interpreteren van data. ‘Omdat we zoveel technische kennis hebben, kunnen we dit soort berekeningen goed doorgronden. En doordat we óók medische kennis hebben, kunnen we die informatie vertalen naar een concreet en onderbouwd advies,’ zegt Van Kaam.

Tot slot vertelt collega Koen van der Veen over zijn werkzaamheden als technisch geneeskundige bij de neurochirurgie. Hij is bezig met de toepassing en ontwikkeling van diepe hersenstimulatie (Deep Brain Stimulation (DBS)) bij mensen met de ziekte van Parkinson. DBS is een therapie waarbij twee elektroden in een specifiek hersengebied worden ingebracht in het hoofd van de patiënt. Met behulp van deze elektroden kunnen elektrische signaaltjes worden afgegeven in het brein, waardoor bij mensen met de ziekte van Parkinson bewegingsklachten verminderen.

Bij zijn toelichting zijn ook twee patiënten aanwezig: Klaas en Ruth. Het stel heeft beide de ziekte van Parkinson en is hiervoor behandeld met DBS. ‘Sinds het instellen van de therapie hebben we bijna geen last meer van de trillingen,’ vertelt Ruth. ‘We hoeven ook een stuk minder medicijnen te slikken, dat is ook heel fijn,’ vult Klaas aan.

De elektroden worden aangestuurd door een soort 'pacemaker’, die wordt geplaatst onder de huid bij het sleutelbeen. ‘Je voelt alleen een bobbeltje, maar verder heb je er helemaal geen last van,’ zegt Klaas. Het stel laat beide trots zien waar de 'pacemaker’ geplaatst is. Op de vraag hoe dit hun leven heeft veranderd, reageren ze enthousiast. ‘We hebben er veel kwaliteit van leven voor teruggekregen. Dankzij de DBS slikken we nu ook minder medicijnen, deze kunnen we weer opbouwen als de klachten erger worden,’ vertelt Klaas tevreden.

Koen opereert zelf ook mee tijdens de operaties waarbij de elektroden geplaatst worden. Daarnaast houdt hij zich bezig met het verbeteren van DBS. ‘De therapie is erg complex en wordt steeds complexer. Juist daarom is het goed om betrokken te zijn bij deze ontwikkelingen en de uitvoering ervan.’ legt Van der Veen uit.

Juist omdat technisch geneeskundigen een steeds grotere rol spelen in de zorg, is het essentieel dat zij zich, net als artsen, verder kunnen specialiseren op een gestandaardiseerde manier. ‘Op dit moment vindt ieder van ons zijn eigen wiel uit, terwijl we met generieke vaardigheden op zoveel verschillende afdelingen direct iets kunnen betekenen,’ vertelt Verhoeven.

Waar basisartsen na hun opleiding kunnen doorgroeien tot bijvoorbeeld chirurg, huisarts of psychiater, ontbreekt die mogelijkheid voor technisch geneeskundigen. Daarom zetten zowel de beroepsvereniging als de opleidingen zich actief in voor de ontwikkeling van een vervolgopleiding.

Dat de genoemde technisch geneeskundigen allemaal zijn afgestudeerd aan de Universiteit Twente is geen toeval. Het Radboudumc en de Universiteit Twente werken nauw samen. Binnen deze samenwerking is het project Health Tech Nexus ontstaan, dat zich richt op zogenoemde ‘unmet needs’ in de zorg: urgente vraagstukken waarvoor nog geen adequate oplossingen bestaan. Door binnen deze samenwerking meer zichtbaarheid te creëren voor technologische ontwikkelingen in de zorg én de rol van technisch geneeskundigen, wordt bovendien gehoopt een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van de vervolgopleiding.