Studenten van de UT rijden naar Calais om vluchtelingen te steunen 'Je moet het zien om het te begrijpen'

De reis was door Eefje Hendriks georganiseerd als onderdeel van de praktijkgerichte aanpak van de opleiding. Humanitarian Engineering is een mastertrack aan de UT die studenten opleidt om te werken aan complexe problemen in crisis- en conflictsituaties. Niet alleen technisch, maar in nauwe samenwerking met de mensen die ze proberen te helpen. De reis naar Calais was bedoeld om dat principe tastbaar te maken.

"Er is echt een verschil tussen ergens over horen, het weten en het daadwerkelijk voelen", zegt Annik Riise, een van de studenten die de reis maakte. "Er naartoe gaan en het zelf meemaken had een impact die ik niet had verwacht."

Eenmaal in Calais splitste de groep zich op en rouleerde tussen twee lokale organisaties. De Refugee Community Kitchen opereert vanuit een groot gedeeld pakhuis en bereidt elke dag duizenden warme maaltijden voor mensen in de kampen. Annik werkte in de keuken en besteedde een flink deel van de tijd aan het hakken van brandhout. "Ik was oprecht onder de indruk van de schaal waarop ze werken", zegt ze. "Het is een grote operatie, maar het voelt tegelijkertijd heel warm. Het liet me zien hoeveel je kunt organiseren als mensen ergens voor gemotiveerd zijn."

De andere organisatie, Care4Calais, richt zich op het uitdelen van gedoneerde goederen en het aanbieden van kleine voorzieningen: knippen, Engelstalige boeken, spelletjes en warme dranken. 's middags bezocht de groep een woonlocatie. Rijen tenten en zelfgemaakte onderkomens waar mensen proberen de winter door te komen.

"Je ziet de omstandigheden waaronder mensen leven", zegt Annik. "En je begrijpt heel snel wat het betekent om veerkrachtig te zijn. Deze mensen worden soms om de andere dag geconfronteerd met politierazzia's. Zoiets kun je vanuit een collegezaal echt niet bevatten."

Wat Annik bijna net zo trof als de omstandigheden, was hoe de organisaties iets zo complexs konden runnen zonder dat het koud of hiërarchisch aanvoelde. "Er waren duidelijke protocollen voor alles wat er kon gebeuren," legt ze uit, "maar het voelde nooit dwingend. Het voelde veilig. En dat is enorm belangrijk als je werkt met mensen voor wie al veel systemen hebben gefaald."

De studenten waren van tevoren geïnstrueerd om niet te veel persoonlijke vragen te stellen; niemand zou zijn trauma opnieuw hoeven te beleven voor de nieuwsgierigheid van een bezoeker. Interacties werden bewust luchtig gehouden. Aan de bordspeltafel van Care4Calais ging Annik zitten voor een potje Vier op een rij en verloor. Daarna nog een keer. En nog een keer. "Ik wist niet eens dat het mogelijk was om zo vaak achter elkaar te verliezen", lacht ze. "Deze mensen hebben zoveel meegemaakt en dan zitten ze mij volledig in te maken bij Vier op een rij. Het voelde alsof je in een café zat met een hoop interessante mensen. Gewoon gezellig."

Voor Annik maakte de reis ook duidelijk waarom haar opleiding zo is opgezet. Humanitarian Engineering aan de UT legt sterk de nadruk op het begrijpen van wat mensen daadwerkelijk nodig hebben. "Een groot deel van wat we leren gaat over het achterhalen van de echte behoefte van de mensen die je probeert te helpen", zegt ze. "Je moet openstaan en echt luisteren. Deze mensen hebben een compleet andere kijk op de wereld dan jij. De reis maakte dat inzichtelijk op een manier die een klaslokaal gewoon niet kan."