IPBES-rapport: bedrijven kunnen niet zonder natuur

dinsdag 10 februari 2026

Bedrijven die natuur blijven uitputten, brengen niet alleen ecosystemen in gevaar, maar uiteindelijk ook zichzelf. Dat is de duidelijke waarschuwing uit een nieuw internationaal IPBES Business & Biodiversity Assessment, het wereldwijde wetenschappelijke platform voor biodiversiteit. Onderzoekers van de Universiteit Twente werkten mee aan het rapport, dat deze week werd vastgesteld door vertegenwoordigers van meer dan 150 landen.

Dit rapport zet wetenschappelijk onderbouwde methoden op een rij waarmee bedrijven hun impact op en hun afhankelijkheid van biodiversiteit in beeld kunnen brengen. De boodschap is helder: samenwerken met de natuur is niet optioneel voor het bedrijfsleven, maar noodzakelijk. Niet alleen voor het imago van een bedrijf, maar juist voor de corebusiness.

Wieteke Willemen, hoogleraar aan de Universiteit Twente en een van de hoofdauteurs van het rapport: “Ik ben trots dat de Universiteit Twente aan dit rapport heeft bijgedragen. Wij noemen onszelf een fourth-generation entrepreneurial universiteit, waar kennis, maatschappij en bedrijvigheid samenkomen. Dit internationale rapport bevestigt dat juist die combinatie nodig is om grote vraagstukken zoals biodiversiteitsverlies aan te pakken.”

Het rapport werd vastgesteld op een spannende bijeenkomst in Manchester. Niet alleen vanwege de roerige mondiale politieke situatie, belangrijker was dat goed duidelijk gemaakt werd dat het verlies van natuur steeds duidelijkere en hogere risico’s met zich meebrengt en dat we daarom op zoek moeten naar nieuwe economische modellen, nieuwe instrumenten en nieuwe manieren van doen.

Natuur is geen nicheprobleem

Volgens Willemen is het tijd om anders naar de natuur te kijken: “De gedachte dat natuur alleen iets is voor biologen of natuurbeschermers is echt achterhaald. Natuur is simpelweg iets waar we allemaal mee te maken hebben. Hoe we slim met de natuur om moeten gaan, gaat over beleid, regelgeving, economische en financiële systemen, sociale normen en waarden, technologie en data, kennis en capaciteit. Dit rapport maakt die afhankelijkheid zichtbaar en laat zien wat bedrijven, overheden en financiers kunnen doen om die relatie te verbeteren.”

Het rapport beschrijft hoe bedrijven zowel direct als indirect invloed hebben op biodiversiteit, bijvoorbeeld via hun productieketens. Die afhankelijkheid geldt niet alleen voor sectoren die dicht bij natuur staan, zoals landbouw of toerisme, maar ook voor industrie en technologie. Zo zijn chipfabrieken afhankelijk van stabieleaanvoer van koelwater, en raakt natuurverlies uiteindelijk hele waardeketens.

Economisch systeem speelt sleutelrol

Klaudia Prodani, promovenda aan de faculteit Behavioural, Management and Social Sciences (BMS) van de UT en fellow bij IPBES, benadrukt dat biodiversiteitsverlies niet los te zien is van ons economische systeem: “Het rapport laat zien dat de kennis en data om het financiële systeem te vergroenen grotendeels al beschikbaar zijn. Het vergroenen van het financiële systeem is een kwestie van politieke wil, niet van een gebrek aan data en meetmethoden. Centrale banken en financiële beleidsmakers kunnen geldstromen sturen naar economische activiteiten die minder schadelijk zijn voor natuur en milieu.”

Volgens Prodani is het cruciaal dat ecologen, economen en sociale wetenschappers samen optrekken. “Hoe we natuur meten, bepaalt ook hoe we het probleem definiëren en welke oplossingen we serieus nemen.”

Het rapport blijft niet bij internationale aanbevelingen. De Nederlandse betrokken experts hebben afgesproken om de bevindingen actief te vertalen naar de Nederlandse praktijk. Willemen: “De Nederlandse experts hebben samen met de officiële Nederlandse afvaardiging, het ministerie van LVVN, afgesproken mee te helpen de inzichten uit dit rapport te vertalen naar de Nederlandse context. Alleen zo kunnen we hier concreet aan de slag met beter beleid en betere keuzes in de praktijk.”

Over IPBES

Het Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services (IPBES) is het mondiale wetenschappelijke orgaan voor biodiversiteit en ecosysteemdiensten, ook wel omschreven als 'het IPCC voor biodiversiteit'. Met meer dan 150 aangesloten landen beoordeelt IPBES de staat van biodiversiteit en natuur wereldwijd, en biedt beleidsopties gebaseerd op de beste beschikbare kennis.

Aan dit rapport hebben meerdere Nederlandse wetenschappers ruim twee jaar lang meegewerkt. Wieteke Willemen (Hoogleraar Spatial Dynamics of Ecosystem Services; Faculteit ITC), Klaudia Prodani (Promovenda Knowledge, Transformation & Society; Faculteit BMS) en Yue Dou (Faculteit ITC) waren namens de Universiteit Twente betrokken bij het opstellen van dit rapport.