Hold Tight: hoe menselijke en robotische aanraking onze angstreactie beïnvloedt

maandag 2 februari 2026

Helpt het echt om iemands hand vast te houden wanneer je een enge film kijkt? Tijdens een festival (Lowlands) afgelopen zomer werkten professor Jan van Erp en promovendus Marie-Laure Snijders van de vakgroep Human Media Interaction samen aan een innovatieve studie naar de relatie tussen sociale aanraking en fysiologische reacties op angst en stress. Het experiment, georganiseerd door de Dutch Touch Society, een samenwerkingsverband van meerdere Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstellingen, bood met het onderzoek Hold Tight een unieke kans om te onderzoeken hoe menselijk en robotisch fysiek contact het stressniveau van een grote groep festivalbezoekers beïnvloedt.

Het experiment bestond uit vier condities: hand in hand met een bekende, hand in hand met een onbekende, knuffelen met een speciale knuffelrobot en een controlegroep zonder fysiek contact. Terwijl de deelnemers een horrorfilm bekeken die was verrijkt met meeslepende multisensorische elementen (zoals UV-verlichting, een metalen geur die in de ruimte werd verspreid en goed getimede, plotselinge trillingen van de stoel tijdens schrikeffecten), registreerden de onderzoekers hun fysiologische reacties.

Relatie tussen sociale aanraking en ervaren stress

Daarnaast werden extra metingen verricht, waaronder de detectie- en maximale comfortdrempels van elektrocutane stimulatie en het algemeen ervaren stressniveau van de deelnemers tijdens het experiment. Deze metingen maakten een diepgaandere evaluatie van het effect van sociale aanraking mogelijk. De eerste analyses van de data lijken erop te wijzen dat er inderdaad een verband bestaat tussen sociale aanraking en ervaren stress. Verdere resultaten van dit onderzoek worden momenteel geanalyseerd met het oog op publicatie.

Wetenschappelijk onderzoek en publieksbetrokkenheid

Wetenschap op een festival biedt onderzoekers de mogelijkheid om experimenten uit te voeren met een grote en diverse groep mensen en slaat zo een brug tussen academisch onderzoek en publieksbetrokkenheid. Een festivalsetting geeft onderzoekers toegang tot een enthousiaste groep deelnemers die bereid is mee te doen aan uiteenlopende experimenten, terwijl bezoekers de kans krijgen om kennis te maken met lopend onderzoek en deel te nemen aan spannende en innovatieve onderzoeksopzetten. Voor studies naar sociale aanraking en angstreacties bleek wetenschap op een festival bijzonder waardevol: het stelde onderzoekers in staat om uitgebreide data te verzamelen uit een diverse groep deelnemers en tegelijkertijd het belang van sociale aanraking als onderzoeksthema onder de aandacht te brengen. Deze vorm van interdisciplinair samenwerken laat zien hoe festivals kunnen fungeren als dynamische platforms voor uniek en grootschalig onderzoek, terwijl ze ook de waardering van het publiek voor wetenschap vergroten.