Steden in heel Europa worden warmer, en scholen behoren tot de plaatsen waar de hittestress het snelst toeneemt. Veel schoolpleinen in steden bestaan nog steeds voornamelijk uit beton en asfalt, waardoor er weinig schaduw of verkoeling is. In een nieuw artikel in Nature Climate Change laten UT-onderzoeker Diana Reckien en haar collega's zien dat het vergroenen van schoolomgevingen een startpunt kan zijn voor klimaatbestendige steden.
Scholen zijn centrale plekken in het dagelijks leven van kinderen en onlosmakelijk verbonden met hun buurt. Toch hebben hitte, luchtvervuiling en een gebrek aan groen steeds meer invloed op de gezondheid en leerprestaties van kinderen. Meer dan 90 procent van de basisscholen heeft weinig groen of water in de directe omgeving. Kinderen die opgroeien in achterstandswijken worden daarbij het zwaarst getroffen: zij krijgen vaker te maken met extreme hitte, terwijl ze het minst profiteren van verkoelende groene plekken.
Scholen als startpunt voor klimaatadaptatie
In het artikel laten de onderzoekers zien dat scholen niet alleen kwetsbare plekken zijn die bescherming nodig hebben. Ze kunnen juist een actieve rol spelen in de aanpassing van steden aan een warmer klimaat. Wanneer schoolpleinen worden heringericht met planten, bomen, schaduw, water en doorlatende materialen, kunnen ze hun omgeving tijdens hittegolven merkbaar verkoelen en bijdragen aan een veerkrachtigere stad.
"Scholen zijn overal in onze steden te vinden", zegt Diana Reckien. "Dat maakt ze ongelooflijk strategische plekken om te beginnen met klimaatadaptatie. Je hoeft niets nieuws te bouwen. Je transformeert wat er al is."
Groenere schoolpleinen verkleinen ongelijkheid
De onderzoekers laten ook zien dat de gevolgen van klimaatverandering ongelijk verdeeld zijn. Leerlingen in sociaal-economisch kwetsbare buurten worden vaker blootgesteld aan hitte en luchtvervuiling en hebben minder toegang tot groene ruimte. Juist daar kunnen groenere schoolpleinen een groot verschil maken.
“Het vergroenen van schoolpleinen is geen leuk extraatje”, benadrukt Reckien. “Het is een manier om klimaatgerelateerde gezondheidsverschillen tussen kinderen te verkleinen.” Uit eerder onderzoek blijkt dat kinderen op groenere schoolpleinen minder gedragsproblemen vertonen en zich beter voelen. Die effecten zijn vooral zichtbaar bij kwetsbare groepen.
Van schoolplein naar ontmoetingsplek in de buurt
Volgens de auteurs worden de grootste effecten bereikt wanneer kinderen, leerkrachten, ouders en buurtbewoners de schoolpleinen samen ontwerpen. Als die pleinen bovendien ook buiten schooltijd toegankelijk zijn, groeien ze uit tot plekken waar meer gebeurt dan alleen spelen: ze ondersteunen biodiversiteit, maken buitenonderwijs mogelijk en versterken de sociale samenhang in de buurt.
Klimaatadaptatie kan abstract en overweldigend voelen, zeker op het niveau van hele steden. Scholen bieden volgens de onderzoekers juist een concrete en directe plek om in actie te komen. Ze brengen onderwijs, zorg, gemeenschap en langetermijneffecten samen op één locatie. “Als steden zich tegelijk willen voorbereiden op hitte, ongelijkheid en verlies van biodiversiteit”, zegt Reckien, “dan zijn scholen misschien wel een van de slimste plekken om te beginnen.”
Meer informatie
Het artikel Greening schools for climate-resilient, inclusive and liveable cities is gepubliceerd in Nature Climate Change. Diana Reckien is universitair hoofddocent aan de Faculteit Geo-Informatiewetenschap en Aardobservatie (ITC) van de Universiteit Twente. Zij werkte aan dit onderzoek binnen het internationale COOLSCHOOLS-project, dat samen met steden als Rotterdam, Brussel, Parijs en Barcelona werkte aan groene en blauwe schoolpleinen.
Het COOLSCHOOLS-project stond onder leiding van universitair hoofddocent Isabel Ruiz-Mallén (Universitat Oberta de Catalunya) en prof. Francesc Baró (Vrije Universiteit Brussel). Vanuit Nederland werkte Reckien samen met onder anderen prof. Karin Pfeffer, universitair hoofddocent Funda Atun en promovendus Paula Presser.
Meer recent nieuws
vr 13 feb 2026UT-nominaties voor Wetenschapsprijs
do 12 feb 2026Drones versnellen en verbeteren humanitaire hulpverlening bij rampen
do 12 feb 2026UT-hoogleraar Frederic Schuller benoemd tot lid van de Academie voor Excellentie in het Hoger Onderwijs
wo 11 feb 2026Herman van der Kooij krijgt subsidie van NWO voor E-Walk project
di 10 feb 2026IPBES-rapport: bedrijven kunnen niet zonder natuur