UT-commissies gestart met werk rond ethische en morele afwegingen in samenwerkingen

De Strategic Committee on institutional collaboration, Ethics and Moral Dilemmas (SCEMD) richt zich op het ontwikkelen van een samenhangend kader voor het omgaan met ethische vraagstukken in samenwerkingen. Dit omvat processen, richtlijnen en gedeelde uitgangspunten die de universiteit helpen om complexe morele en ethische dilemma’s op een consistente en transparante manier te benaderen.

De Advisory Committee on Moral Dilemmas (ACMD) fungeert als operationeel adviesorgaan. De ACMD werkt langs de lijnen van het kader dat door de SCEMD wordt ontwikkeld en geeft casusgericht advies over samenwerkingen waarbij ethische of morele vraagstukken kunnen spelen.

Verzoeken om advies kunnen worden ingediend door UT-medewerkers, faculteitsbesturen of universitaire organen zoals ethische commissies, kennisveiligheid en juridische adviseurs, wanneer een voorgenomen institutionele samenwerking gevoelig kan liggen of een moreel dilemma oproept. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vraagstukken rond defensie en nationale veiligheid, mensenrechten, disruptieve technologieën, fossiele brandstoffen of bredere geopolitieke contexten.

Na ontvangst van een verzoek beoordeelt de ACMD de casus, raadpleegt waar nodig relevante expertise en gaat indien nodig in gesprek met de aanvrager voor aanvullende toelichting. De commissie formuleert vervolgens een gemotiveerd advies over de vraag of, en onder welke voorwaarden, een samenwerking kan doorgaan. Dit advies wordt gedeeld met de aanvrager en relevante universitaire organen, waaronder het faculteitsbestuur en het College van Bestuur, ter ondersteuning van zorgvuldige besluitvorming. Daarnaast worden de SCEMD en Knowledge Security betrokken met het oog op verdere kennisontwikkeling en het trekken van lessen uit casuïstiek.

De komende maanden werken beide commissies het kader en de ondersteunende richtlijnen verder uit. In de tussentijd is de ACMD al bereikbaar voor consultatie via acmd@utwente.nl.

Als onderdeel van deze ontwikkeling is de beoordeling van samenwerkingen met de fossiele industrie geïntegreerd in deze bredere aanpak. De ACMD neemt deze beoordelingen over van de bestaande Committee Collaboration with Fossil Industry (CCFI), die daarmee wordt opgeheven.

Sinds 1 april kunnen verzoeken om advies over samenwerkingen met de fossiele industrie worden ingediend bij de ACMD.

Domeinspecifieke ethische commissies en de University-Wide Ethics Committee (UWEC) blijven verantwoordelijk voor de onafhankelijke ethische toetsing van onderzoek, conform het UT Research Ethics Policy.