De van Hiele middag

De Van Hiele middag

Op 10 december jl. vond de Van Hiele middag plaats om te vieren dat Pierre van Hiele in 2009 op 4 mei 100 jaar is geworden..

Theorie van geometrie ofwel het Van Hiele-model

Pierre van Hiele staat bekend om zijn onderwijs- en leertheorie over het leren van meetkundige begrippen, het Van Hiele-model. De eerste aanzet was de dissertatie De problematiek van het inzicht,(1957) samen met zijn vrouw Dina (Dieke) van Hiele-Geldof onder begeleiding van de wiskundige Hans Freudenthal en de pedagoog en ontwikkelingspsycholoog Langeveld.

Het voortschrijdend inzicht leidde in 1986 tot Structure and Insight: A theory of Mathematics Education.

Pierre Van Hiele

Pierre Maria van Hiele werd in 1909 geboren in Amsterdam. Hij studeerde wiskunde aan de Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam (1927 -1933). In de crisistijd verdiende hij zijn geld met bijles en kleine baantjes. In 1938 werd hij leraar aan het Montessori-lyceum te Overveen. Later werd hij leraar te Bilthoven en Voorburg. Van jongs af aan wilde Van Hiele onderwijzer worden. Hij interesseerde zich al in zijn studietijd voor didactische vraagstukken. In 1948 bracht hij met zijn vrouw het Werkboek der meetkunde uit. Van Hiele was lid van de Wiskunde Werkgroep van de WVO, de Werkgemeenschap voor Vernieuwing van Onderwijs en Opvoeding die van 1936 tot 1974 bestond. Hij was nauw betrokken bij het ontwerpwiskundeprogramma voor de hbs B en gymnasium dat de

werkgroep in 1953 uitbracht.

Onderzoekswerk Piaget

Van Hiele had destijds kritiek op het onderzoekswerk van Piaget. Daar waar Piaget het niet begrijpen van kinderen toeschreef aan de ontwikkelingsfase waarin zij verkeerden, schreef Van Hiele het niet begrijpen toe aan het niet geleerd hebben. Van Hiele deed de experimenten die Piaget had gedaan nog eens over en veranderde iets aan de context. Het door Piaget geconstateerde begripsverschil tussen aantal en hoeveelheid, werd niet bevestigd in de experimenten die Van Hiele met eigen dochters deed.

Van Hiele 100 jaar: de Van Hiele middag

Harrie Broekman, emeritus vakdidacticus van de IVLOS (UU) gaat in op de mens Pierre van Hiele, zoals Harrie hem persoonlijk heeft gekend. Nog steeds woont hij zelfstandig nadat zijn vrouw in 1958 overleed. Eén van zijn dochters woont in Nederland, zij heeft niets met wiskundeonderwijs. De ander, die wel wat met wiskundeonderwijs heeft, woont in Nieuw-Zeeland. Harrie is recent bij hem op bezoek geweest om hem over dit symposium te vertellen. Nellie Verhoef en Petra Hendrikse bekijken vervolgens wat er nog over is van de invloed van Van Hiele in de huidige lesmethoden. Behalve dat de meetkunde bijna geheel verdwenen is uit het wiskundeonderwijs, is er dan nog iets herkenbaars terug te vinden? Of juist helemaal niet? Rainer Kaenders eindigt met het wiskundig besef en de aanzet die Van Hiele hierin voor zijn rekening heeft genomen.