manonelbersen

'Zorg dat je weet waar je warm voor loopt'

Manon Elbersen (40) is als beleidsmedewerker en als trainer verbonden aan Slachtoffer in Beeld (SiB), een organisatie die sinds 2007 op landelijke basis bemiddelde contacten organiseert tussen slachtoffers en daders van misdrijven. Het gaat hierbij om vrijwillige contacten, welke worden begeleid door professionele bemiddelaars.

Na tien jaar bij de reclassering te hebben gewerkt, verruilde Manon in 2008 de gedwongen hulpverlening voor vrijwillige trajecten bij SiB. Een bewuste stap. ‘Ik denk dat verdieping in je werk erg belangrijk is om er 'echt goed' in te worden. Daarnaast is het goed om te verbreden, zodat je fris en fruitig naar de materie kunt blijven kijken.’ De stap heeft Manon en haar nieuwe werkgever geen windeieren gelegd. Sinds haar aanstelling heeft ze de opzet en uitvoering van bemiddelde contacten verder uitgewerkt, aangescherpt en gestandaardiseerd. Momenteel houdt ze zich bezig met specifieke beleidsportefeuilles en is ze aanspreekpunt voor bemiddelaars. Binnen SiB wordt Manon gezien als inhoudelijke expert op het terrein van slachtoffer-daderbemiddeling.

‘Ik zeg wel eens voor de grap op verjaardagen dat ik een stoffig beleidsmeisje ben, maar bij Slachtoffer in Beeld is dat echt onmogelijk’

Op een gemiddelde dag houdt Manon zich onder meer bezig met het begeleiden van studenten die onderzoek doen, dossieronderzoek, werkbeschrijvingen voor nieuwe diensten vormgeven, verzinnen van methodieken en onderzoeken lezen. Ook gaat ze met haar leidinggevende naar het Ministerie van Veiligheid en Justitie om daar te praten over bepaalde onderwerpen. Haar werkdagen zijn met recht te kwalificeren als dynamisch. ‘Ik zeg wel eens voor de grap op verjaardagen dat ik een stoffig beleidsmeisje ben, maar bij Slachtoffer in Beeld is dat echt onmogelijk.’

Werken als bemiddelaar

De bemiddelde contacten die SiB organiseert vinden plaats op vrijwillige basis, wat betekent dat zowel dader als slachtoffer nergens toe wordt gedwongen. Door hun gezamenlijke voorgeschiedenis bestaat echter een risico op escalatie. Hoe bepalen bemiddelaars dat risico? 'Vanzelfsprekend hebben slachtoffers en daders emoties, en die mogen er ook zeker zijn. Wel is het zo dat de bemiddelaar in het voortraject de bevestiging moet krijgen dat slachtoffer en dader naar elkaar kunnen luisteren en elkaar ook echt kunnen horen. In voorgesprekken komt hij erachter of slachtoffer en dader hiertoe in staat zijn. In geval van twijfel, kan hij ook wat werkvormen inzetten. Denk hierbij aan bepaalde oefeningen, bijvoorbeeld om te kijken of de dader zich kan inleven in het slachtoffer. Als de bemiddelaar inschat dat een gesprek niet passend is, maar partijen elkaar wel iets te vertellen hebben, kan hij een andere vorm voorstellen, bijvoorbeeld een briefwisseling of een pendelbemiddeling. De bemiddelaar brengt dan boodschappen tussen de partijen over. Dit alles vraagt een behoorlijke dosis inventiviteit, creativiteit en mensenkennis van de bemiddelaar. Dat maakt hun werk interessant, maar ook ingewikkeld. Ze worden dan ook continue bijgeschoold en ondersteund. Zo krijgen bemiddelaars werkbegeleiding, intervisie en bijscholingstrainingen.’

‘Bij ons is er nog nooit een afstudeeronderzoek in de la beland’

Bij vervolgtrainingen spelen ook bevindingen uit afstudeeronderzoeken van studenten een rol. ‘Maar niet alleen daar. Bevindingen worden op alle relevante plekken geïntegreerd, bijvoorbeeld in de handleiding die bemiddelaars gebruiken. We passen bovendien ons beleid of onze werkwijze aan als dat nodig is. Onlangs hebben we bijvoorbeeld door een student van PCRV onderzoek laten doen naar de zwaarte van zaken waar SiB bij bemiddelt. Naar aanleiding daarvan heeft de student in een vervolgopdracht een methode ontwikkeld waarop medewerkers van SiB snel de zwaarte van een zaak kunnen vaststellen. Op basis daarvan willen we in de toekomst toe naar een model waarbij we op basis van de vastgestelde zwaarte werken met een bijpassende methodiek. Daarbij kun je bijvoorbeeld denken aan minder voorgesprekken dan bij zware zaken. Omdat de ernst van delicten waarin SiB bemiddelt nogal uiteenloopt, is er iets voor te zeggen om de intensiteit van de werkwijze aan te passen aan de ernst van het delict. Op deze manier lopen onderzoek en praktijk dus echt mooi in elkaar over. Bij ons is er nog nooit een afstudeeronderzoek in de la beland.’

Wat voor jou?

Slagen in het vakgebied van slachtoffer-daderbemiddeling vergt volgens Manon meer dan opletten in de collegezaal. ‘Je verstand trainen is belangrijk, maar voor mijn gevoel is het vooral essentieel dat je affiniteit hebt met een thema. Als je geen verbondenheid of passie voelt bij wat je doet, zul je er nooit echt goed in en blij van worden.’ Maar hoe kom je daar achter? ‘Onderneem dingen buiten je comfortzone, ga vrijwilligerswerk doen met een doelgroep die je niet kent, doe dingen die je van nature niet zou kiezen. Zoek in oninteressante onderwerpen dat wat je wél aanspreekt. Ga op onderzoek uit, en zorg dat je bij de berg theorie die je tot je neemt, praktijkvoorbeelden krijgt. Die blijven veel beter hangen en geven veel meer informatie dan artikelen op papier. Kortom: zorg dat je weet waar je warm voor loopt.’

Meer weten over Manon? Bezoek haar profiel op LinkedIn.