Het bystander effect vanuit de andere kant bekeken: gevolgen voor slachtoffers

Het bystander effect vanuit de andere kant bekeken: gevolgen voor slachtoffers

Context:

Soms is het zo dat juist in de aanwezigheid van anderen omstanders die getuige zijn van criminaliteit en ongelukken vaak niet, of heel laat intervenieren. Dit wordt in de literatuur vaak het passieve toeschouwers effect genoemd (bystander effect) en is een van de meest bekende effecten in de sociale psychologie. Hoewel het bekend is geworden via anecdotes en mediaberichten over het falen van omstanders om hulp te bieden bij criminele situaties of ongelukken, komt ook voor bij meer alledaagse situaties. Onderzoek toont aan dat het zelfs gebeurt wanneer iemand boodschappen laat vallen, of wanneer men een verdwaalde toerist ziet die even iemand nodig heeft om de weg te wijzen, bovendien lijkt het bystander effect een rol te spelen bij pestgedrag.

Uit de literatuur blijkt dat mensen zich door de aanwezigheid van anderen minder verantwoordelijk voelen om te helpen. Maar omdat mensen voor ze handelen vaak naar anderen kijken om te zien wat een gepaste handeling is, ontstaat er soms pluralistische onwetendheid. Mensen denken dan, omdat niemand wat doet, dat hulp geven wellicht niet nodig is. Soms denken mensen zelfs dat het onwenselijk is en om hun gedrag te rechtvaardigen geven ze de persoon in nood de schuld van hun eigen situatie (victim blaming).

In de literatuur in het bystander effect is veel onderzoek gedaan naar het gedrag en de cognities van omstanders, maar eigenlijk is nog erg weinig bekend over de slachtoffers die geen hulp krijgen door het bystander effect. In het huidige project wil ik daarom onderzoeken hoe slachtoffers van criminaliteit, een ongeluk, of pesten over hun eigen toestand denken wanneer niemand ze hulp bied. Is er meer sprake van self-blame als er veel omstanders aanwezig waren die niet helpen? Duurt het langer voor ze over de negatieve ervaring heen komen?

Werkwijze:

Na een zelfstandig literatuuronderzoek uit te voeren, zullen we gezamenlijk een studieopzet bedenken. Denk bijvoorbeeld aan een gestructureerde interview, een scenario studie, of indien mogelijk zelfs een klein experiment waarin we participanten in een situatie brengen waarin ze eigenlijk hulp nodig hebben maar deze niet krijgen.

Literatuur:

Fischer, P., Krueger, J. I., Greitemeyer, T., Vogrincic, C., Kastenmüller, A., Frey, D., ... & Kainbacher, M. (2011). The bystander-effect: a meta-analytic review on bystander intervention in dangerous and non-dangerous emergencies. Psychological bulletin, 137(4), 517.

Latané, B., & Nida, S. (1981). Ten years of research on group size and helping. Psychological Bulletin, 89(2), 308.

Informatie:

Heb je interesse in deze opdracht? Neem dan contact op met de thema coördinator Sven Zebel (s.zebel@utwente.nl)

Start:

Kan per direct