Minisymposium Wiskunde Onderwijs I

Beroep: leraar wiskunde

Organizer & Chair: Hans Sterk (docent Wiskunde aan de Technische Universiteit Eindhoven, betrokken bij de lerarenopleiding aldaar en begaan met het wiskundeonderwijs in het algemeen)

Waaier 4, 10:15 – 12:15

In dit minisymposium belichten we het beroep `leraar wiskunde' van verschillende kanten: onderzoek ten behoeve van het onderwijs, plannen met het wiskundeonderwijs, de hbo-lerarenopleidingen wiskunde van binnenuit en wiskunde en leraarschap in Vlaanderen.

10:15-10:45

Samen(scholen) voor de toekomst

Nellie Verhoef (vakdidacticus wiskunde Universiteit Twente/ELAN)

Leraren zijn autonoom in hun leslokaal. Daarom juist is scholing in de vorm van een Community of Learners (CoL) zo inspirerend. Een CoL is van oudsher een onderzoeksnetwerk waarin intensief wordt samengwerkt. De jaarlijks groeiende Twentse CoL bestaat uit vijf UT-medewerkers en zeven vo-leraren van verschillende scholen. Samen worden vakdidactische onderzoeksresultaten aan elkaar gepresenteerd, en bediscussieerd. Op grond daarvan ontwerpen de Collers één les, de onderzoeksles. De les wordt uitgevoerd - waarbij Collers en andere geïnteresseerden - de les observeren, na afloop evalueren, bijstellen en opnieuw geven op een andere locatie. Deze effectieve ‘lesson study’ aanpak is afkomstig uit Japan. De observaties tijdens de onderzoeksles richten zich op leerlingen, niet op leraren. Het gaat erom dat leerprocessen van leerlingen worden blootgelegd. Zo bleek vorig jaar dat leerlingen geen enkel probleem hebben met het tekenen van drie raaklijnen in een punt aan grafiek, terwijl ze weten dat er één formule bestaat.
In de lezing zal benadrukt worden hoe enthousiast deze vorm van professionaliseren docenten maakt en wat de positieve effecten zijn voor de dagelijkse lespraktijk.

10:45-11:15

Eerstegraadsdocent wiskunde. Het traject bij Fontys Leraren Opleiding Tilburg in het kader

van de landelijk vastgestelde kennisbasis

Jan Essers (coördinator opleiding master leraar Fontys Lerarenopleiding, redactievoorzitter kennisbasis master wiskunde)

Om les te mogen geven in de bovenbouw vwo of havo is een eerstegraadsbevoegdheid vereist. De bevoegdheid voor wiskunde kan behaald worden aan een van de negen universitaire lerarenopleidingen die aansluiten op de bacheloropleiding wiskunde en waarin vooral aan vakdidactische en onderwijskundige competenties aandacht wordt gegeven. Een andere opleiding is de masteropleiding wiskunde die op vijf hbo-instellingen wordt aangeboden. Toegang tot die opleiding is alleen mogelijk voor studenten met een tweedegraadsbevoegdheid wiskunde, een opleiding waarin men wordt opgeleid om les te geven in de onderbouw van het vo en waarin studenten veel onderwijskundige en vakdidactische competenties hebben ontwikkeld. In de aansluitende eerstegraadsopleiding worden ongeveer 60 studiepunten besteed aan vak- en vakdidactiek en worden 30 studiepunten besteed aan stage in de bovenbouw, onderwijskunde en onderzoek. In de presentatie zal het opleidingstraject aan de masteropleiding van Fontys Tilburg worden geschetst, geplaatst in het licht van de vernieuwde landelijk vastgelegde kennisbasis die met ingang van volgend jaar wordt ingevoerd.

11:15-11:45

Wiskunde op de middelbare school in het Nederlandstalig onderwijs in België

Dirk Janssens (Departement Wiskunde Specifieke Lerarenopleiding Wiskunde, KU Leuven)

Krijgen leerlingen in Vlaamse scholen een andere wiskundeopleiding dan in Nederland? Is het werk van een wiskundeleraar in het Vlaamse onderwijs anders dan dat van de Nederlandse collega? Er zijn enkele belangrijke structurele verschillen in de organisatie van het secundair onderwijs en de positie van de wiskundepakketten in de diverse studietrajecten. Het behalen van het diploma verloopt ook anders.

De huidige wiskundecurricula met hun specifieke aandachtspunten en de “beliefs” bij het leren en onderwijzen van wiskunde zijn voor beide systemen op een andere manier tot stand gekomen. De verschillende evolutie resulteert in andere specifieke aandachtspunten en “waarden”, met aanpassingen van “beliefs” bij het doorvoeren van wijzigingen in de aanpak van het wiskundeonderwijs. Met een selectie van enkele typische voorbeelden uit de actuele praktijk in de wiskundelessen in Vlaanderen kunnen we mogelijke actuele verschillen alvast beter begrijpen.

11:45-12:15

Wiskundeonderwijs vernieuwt

D. Siersma (Hoogleraar wiskunde Universiteit Utrecht en voorzitter vernieuwingscommissie wiskunde cTWO)

In de afgelopen decennia is het wiskundeonderwijs met enige regelmaat veranderd.

Wat is de rol van Den Haag daarin en wat is de rol van het veld? Zijn er nog andere spelers? Welke effecten hebben de nieuwe programma’s op het beroep van leraar wiskunde

We zullen ingaan op de ontwikkelingen voor havo-vwo, die enkel jaren geleden zijn ingezet en zullen leiden tot

-

een vernieuwde onderbouw vanaf 2012

-

een vernieuwde bovenbouw vanaf 2015

-

eerste vernieuwde examens in 2017 (havo) en 2018 (vwo).

Wat verandert er? We zullen ook verslag doen van de ervaringen met het experimentele programma, dat op een aantal scholen wordt uitgeprobeerd.

Tenslotte: Zijn er nog actuele ontwikkelingen te melden op grond van het “Aktieplan Beter Presteren”, dat door de Minister wordt voorbereid?