News

Smart Mobility zit verweven in heel veel opleidingen

Smart Mobility zit verweven in heel veel opleidingen

19-09-17

De groeiende vraag naar mobiliteit en de impact daarvan op duurzaamheid, leefbaarheid en veiligheid vragen om slimme mobiliteitsoplossingen. Maar hoe zorg je ervoor dat we voldoende kennis en kunde hebben om aan die oplossingen te kunnen blijven werken? Smart Mobility Stories ging in gesprek met Luc Wismans, Universiteit Twente, en Nadia Verdeyen, Hogeschool Utrecht.

Dit artikel werd gepubliceerd in Smart Mobility Stories.

“De wereld van slimme mobiliteit ontwikkelt zich in een razend tempo. De maatschappelijke uitdagingen en de veranderende vraag uit de markt dringen zich daardoor steeds meer op.” Aldus Luc Wismans. “Om de bestaande kennis op peil te houden en nieuwe kennis te ontwikkelen moeten we daar met een doordachte human capital-agenda op inspelen.” Luc is associate professor bij het Centre of Transport Studies, Universiteit Twente. Daarnaast is hij programmamanager Smart Mobility bij de Goudappel Groep (Goudappel Coffeng en DAT.Mobility), die advies, producten en diensten levert op het gebied van mobiliteit.

Aanjagers voor de kennis van morgen

Een aanjager voor de kennis van morgen is Katapult, een netwerk van ondernemers, kenniswerkers en overheden. “Door in publiek-private samenwerkingen te innoveren, experimenteren, investeren en kennis te delen willen we toekomstbestendig beroepsonderwijs realiseren en de beroepspraktijk innoveren”, zegt Nadia Verdeyen. “Dat doen we via centra die zich op bepaalde thema’s concentreren. Een voorbeeld is het Automotive Centre of Expertise, een samenwerking van Hogeschool Rotterdam, Fontys Hogescholen en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen met bedrijven en regionale overheden.” Naast haar werk voor Katapult is Nadia directeur van het Centre of Expertise Smart Sustainable Cities van de Hogeschool Utrecht. Dit is een publiek-privaat kennisplatform voor de ontwikkeling van producten en diensten die de slimme, duurzame en gezonde stad dichterbij brengen. Ook daar is slimme mobiliteit een belangrijk thema.

Kennisbundeling
Volgens Luc hebben veel faculteiten van de Universiteit Twente een relatie met slimme mobiliteit. “Denk maar aan Engineering Technology, Social Sciences en Computer Science, die zich respectievelijk bezighouden met techniek, gedrag en data. Vanwege de verwevenheid op het terrein van mobiliteit proberen we de kennis te bundelen. Zo hebben we onlangs acht tenure track posities op het gebied van smart cities opgericht. Hiervoor zijn mensen geworven, die zich eerst moeten bewijzen door te voldoen aan de gestelde eisen, en zich uiteindelijk kunnen ontwikkelen tot hoogleraar op het gebied van smart cities. Een tenure track geeft garantie: als je aan de eisen voldoet, is er ook een leerstoel beschikbaar.” Voor de Hogeschool Utrecht geldt hetzelfde verhaal. “We hebben geen specifieke mobiliteitsopleiding”, zegt Nadia. “Maar er zijn wel diverse opleidingen die vaardigheden op het gebied van mobiliteit in hun curriculum hebben opgenomen, zoals onze bacheloropleiding Built Environment.”

Participatie
Je leert vooral door te participeren, vindt Luc. “Het is belangrijk om als universiteit mee te doen aan initiatieven en projecten, zoals Connecting Mobility. Dit soort programma’s zoeken samenwerking tussen diverse partijen op, waardoor je kennis opbouwt. Het feit dat Nederland geen leidende positie in de auto-industrie heeft zou je als een nadeel kunnen beschouwen, maar biedt ook kansen. Daardoor hebben we, meer dan andere landen, de vrijheid om ons onbevangen te concentreren op de ontwikkeling van slimme mobiliteitsoplossingen, en te investeren in faciliteiten die interessant zijn voor het realiseren van innovaties, zoals de Praktijkproef Amsterdam, DITCM Innovations, iCentrale en de Innovatiecentrale.”

Multidisciplinaire netwerken
Nadia onderstreept het belang van fundamenteel en toegepast onderzoek en de rol die universiteiten en hogescholen daarin spelen. “Onderzoek is gewoonweg onderdeel van de opleiding van studenten. Maar daarnaast ben ik ervan overtuigd dat je niet moet denken vanuit traditionele sectoren. Om mobiliteitsvraagstukken aan te pakken hebben we behoefte aan multidisciplinaire netwerken. Daarin moet trouwens ook plaats zijn voor mensen die al aan het werk zijn en hun scholing op peil moeten houden.”

Taal
Ook Luc vindt multidisciplinariteit belangrijk. “Daarbij is het essentieel dat we elkaars taal spreken en verstaan. Een datawetenschapper moet goed kunnen praten met een verkeerskundige, en een gedragswetenschapper met iemand die veel verstand heeft van cybersecurity. Nu is dat niet altijd het geval. Daarin moeten we investeren, onder meer met concrete samenwerkingsprojecten.”

Onderwijs-arbeidsmarkt
Goudappel werkt regelmatig samen met onderwijsinstellingen en participeert in innovatieve, multidisciplinaire onderzoeksprojecten. “Daarnaast verzorgen we gastcolleges, werken onze mensen bij deze onderwijsinstellingen en bieden we interessante stage- en afstudeerplekken”, vertelt Luc. “Op die manier helpen we om onderwijs en arbeidsmarkt op elkaar te laten aansluiten.”


Flexibiliteit
Nadia vindt de werkwijze van Goudappel een goede manier om onderwijs en arbeidsmarkt dichter bij elkaar te brengen. “Ik denk zelfs dat de kloof tussen onderwijs en arbeidsmarkt niet zo groot is. Belangrijk is wel dat het onderwijs flexibel is ingericht. Alleen dan kunnen universiteiten en hogescholen snel inspelen op een veranderende vraag van de arbeidsmarkt.”

Handen ineenslaan
Op het gebied van Smart Mobility zijn er veel gremia, initiatieven, mensen, partijen en samenwerkingsverbanden. Luc: “Het risico is dat we straks door de bomen het bos niet meer zien. Technologische ontwikkelingen volgen elkaar snel op, maar het is vaak onduidelijk wat de impact daarvan is. Niemand weet precies waar het naar toe gaat.” Het is dus de uitdaging versnippering te voorkomen en overzicht te creëren. Nadia: “In een programma als Connecting Mobility weten partijen elkaar te vinden. Dit programma neemt op het gebied van human capital het initiatief om de handen ineen te slaan.”

Trends
Zien Luc en Nadia op dit moment specifieke trends? “Ik zei het al eerder: je leert vooral door te participeren: je moet zien en ervaren wat er gebeurt”, zegt Luc. “Onderzoek is belangrijk, maar niet alleen door achter je laptop te blijven zitten. We moeten de straat op en dingen gaan uitvinden. Daarbij is het voor bedrijven belangrijk om perspectief op implementatie te houden.” Nadia besluit: “Bij alle initiatieven wordt er steeds meer gezocht naar verbindingen met andere sectoren, zoals de energiesector. Het project Smart Solar Charging is daar een mooi voorbeeld van.”