Het digibord: meer dan een leuk speeltje

Inleiding

Het digibord is een nieuw medium in het onderwijs. Het is een groot succes op de basisscholen in Nederland en ook in het voortgezet onderwijs worden digiborden veel gebruikt. Over het gebruik in het hoger onderwijs hoor je echter veel minder. Heeft het daar geen functie of is het een kwestie van onbekendheid met dit medium?

Op de Universiteit Twente zijn al wel een aantal digiborden aanwezig, bijvoorbeeld in een vergaderzaal van de Horst en in de Cubicus. Hoe kun je deze borden nu inzetten in het eigen onderwijs? Wat is de meerwaarde?


Werking van het digibord

Het digibord (ook wel “interactive whiteboard” genoemd) is een groot touchscreen bord dat in verbinding staat met een beamer en een computer. Alles wat op de computer te zien is, kan geprojecteerd worden op het digibord. De computer kan door aanraking van het bord bestuurd worden. Sommige digiborden reageren alleen op aanraking van een speciale pen, dit zijn de harde borden. Zachte borden reageren op aanraking van elk object, zoals bijvoorbeeld je vinger. Daarnaast kan op elk digibord in verschillende kleuren digitaal geschreven worden met behulp van een speciale pennenset.

Er zijn verschillende merken digiborden, ieder met eigen specifieke kenmerken. De meeste digiborden beschikken over bijbehorende software, waarin lessen kunnen worden ontwikkeld.

Meerwaarde van het digibord

Een meerwaarde van een digibord ten opzichte van een whiteboard met een pc -beamer combinatie, is het interactieve karakter. Het digitale schoolbord biedt de mogelijkheid om de computer te besturen door aanraking van het scherm. Een voordeel hiervan is dat de communicatie tussen docent en student niet onderbroken hoeft te worden. De docent hoeft niet naar de computer te lopen om het beeld te wijzigen.

Een andere meerwaarde van het digibord is de mogelijkheid van digitaal schrijven. Docenten kunnen op het bord aantekeningen maken (lijnen trekken, iets omcirkelen, woorden toevoegen enz.) en het beeld + aantekeningen opslaan in digitale bestanden. Teksten in tekstblokken kunnen makkelijk verplaatst worden, waardoor bijvoorbeeld ook schematische voorstellingen gemaakt en gewijzigd kunnen worden.

Een digibord beschikt standaard over ondersteunende software, met handige bronnen en gereedschappen, waarover een computer die verbonden is met de beamer niet beschikt. De software geeft een docent de mogelijkheid om bijvoorbeeld een raster als achtergrond in te stellen of snel een wereldkaart weer te geven.

Voorbeelden van gebruik

Het digibord kan op diverse manier ingezet worden in colleges. Hieronder drie voorbeelden.


Uitwerken van opgaven

Het digibord kan ingezet worden voor het plenair uitwerken van opgaven. De docent schrijft bijvoorbeeld een uitwerking op het bord. De uitwerking kan vervolgens worden opgeslagen en na afloop van het college op de digitale leeromgeving worden gezet.

Het bord hoeft hierbij niet meer uitgeveegd te worden, omdat een docent gemakkelijk naar een volgende lege pagina kan gaan, zonder dat de informatie die eerder genoteerd is verloren gaat. Er kan ook altijd weer ‘teruggebladerd’ worden.

Bij een opgave waarbij een schema of tabel aangevuld moet worden, kan de docent het object van te voor inscannen en vervolgens op het bord weergeven en bewerken.


Ter plekke aantekeningen maken

Het digitale schrijven kan gebruikt worden in combinatie met bijna alle programma’s op de computer. Zo kan een docent digitale aantekeningen maken in bijvoorbeeld een PowerPoint presentatie, een Worddocument of een internetpagina. Deze aantekeningen kunnen bijvoorbeeld bestaan uit vragen, reacties of ideeën die de studenten naar voren brengen. De handgeschreven aantekeningen kunnen vervolgens automatisch worden omgezet in digitale tekst. De digitale tekst kan, net als andere ingevoerde objecten op het scherm, achteraf verplaatst worden. Dit aspect is handig bij bijvoorbeeld het maken van een mindmap.


Peilen van meningen

Al wat geavanceerder, is het gebruik van een digibord in combinatie met stemkastjes. Met behulp van stemkastjes, kan een docent snel de meningen peilen van de studenten of een toets of test afnemen. Met behulp van het software programma behorende bij de stemkastjes, kunnen meerkeuzevragen worden ontwikkeld. De antwoorden die de studenten geven door middel van de stemkastjes, kunnen vervolgens direct worden getoond in een tabel of grafiek. Dit is een relatief eenvoudige methode om de interactie te bevorderen bij hoorcolleges voor grote groepen.

Conclusie

Het gebruik van het digibord kan een verrijking voor het onderwijs bieden, zowel voor de docent als de studenten. Het is een effectief middel voor het visualiseren en bewaren van gegevens en bevordert de interactie met studenten.

Bronnen, Achtergrondinformatie & Voorbeelden:

Digitale schoolborden website: www.digitaleschoolborden.nl

Een WIKI-site van Kennisnet over digitale schoolborden: http://www.kenniswiki.nl/Digitaal_schoolbord



De auteur Judith Huurneman is medewerkster van de Onderwijskundige Dienst - S&O Servicecentrum (Universiteit Twente). Wilt u meer weten over het gebruik van het digitale schoolbord, dan kunt u met haar terecht voor meer informatie: Judith Huurneman, tel.: 053-4894014, Vrijhof kamer 447.