Hoe zit dat nu met auteursrechten als ik in mijn onderwijs gebruik wil maken van wetenschappelijk materiaal?

U wilt een wetenschappelijk artikel kopiëren en uitdelen aan uw studenten. Maar mag dat wel zomaar? Maakt het nog uit of het artikel uit een boek komt of bijvoorbeeld via een website te vinden is? Mag je wel hyperlinks op je vak-website zetten?

Op bovenstaande vragen wordt antwoord gegeven op de site van SURFfoundation: Auteursrecht in het Hoger Onderwijs. En hiermee is impliciet dan al meteen antwoord gegeven op een van de vragen: een hyperlink is toegestaan. “Het maken van een hyperlink wordt gezien als het aanbrengen van een voetnoot. Voorwaarde is dat de hyperlink naar een specifieke pagina linkt (deeplinken) en de pagina niet laat openen binnen een eigen pagina (framing).”, aldus de auteurs van de website.

De website geeft basisregels, achtergrondinformatie en praktische manieren om met auteursrechtelijke kwesties om te gaan. Dit betreft zowel het omgaan met andermans werk, als ook de mogelijkheden om je eigen werk te beschermen. Want u heeft er natuurlijk ook belang bij dat anderen niet met uw geesteskind aan de haal gaan. Voor een deel bent u hiervoor gelukkig al bij de wet beschermd, maar er blijft ook nog wel wat zaken over die u zelf moet regelen.

Het eerste deel van de site - “Wat is auteursrecht?” – biedt nadere uitleg over wat de Auteurswet ten aanzien van het auteursrecht voorschrijft. Het juridische jargon is zoveel mogelijk vermeden, zodat de informatie wat makkelijker te lezen is. Veelvoorkomende begrippen worden apart uitgelegd.

In het vervolgdeel “Landschap” worden op interactieve wijze alle betrokkenen in het auteurslandschap uitgebeeld. Lijnen geven de relaties weer tussen de betrokkenen. Op die manier vindt u relevante informatie over betrokken partijen zoals: de auteur, de instelling, de uitgever en de gebruiker. 

Onder “Veelgestelde vragen” vindt u antwoorden op een aantal vragen met betrekking tot:

•De auteur - auteursrechtelijke kwesties gezien vanuit het perspectief van een auteur van een proefschrift of een wetenschappelijke publicatie.

•De instelling - auteursrechtelijke kwesties gezien vanuit het perspectief van de hoger onderwijsinstelling.

•Algemeen - algemene kwesties rond het auteursrecht.

SURF heeft ook een aantal praktische tools ontwikkeld. Hiermee kunt u bijvoorbeeld als auteur bepalen welke auteursrechten u overdraagt aan de uitgever en hoe deze afspraken kunnen worden vastgelegd. Een andere tool is te gebruiken om voor een op een website geplaatst artikel vast te leggen wat anderen hiermee mogen. Ook zijn er tools voor het vastleggen van afspraken over wat de instelling met een publicatie van een auteur mag doen en over de opname en verdere verspreiding van de publicatie in de repository van de instelling.

Auteursrechten: eenvoudiger dan u denkt! Alvast een paar eenvoudige antwoorden

“Auteursrechten: eenvoudiger dan u denkt!” Dit vormt de openingszin van de website. Is dit ook zo? Het blijft complexe materie, maar de website geeft wel heel wat aanknopingspunten. Hierbij alvast een paar handige weetjes die van de site afkomstig zijn, waarvan wij denken dat we ze van SURFfoundation aan u wel mogen meegeven, mits u belooft daarna een kijkje op de site te nemen: http://www.surffoundation.nl/smartsite.dws?ch=AHO&id=12497


•U mag een kopie (papier of digitaal) maken van publicaties die u voor uw eigen oefening, studie of gebruik nodig hebt.

•Voor niet-commerciële onderwijsdoeleinden mag u artikelen van anderen zonder toestemming gebruiken, mits u wel een vergoeding aan de auteur betaalt.

•Voor readers bestaat er een speciale “Readerovereenkomst”. Dit is een overeenkomst tussen het Nederlands Uitgeversverbond (NUV) / Stichting Pro (Publicatie- en Reproductierechten Organisatie) en het hoger onderwijs (via de koepels VSNU en HBO-raad). De overeenkomst bevat afspraken (voorwaarden, vergoeding). over de overname van auteursrechtelijk beschermd materiaal in de reader.

•Als u bij een universiteit werkt, dan heeft u zelf het auteursrecht op uw wetenschappelijke publicaties. Het auteursrecht op onderwijsmateriaal ligt in het algemeen wel bij de werkgever. Bij een hogeschool of elders gelden andere regels.

•U (als auteursrechthebbende) kunt rustig alle eigen publicaties op uw eigen website plaatsen, tenzij… er een schriftelijke overeenkomst met een uitgever is getekend waarin alle rechten zijn overgedragen of een exclusieve licentie is verleend voor een volledig gebruiksrecht.




Universiteit Twente / Onderwijskundige Dienst (Vlas, okt. 2007)