Een wiki van de Universiteit Leiden over rendementsverhogende maatregelen en meer


Het Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing (ICLON) van de Universiteit Leiden heeft een website (in de vorm van een wiki) ontwikkeld om informatie te verzamelen en te presenteren over onderwijsthema’s die in Leiden centraal staan. De thema’s, Research Intensief onderwijs en Onderwijsrendement, bieden veel informatie en een handige checklist voor rendementverhogende maatregelen.



Wiki Kiezen voor Talent
De wiki KiezenvoorTalent (http://Kiezenvoortalent.iclon.nl) is sinds 1 april 2007 in de lucht. Eindredacteur is Paul Ruis, onderwijskundig adviseur bij het ICLON. De bijdrages op de site komen van onderwijsexperts uit het veld.
De wiki wordt omschreven als “Een werkplaats waar gewerkt wordt aan bruikbare kennis en advies
rondom verschillende thema’s uit het Hoger Onderwijs”. De website besteedt met name aandacht aan onderwerpen die in een gelijknamige beleidsnotitie van het College van Bestuur van de Universiteit Leiden centraal staan.


De wiki is gestart met twee onderwerpen:

-Met Research Intensief onderwijs (RIO). Hiermee wordt gedoeld op de verwevenheid tussen wetenschappelijk onderzoek en wetenschappelijk onderwijs. “Research intensief onderwijs is onderwijs dat wordt geïnspireerd door (eigen) onderzoek van de docent of door het onderzoek van de vakgroep. Aan het dit onderzoek kan uiteraard ook internationaal onderzoek gekoppeld zijn”, aldus de site.
* Voor meer informatie zie het artikel ”Breng meer onderzoek in onderwijs” in deze aflevering van VOP.

-Onderwijsrendement. Dit thema wordt op de site aangekondigd met: “Hier vindt u een overzicht van factoren die het onderwijsrendement van opleidingen in het Hoger Onderwijs beïnvloeden. Daarnaast geeft het een serie adviezen (to do) die is afgeleid van dit overzicht. Dit overzicht is gebaseerd op een inventarisatie van onderzoeksliteratuur.”


Informatie over onderwijsrendement
Op de pagina's over onderwijsrendement wordt onderwijskundige informatie verstrekt op drie niveaus:

-Een overzicht van concrete maatregelen die rendementsverhogend werken.

-Een samenvatting van onderwijskundige kennis waar deze maatregelen van zijn afgeleid.

-Een selectie van onderzoeksliteratuur (full text) waar de samenvattingen op zijn gebaseerd.

Op de wiki is de Checklist rendement Hoger Onderwijs  te vinden. De checklist is op te vatten als een analyse-instrument dat een opleiding inzicht biedt in haar sterke punten en verbeterpunten. De checklist geeft meteen ook aanwijzingen voor het toepassen van onderwijsrendementverhogende maatregelen. In die zin ook een handig instrument in het kader van zelfstudie en kwaliteitszorg (gericht op onderwijsverbetering).

De wiki bevat daarnaast nog interessante en overzichtelijke informatie over een aantal belangrijke kenmerken (studentgebonden en curriculumgebonden) die blijkens onderwijskundig onderzoek het rendement in het Hoger Onderwijs mede beïnvloeden.


Studentkenmerken
Inzet van de studenten
Planningsvaardigheden van studenten
Instroomniveau van de studenten


Curriculumkenmerken
Verhouding zelfstudie en contacttijd
Roostering van onderwijsonderdelen
Kwaliteit van instructie
Studiebegeleiding
Toetsen Kwaliteit van toetsen
Examenregeling
Sociale en academische integratie.

De relatie tussen kenmerken van onderwijsrendement


Leuk extraatje – onderwijsconcepten
Over de eerder genoemde onderwerpen is al aardig wat informatie te vinden. Voor de toekomst staan nog onderwerpen op de lijst als: uitdagend onderwijs (Honours Programmes), profilering masteropleidingen en PhD-opleidingen (onderzoeksmaster), Internationale werving, strategische allianties van opleidingen e.a.

Als extraatje zijn er alvast links naar diverse “onderwijsconcept-beleidsplannen” van HO-instellingen op de site te vinden. Leuk als voorbeeld, voor ideeënvorming of ter vergelijk met plannen van de eigen instelling. Om er maar een paar te noemen:

•[Leiden] rapport "Kiezen voor talent" (CvB). Concepttekst voor de notitie: Ingrediënten van een onderwijsconcept;

• een link naar de onderwijsvisie van de Universiteit van Leuven, met als kenmerk: de begeleide zelfstudie;

•een link naar informatie over het Eindhovense onderwijsconcept voor ontwerpgericht onderwijs;

•het ICT-beleidsplan van de TU Delft , uitgaande van het Delftse onderwijsconcept 'producerend leren';

•Marnix academie - een voorbeeld van een onderwijsconcept dat gebaseerd is op de overwegingen van Van Parreren.


Goed voorbeeld
De wiki is zeker iets om in de gaten te blijven houden. En voor wie wil… kenmerkend voor een wiki is dat anderen er ook hun bijdrage aan kunnen leveren. De site biedt voldoende relevante thema’s en aanknopingspunten hiervoor. En wie weet is het ook wel een idee voor andere instellingen: een wiki opzetten rond de eigen onderwijsthema’s of speerpunten?! Zo kunnen we straks optimaal van elkaars kennis en ervaringen profiteren.


Auteur: Helma Vlas, ITBE-OD