De invoering van wireless bij TNW


De beslissing tot invoering

In het voorjaar van 2005 heeft de faculteit Technische Natuurwetenschappen (TNW) van de Universiteit Twente besloten om voor de opleidingen Technische Natuurkunde (TN) en Chemische Technologie (CT) het gebruik van laptops voor de nieuwe lichting 1e jaars studenten min of meer verplicht te stellen. Dit besluit viel samen met de – toen nog – beoogde verhuizing naar een nieuw gebouw (Horst), waar gebruik gemaakt kan worden van zogeheten multifunctionele studieruimtes. Met name vanuit de opleidingscommissie van CT is er op aangedrongen dat de introductie van laptops gepaard zou moeten gaan met daadwerkelijke onderwijsvernieuwing. Er moet een duidelijke meerwaarde voor studenten zijn, zodat de aanschaf van de laptop verantwoord wordt.


Introductie van de veranderde leeromgeving

Om de docenten voor te bereiden op de veranderde leeromgeving (ander gebouw, andere ruimtes, studenten met laptops) is een oriënterende bijeenkomst georganiseerd (5 juli 2005). Dit gebeurde in samenwerking met de faculteit Construerende Technische Wetenschappen (CTW), die al eerder ervaring hebben opgedaan met de invoering van een veranderde leeromgeving, en de ondersteunende dienst Informatietechnologie, Bibliotheek en Educatie (ITBE).

Drie docenten van CTW hebben verteld op welke wijze zij de laptop een plek in hun onderwijs hebben gegeven. Het tweede deel van deze bijeenkomst was een brainstormsessie waarbij de TNW docenten eerste ideeën konden opperen voor de mogelijkheden zij specifiek voor hun eigen onderwijs zagen. Ook werd geinventariseerd welke ondersteuning zij daarbij nodig achten. Dit werkte inspirerend, maar kon gezien de korte beschikbare tijd niet verder gaan dan een oppervlakkige verkenning.


Een Follow up bijeenkomst

Als follow-up op de oriënterende bijeenkomst zijn alle aanwezigen van 5 juli, in september uitgenodigd om mee te werken aan een interview. Per docent werd onderzocht wat de wensen en mogelijkheden zijn voor het eigen vak of de eigen vakken. Voor de interviews zijn ook de twee CT studenten uitgenodigd die in de opleidingscommissie zitting hebben en die ook de informatiebijeenkomst op 5 juli hadden bijgewoond.











stduenten aan het werk met laptopsUit de analyse van de interviews bleek dat zowel de docenten als de studenten concrete ideeën hebben hoe zij de beschikbaarheid van het draadloze studielandschap beter kunnen benutten. Een docent had zijn vak in de zomer zelfs al behoorlijke op de schop genomen en maakt reeds vanaf het begin van dit studiejaar optimaal gebruik van de nieuwe mogelijkheden. De andere docenten hadden wel de ideeën, maar niet de tijd om een en ander te realiseren. Dit was over de interviews heen een soort van rode draad: volop bereidheid en wil, maar weinig tijd beschikbaar, vooral voor uitvoerende zaken. De meeste docenten prefereren een coördinerende rol, waarbij iemand anders de uitvoerende werkzaamheden voor zijn rekening zou moeten nemen.

Extra middelen voor de verdere invoering

De afname van de interviews viel min of meer samen met de mogelijkheid om in te schrijven op een zogeheten “Grassroots tender”. Dit is een laagdrempelige subsidieregeling van SURF, bedoeld om docenten direct te faciliteren om een stukje ICT innovatie binnen hun eigen onderwijs voor elkaar te krijgen.

Met de stand van zaken in het achterhoofd hebben Stanley Portier (onderwijskundig medewerker ITBE) en Clemens Pouw (opleidingsdirecteur TNW) een Grassrootsplan ingediend bij SURF, met als centrale thema het beter integreren van de draadloze infrastructuur (meer concreet de laptops) in vakken van met name de opleidingen Chemische Technologie, Advanced Technology en Technsiche Natuurkunde. Het ingediende Grassrootsplan is eind oktober gehonoreerd.

De subsidieregeling houdt in dat de docenten nu een (beperkt) budget beschikbaar krijgen om de ICT onderwijsvernieuwing voor hun eigen vak mogelijk te maken. Dit kan bijvoorbeeld worden benut voor het inhuren van student-assistenten (gezien de behoefte aan uitvoerende capaciteit), voor een studiereis of congresbezoek om meer kennis op te doen of voor het in bruikleen aanschaffen van hardware (bijv. een pocket PC of laptop).

Grassroots wordt vanuit ITBE gecoördineerd door Stanley Portier (s.j.portier@utwente.nl). De docenten dienen een korte beschrijving (max. 1 A4) van hun idee en de doelen in te dienen. Na een quick scan kunnen ze daarna vrijwel direct aan de slag. Er is dus geen ingewikkelde projectadministratie voor nodig. Koos Winnips en Stanley Portier, beide onderwijskundig medewerker van ITBE, zijn betrokken om de initiatie van projecten te stimuleren en de uitvoering te coachen.



Auteurs Stanley Portier en Koos Winnips zijn beide werkzaam als onderwijskundig adviseur ICT bij de Onderwijskundige Dienst. Deze dienst maakt deel uit van de dienst Informatietechnologie, Bibliotheek en Educatie (ITBE) van de universiteit Twente.