Hoe gaat het met Sakai?

Op de UT gaan verhalen rond over de mogelijke keuze voor een nieuwe digitale leer- en werkomgeving: Sakai. Gaan we straks over op Sakai? Wat is er zo goed aan Sakai? Koos Winnips hield een interview met Wytze Koopal, projectleider CBUS (Campus Blend Using Sakai) om het laatste nieuws te horen.

Hoe gaat het met Sakai?

Met Sakai gaat het erg goed. Inmiddels zijn er wereldwijd meer dan 100 onderwijsinstellingen die Sakai inzetten voor vele doeleinden.
Op de UT zijn we nu met twee pilots bezig: een bij Industrieel Ontwerpen en een bij Gedragswetenschappen. We kijken in deze pilots vooral naar de standaard-functionaliteit van Sakai. En we zijn natuurlijk zeer benieuwd naar de ervaringen van de docenten en studenten. We hopen binnen enkele weken daar meer over te weten. Verder heeft het samenwerkingsverband 3TU (Delft, Eindhoven, Twente) veel belangstelling voor Sakai als mogelijke component binnen een gezamenlijke informatie architectuur. De ontwikkelgroep 3TU gebruikt een Sakai projectsite om de verschillende vakbeschrijvingen op elkaar af te stemmen.


Figuur 1. Verspreiding van Sakai via Google-Maps.

Wat is het grote verschil tussen Sakai en andere leeromgevingen?

Koopal geeft aan dat hij bij Sakai niet in de eerste plaats aan een leeromgeving denkt. “Ik denk in eerste instantie aan een wereldwijde samenwerking van onderwijsinstellingen die gezamenlijk, via de Sakai Foundation, hun eigen ICT toekomst vormgeven. Alle onderwijsinstellingen hebben hierbij er dus voor gekozen, inclusief de UT, om samen te werken aan een concreet product, de CLE, een Collaborative and Learning Environment. Dit produkt heet Sakai.”

“Dan over dit product Sakai. Er zijn vele verschillen met andere ELO's, maar ik zou er vier willen noemen.

1.Ten eerste is Sakai ontworpen en gebouwd voor grootschalig en intensief gebruik, het is 'enterprise class' software. Er zijn in de VS enkele universiteiten die met meer dan 100.000 gebruikers Sakai gebruiken zonder noemenswaardige problemen.

2.Als tweede zou ik willen noemen dat Sakai zeer doordachte functies kent (zogenaamde tools) die je niet terug ziet in andere ELO's. Een voorbeeld is het email archive. Dit is een zeer krachtige tool, waarmee je eigenlijk een mailinglist overbodig maakt. Hiermee samenhangend zou ik verder de zeer uitgebreide notificatie-functies willen noemen. Deze ligt als een soort laag over andere tools. Je kunt daarbij als eindgebruiker zelf instellen dat je alleen een emailnotificatie krijgt van een nieuwe aankondiging (de announcement tool van Sakai) van de docent. Je kunt echter ook instellen dat je van nieuwe Resources (een andere tool) een notificatie krijgt. Een andere krachtige tool is het Schedule. Hierin verschijnen automatisch herinneringen van tussentoetsen, van inleverdatums voor opdrachten etc. Maar er zijn ook andere tools beschikbaar in Sakai, zoals een blog, een wiki, een gradebook etc.

3.Als derde zou ik willen noemen dat Sakai een open omgeving is. Dit kun je weer op verschillende manieren zien. Ten eerste is er het zogenaamde Sakai Framework, waarin het mogelijk is om nieuwe functies relatief eenvoudig, maar wel zeer degelijk, te integreren. Maar nog iets heel anders is, is dat Sakai voor iedereen vrij beschikbaar is. Het kost je niets om het te downloaden en te gebruiken. Sakai maakt gebruik van een Community Source licentie (red. een soort variant op Open Source software). Als laatste kenmerk van “open”, kan gesteld worden dat Sakai zoveel mogelijk open standaarden ondersteunt, die steeds volwassener worden. Open standaarden maken het mogelijk dat onderwijsinhouden ('content') gemakkelijker kunnen worden hergebruikt of uitgewisseld. Sakai maakt er echt actief werk van om in dit opzicht voorop te willen lopen.

4.Als vierde: Sakai profileert zich nadrukkelijk als een omgeving om in samen te werken. Communicatie en interactie staan centraal. De onderwijsmetafoor in Sakai is veel meer die van de actieve student die zelf zijn keuzes maakt en samen met anderen aan zijn leer- of ontwikkeldoelen werkt. De reeds geplande 2006-releases van Sakai (2.3 en 2.4) zullen nog meer functionaliteit bevatten op het gebied van samenwerking en interactie. De huidige ELO's zijn veel meer gebaseerd op een traditioneel onderwijsmodel waarin docent en onderwijsorganisatie bepalen wat er gebeurt.

Dat was een lang verhaal, maar ik hoop dat het duidelijk is: Sakai is veel meer dan een elektronische leeromgeving alleen. In die zin ook eigenlijk niet vergelijkbaar met een systeem als bijvoorbeeld TeleTOP. Sakai biedt de UT de mogelijkheid om intensief en constructief samen te werken aan vernieuwing van ICT in het onderwijs!”

Indien Sakai wordt ingevoerd, wat wordt dan makkelijker en beter ten opzichte van de situatie nu?

“Ik verwacht dat in de toekomst de gemiddelde ICT-gebruiker op de UT gebruik zal gaan maken van een beperkt aantal ICT-applicaties. Studenten hebben al meerdere keren laten weten in allerlei projecten en evaluaties dat zij soms echt niet meer weten waar zij hun actuele en betrouwbare informatie moeten vinden. Ik denk dat het Sakai framework een uitgelezen kans is om dat als basis te nemen voor allerlei, nu nog aparte, websites en -applicaties. Dit zal ook zeker zijn impact hebben op docenten.”

Figuur 2. Voorbeeld van een menu in Sakai.

Gaan alle koppelingen van instellingssystemen zoals VIST, TAST, TOST, (p)Fasit dan via Sakai lopen?

Koopal: “Zo zou ik het niet willen zeggen. Maar zoals ik al zei: die veelheid aan (web)applicaties zal wel een halt moeten worden toegeroepen. Uiteindelijk moeten we onze ICT zo inrichten en aanbieden dat het glashelder is, voor docenten en studenten, waar welke informatie te halen is. Weet je op hoeveel manieren een onderwijsmededeling op deze UT wordt verspreid? Nou, tel maar even mee: publicatiebord (maar welke dan?), UT-Nieuws, email (?), mededeling in VIST, mededeling in TeleTOP etc. Van dit soort zaken moeten we dus echt af.

Sakai is dus niet weer een extra systeem dat erbij komt op de UT. Met behulp van het onderliggende Sakai Framework kunnen we zorgen voor integratie en ontdubbeling! Ik besef overigens heel erg goed dat dat niet eenvoudig zal zijn.”

Figuur 3. Afstemmen van vakbeschrijvingen Sustainable Energy Technology (SET) via Sakai.


Hoe gaat het met de invoering van Sakai?

“Dat is een goede vraag!”” merkt Koopal glimlachend op. “Ik hoor hier en daar geruchten dat de UT al voor Sakai heeft gekozen. Dat is dus niet zo! De feiten zijn dat de commissie ELO Advies in december 2005 aan het CvB heeft geadviseerd om Sakai serieus te onderzoeken. Dat is dus wat we nu aan het doen zijn. We streven ernaar dat we in mei 2007 alle evaluatiegegevens (ook technisch en financieel) op een rijtje hebben en een afgewogen advies kunnen geven om wel of niet Sakai UT-breed te gaan inzetten. Dit zal door onze opdrachtgever, Sir Bakx, dan vervolgens aan het CvB worden aangeboden.”

Ten slotte, nog dingen die de projectgroep rond Sakai kwijt wil?

Koopal: “Ja, ik wil nog heel veel zaken zeggen. Laat ik het houden bij het noemen van onze website (http://www.utwente.nl/elo/ ), waar iedereen kan lezen over de laatste stand van zaken. En verder horen wij graag van docenten als zij Sakai eens zouden willen zien of uitproberen. We spelen ook met de gedachte om enkele demonstraties te geven. Bij voldoende belangstelling kunnen we dit natuurlijk organiseren.
Over Sakai in Nederland (de UT is niet de enige die Sakai onder de loep neemt) vind je veel informatie bij de elearning themasite van SURF (http://elearning.surf.nl/sakai/). Op deze site vind je ook een verslag van de eerste European Sakai Day, die onlangs in Lübeck werd gehouden. Je kunt naar de website van de Sakai Foundation (http://www.sakaiproject.org/ ) gaan voor alle achtergrondinformatie. Heet van de naald is dat de 7e Sakai World Conference in Amsterdam zal worden gehouden (van 12-14 juni 2007). Dit geeft aan dat de Sakai Foundation serieus rekening wil houden met de Europese partners.”