Staff

Actieprogramma ‘Andere overheid’:


Een onderzoek naar administratieve lastenverlichting in het onderwijs (versie 21-01-05)


Probleemanalyse

Alle negen aan Balkenende-II voorafgaande kabinetten hadden de ambitie de regeldruk op de verschillende beleidsvelden te verminderen. Toch heeft de periode 1977-2003 niet gebracht wat werd beoogd: minder regels, meer autonomie, meer zelfregulering en administratieve lastenverlichting. Het huidige kabinet lijkt er nu wèl echt werk van te willen maken: actieprogramma ‘Andere overheid’, heroverweging taken rijksoverheid, rijksbrede takenanalyses, etc.


Ook op het beleidsterrein Onderwijs wordt momenteel hard gewerkt aan het terugbrengen en het vereenvoudigen van de administratieve last: project ‘OCW ontregelt’, onderzoek naar Regeldruk voor OCW-instellingen, verkenning van de Onderwijsraad naar Bureaucratisering in het Onderwijs, beleidsplan Koers Primair Onderwijs, etc. Klemmende vraag blijft: waarom is (ook) in het onderwijs die administratieve last zo’n lastig te temmen probleem?

Zo maar eens een aantal wilde gedachten: houdt het onderwijs - via zijn vertegenwoordigers - de regeldruk mogelijk zelf in stand? Leiden decentralisatie en deregulering niet tot her-regulering op regionaal en lokaal niveau? Werken paradoxaal marktwerking en schaalver-groting herregulering niet in de hand? In hoeverre wordt deregulering - welke wel en welke niet - door het onderwijsveld omarmd? Moeten we in feite niet bijzonder ingenomen zijn met regulering? Zijn het niet eerder buiten de regelgeving liggende omstandigheden die maken dat administratie veelal als last wordt ervaren? Hoe gaan besturen en directeuren in feite om met regels? Omdat regelgeving dynamisch is - groei en krimp, breed en smal, traag en snel - zullen instellingen zich - ook na 2007 - moeten blijven aanpassen aan die onvoorspelbaarheid. Relevant is dan ook de vraag: wat valt er hier door schoolbesturen, schooldirecteuren, politici en beleidsmakers te leren?


Doelstelling en vraagstelling

Een medaille heeft twee kanten. Administratie lijkt maar één zijde te hebben: last. Het doel van dit onderzoek is vooralsnog: inzicht krijgen in de omstandigheden die administratie in het onderwijs tot last, maar ook tot lust kunnen maken. Alvorens naar het vraagstuk van administratie in het onderwijs verder onderzoek te doen (wat is het probleem precies, hoe oordelen partijen daarover, wat kan een onderzoeksvraag zijn, welke theoretische aanpak past daarbij, etc.), zal eerst verkennend onderzoek plaatsvinden. Die nadere doordenking van het vraagstuk moet dan leiden tot een definitieve doelstelling en definitieve onderzoeksvraag.

Ondergetekende voert bovenbedoeld vooronderzoek op dit moment uit. Om daarbij te assisteren in de vorm van deelonderzoek, literatuurverkenning, documentenanalyse, veldgesprekken en observaties anderszins is hij op zoek naar studenten uit de bachelor- en masteropleiding bestuurskunde die in het verschijnsel van administratieve last, het begrip, de analyse en de aanpak ervan zijn geïnteresseerd. Hun werk dient medio 2005 uit te monden in een wetenschappelijke rapportage. Twee tweetallen studenten uit de bacheloropleiding en één student uit de masteropleiding bestuurskunde zijn inmiddels aan drie deelonderzoeken begonnen. Hun werk mondt over enige tijd uit in een eindwerkstuk, dan wel scriptie.


Het empirisch onderzoek vindt plaats bij een verzelfstandigd openbaar schoolbestuur, een protestants-christelijk en een rooms-katholiek schoolbestuur.


Contactpersoon

drs. E. Peter Rutgers