Jeroen Harink (former PhD student)

Harink, J.H.A., De gekte rond e-procurement, Column Inkoop & Logistiek, 2001 (column)

De laatste tijd hoor en lees ik op verschillende plaatsen dat e-procurement -na een kort en heftig bestaan- nu op sterven na dood is. Dergelijke uitspraken hoor ik verrassenderwijs ook van enkele, door mij hooggeachte inkoopgoeroes, die tot voor kort nog predikten dat e-procurement de inkoopwereld blijvend zou veranderen. Arjan van Weele vraagt zich bijvoorbeeld tijdens het tweede Nationaal Electronic Procurement Seminar hardop af of investeringen in e-procurement zich ooit wel terugverdienen. En volgens Gerco Rietveld lijkt e-procurement meer consultantgestuurd dan klantgestuurd te zijn. Verrassende uitspraken, omdat beide heren eind jaren ‘90 nog stellig geloofden in e-procurement.


Naar mijn mening is e-procurement nu al niet meer uit de inkoopwereld weg te denken en zal het die inkoopwereld nog veel verder veranderen. Zeker, de afgelopen jaren was er sprake van veel hype rondom e-procurement. Maar onder die hype zat een duidelijk waarneembare trend van een toenemende inzet van Internet-technologie in de inkoopfunctie. Die trend is nog steeds aanwezig, alleen is de hype er nu (gelukkig) van af. Mijn beeld wordt bevestigd door een onlangs door IDC gehouden onderzoek, onder inkoopmanagers binnen Europese bedrijven met meer dan 100 medewerkers (European Procurement Manager Survey 2001: A study of B2B Internet Commerce). Het onderzoek vond plaats onder 503 inkoopmanagers in zes West-Europese landen, waaronder ook Nederland. Laat ik enkele cijfers met u delen.


Slechts 15% van de ondervraagde organisaties verwacht nooit over het Internet in te zullen kopen (en in Nederland slechts 9%). Gemiddeld heeft 38% van de organisaties al eens iets ingekocht over het Internet. Zweden loopt daarbij voorop (56%) en Frankrijk loopt achteraan. Nederland zit precies op het gemiddelde. E-ordering is hierbij veruit de meest toegepaste vorm van e-procurement (43%). E-reverse auctioning wordt veel minder toegepast (16%).


Verder blijkt dat non-product related (NPR) goederen/diensten (nog steeds) het meest worden ingekocht over het Internet, gevolgd door IT-producten, reizen en product related (PR) goederen/diensten. Los van het feit dat IT-producten en reizen klaarblijkelijk niet als NPR goederen/diensten worden gezien, geeft ook dit een herkenbaar beeld. IDC vermoedt dat PR goederen/diensten (en niet de NPR goederen/diensten) in de toekomst met name via e-marketplaces zullen worden ingekocht. Dit bevestigt mijn beeld dat in de toekomst ‘verticals’ (die zich richten op een bepaalde sector) zullen blijven bestaan, terwijl ‘horizontals’ (die zich richten op bepaalde inkooppakketten) het erg moeilijk zullen krijgen.


Ik vond twee verbazingwekkende conclusies in het onderzoeksrapport. De eerste is dat snelheid (van informatie/transactie-uitwisseling) wordt gezien als dé belangrijkste motivatie om met e-procurement te beginnen. En van alle deelnemende landen vindt Nederland dit het meest belangrijk. Kostenbeheersing en –reductie komt in het onderzoek pas op de tweede plaats te staan. De andere, verbazingwekkende conclusie is dat 68% van de ondervraagde Nederlandse organisaties denkt nooit aan e-reverse auctioning te doen. Los van het feit dat 11% al aan e-reverse auctioning gedaan heeft en dit percentage nog zal doorgroeien tot 32% (een verdrievoudiging!), vind ik 68% verassend veel. Wellicht geldt: ‘onbekend maakt onbemind’.


Maar de slotconclusie is dat e-procurement blijft bestaan en nog meer terrein zal winnen. De ‘executive summary’ begint niet voor niets met: ‘The Internet is slowly but surely entering the B2B arena’.