Begeleiding en ontwikkeling van startende leraren

Deze brochure is hier te downloaden.

Veel scholen hebben een begeleidingsarrangement (inductiearrangement) waarin staat beschreven hoe de begeleiding van startende docenten op hun school plaatsvindt en wie verantwoordelijk is voor welk onderdeel. Een aantal scholen uit regio Oost ontwikkelde een generiek inductiearrangement in samenwerking met de Universiteit Twente en Windesheim. Dit algemene inductiearrangement biedt een goede basis voor het opzetten van begeleiding, praktijkvoorbeelden en een theoretisch kader.

De brochure 'Een goede start' is door BSL regio Oost gemaakt voor startende leraren die net zijn afgestudeerd. In de brochure wordt beschreven wat een begeleidingstraject is en wat de verschillende mogelijkheden zijn op het gebied van ontwikkeling en begeleiding.
'Een goede start' zal aan alle alumni van de lerarenopleidingen van de Universiteit Twente en Windesheim worden uitgereikt. Ook is de brochure hier te downloaden en op aanvraag te verkrijgen via het secretariaat van ELAN.

Videocoaching 

Videocoaching wordt regelmatig gebruikt voor de begeleiding van zowel startende als ervaren leraren. Op de UT loopt een onderzoek naar de vraag hoe videocoaching kan bijdragen aan de professionele ontwikkeling van startende leraren. Dit onderzoek bestaat uit een systematische literatuurstudie naar videocoaching, een studie naar de rol van theorie in het ontwerp van videocoaching-instructie voor startende leraren, een pilotstudie naar de videocoaching-training en tools en een quasi-experimentele studie naar het effect van videocoaching op de professionele ontwikkeling van startende leraren (VO) en de leeropbrengsten van leerlingen. 

Neem voor meer informatie contact op met Sara van der Linden.

Lesson Study

Bij lesson study bestudeert een team van docenten op een systematische manier de eigen lespraktijk. Een team van ervaren én startende docenten ontwerpt gezamenlijk een les. Deze les wordt door één van de docenten gegeven terwijl de anderen de leerlingen observeren. De observaties worden gebruikt om de les bij te stellen. Daarna wordt de les – en daarmee de ideeën over het leren van de leerlingen – opnieuw in de lespraktijk getoetst door een andere collega. Lesson study is hiermee een uitermate geschikt middel voor onderzoek naar en reflectie op de lespraktijk, waarmee startende en ervaren docenten van elkaar kunnen leren.  

Neem voor meer informatie contact op met Tom Coenen.  

Pro-U

Pro-U ondersteunt docenten en schoolleiders op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten bij hun professionaliseringsvragen. Het programma van Pro-U is gebaseerd op vragen en behoeften vanuit scholen uit de regio en heeft een duidelijke koppeling met de lerarenopleidingen van de UT. Hiermee wordt bijgedragen aan de realisatie van het beste onderwijs voor leerlingen in deze regio en het dichter bij elkaar brengen van onderzoek en praktijk.

Expliciete aandacht voor de kwaliteit van het starterstraject is belangrijk voor de begeleiding van de startende docent. Door te werken met een cyclische aanpak van uitvoering, evaluatie en bijstelling wordt de begeleiding steeds sterker en beter ingebed in de schoolpraktijk.

Collegiale visitatie of peer review is een goede manier om de kwaliteit van de begeleiding te toetsen. Met deze aanpak wordt door middel van documentanalyse en interviews een beeld geschetst van de situatie. Een handreiking voor collegiale visitatie van BSL regio Oost, met onder meer een gespreksleidraad, is hier te downloaden.

Project Begeleiding Startende Leraren (BSL) is een landelijk project dat liep van 2013 tot en met 2019. Het had als doel om te voorkomen dat startende leraren voortijdig stoppen, en daarnaast om te bevorderen dat starters zich sneller ontwikkelen als professional. Tijdens het project werden scholen gestimuleerd en gesubsidieerd om begeleidingsarrangementen (inductiearrangementen) op te stellen om hun startende leraren beter te kunnen begeleiden. 

Project BSL was landelijk verdeeld in verschillende regio's. BSL regio Oost bestond uit de Universiteit Twente, Windesheim en de volgende scholen: