Verborgen water

Waar Nederland jarenlang gevochten heeft tegen het water beginnen we het steeds meer te zien als vriend in plaats van vijand. Niet voor niets wordt water het goud van de toekomst genoemd. Van de bijna eindeloze hoeveelheid water op de wereld is maar een heel klein deel bruikbaar. Nog geen 0.007% van al het water op de wereld is bruikbaar als duurzame bron van water, en van dat kleine beetje water gebruiken we véél meer dan je op het eerste oog ziet.

De wekker gaat. Helaas. Het is nog net iets vroeger dan je had gewild maar toch schraap je al je moed bij elkaar om er weer een dag tegenaan te gaan. In badjas stommel je naar beneden terwijl je tegen jezelf blijft herhalen dat je de zonnige kant van het leven vast wel weer zult inzien na een goed ontbijt.

Eenmaal in de keuken tik je het koffiezetapparaat aan en druk je het hendeltje van het de broodrooster naar beneden. Met een zucht plof je neer op je keukenstoel. Wanneer het koffiezetapparaat is uitgeprutteld en je broodrooster een kleine poging heeft gewaagd je toast te laten vliegen, maak je die straffe bak koffie wat draaglijker door wat suiker en melk, en je droge toast wat romiger door twee goede plakken kaas.

Met nog twee happen van je toast te gaan hijs je jezelf in de benen en vervolg je de tocht naar de badkamer. Wanneer je de wc doortrekt druk je automatisch op de spaarknop, en ook het douchen maak je niet te lang. Elke bespaarde liter water is er weer eentje toch?

Helaas is het grootste deel van het kwaad al geschied. Die pot koffie kostte bijvoorbeeld al 840 liter om te maken, het scheutje suiker uit een kilozak die 1500 liter kost en het druppeltje melk uit een literpak waar 1000 liter water voor nodig was. Ook je toast was niet goedkoop met de 650 liter vloeibaar goud van de toekomst die het kostte, laat staan de plakken kaas die je van dat blok kaas haalde waar in totaal 2500 liter voor nodig was. Om nog maar te zwijgen over het wc-papier en de handdoek die je net gebruikt hebt.

‘Grijs’ water, dus afvalwater als bad- en afwaswater, zijn volgens Arjen Hoekstra maar 2% van onze totale waterconsumptie. De rest is nodig om producten te fabriceren. Hoekstra is als Professor in Multidisciplinary Water Management aan de Universiteit Twente en wetenschappelijk directeur van het Water Footprint Network heel veel bezig met hoeveel water we écht gebruiken. De overige 98% wordt volgens hem gebruikt voor vooral landbouw. Zo gaat er natuurlijk veel meer water in het kweken van een koffieplant, dan dat beetje water dat jij in het apparaat gooit.

Helaas beseft lang niet iedereen zich dit. Wanneer je aan een paperless office denkt denk je in eerste instantie aan het besparen van de boom, in plaats van het besparen van de 10 liter water die nodig is om de boom te kweken en te verwerken tot papier. Eigenlijk is dit ook wel logisch. Water is geen kostbare stof waar je zoals bij benzine 2 euro per liter voor neer moet leggen, water gebruik je als bulkgoed. Je gooit je badkuip vol met honderden liters om er vervolgens zelf in te gaan liggen, en daarom is het moeilijker te beseffen dat water geen oneindige bron is.

Pas wanneer het publiek zich beseft hoe belangrijk het is water besparen, zal de politiek dit opnemen in de politieke agenda om te zorgen dat er wetsvoorstellen komen om watergebruik in te perken. Door irrigatie te verbeteren en biologisch te produceren kan watergebruik al enorm teruggedrongen worden.

Hoe de campus hier aan mee kan helpen? Hoekstra zou graag zien dat je ‘de toekomst instapt’ als je een duurzaam gebouw van de campus binnenloopt. Een waterrekening naast de normale rekening op je bonnetje in de kantine. Duurzame labjassen zonder katoen. Een totaal papierloos kantoor, waar iedereen tablets gebruikt en printers taboe zijn. Als universiteit die duurzaamheid hoog in het vaandel heeft staan zou ze perfect een pioniersrol kunnen vervullen in de strijd tegen excessief waterverbruik.

Maar first things first. Een beter milieu begint immers nog steeds bij jezelf. Kijk bijvoorbeeld eens naar de poster van de watervoetafdruk. Alleen het besef van hoeveel water je precies verbruikt is al voldoende. Als de hele wereld dit zou doen zijn we namelijk in een mum van tijd van het probleem af. Houd het echter wel bij kijken! Het is natuurlijk zonde en niet te vergeten ironisch om hem op 10 liter water te printen.