Ten Cate Advanced Composites OPTIMUS

Datum: Woensdagmiddag 29 mei 2013

Locatie: Ten Cate Advanced Composites, G. Van der Muelenweg 2,
Nijverdal

Gastvrouw: Dr.ir. Renie Harbers

Deelnemers: Laurens, Han, Thomas, Norbert, Theo, Joop, Wienik, Martijn, Rick
& Tox

Intro

Omdat we tijdens onze vorige excursie een scheepsbouwer met een gigantische hoeveelheid staal hebben bezocht, hebben we deze keer besloten de andere kant van het spectrum te bezoeken. De oude textielfabriek van Ten Cate is omgevormd tot een hypermoderne composietfabriek, waar composieten worden gemaakt die bijvoorbeeld in de vliegtuigindustrie en bij defensie worden gebruikt. We zijn dan ook bij de afdeling “Ten Cate Advanced Composites” uitgekomen.

Er konden maximaal 10 deelnemers mee, en inclusief twee bestuurders werd het benodigde aantal snel gevonden. Als iemand beweert dat er in het weekend geen mail wordt gelezen, bewijst een uitnodiging voor een leuk uitje het tegendeel. Het bleek een mooie mix te vormen van 3 studenten, 3 technische medewerkers, 2 onderzoekers en 2 docenten. En ja, daar zitten ook nog eens 2 bestuursleden tussen .

De gebruikte afbeeldingen zonder titel komen van de Ten Cate website: http://www.tencate.com/default.aspx

Onderweg

Zoals afgesproken was iedereen keurig op tijd op de parkeerplaats (we hoefden eens geen rekening te houden met Hans, omdat hij voor zijn onderzoek in Verweggistan zat). Joop en Theo zouden op eigen gelegenheid gaan, zodat we maar 2 auto’s nodig hadden voor de overige 8 deelnemers. En ja hoor, beide bestuurders namen hun functie weer heel letterlijk. De rit naar Nijverdal verliep probleemloos, tot op het terrein van Ten Cate. Door complexe instructies van de portier stonden we aanvankelijk bij het verkeerde gebouw en een oud-collega van Norbert wist on naar het juiste gebouw te verwijzen. Zo zie je maar weer dat velen het Ten Cate terrein schromelijk onderschatten. Zowel wat grootte als (oud-) collega’s betreft.

Uitleg

Nadat we ons d.m.v. van de telefoon in de lobby hadden aangemeld, liet Renie Harbers, de excursieleider, ons binnen. Ze leidde ons naar een kamertje bovenin de productiehal met uitzicht op Berta, Klaartje en hun soortgenoot. Bij de korte voorstelronde bleek dat Renie Scheikundige Technologie aan de UT had gestudeerd en na enige omzwervingen weer in Twente was neergestreken. Ze werkt nu sinds kort bij Ten Cate Advanced Composites.

Aan de hand van een aardige powerpoint presentatie kon ze ons de structuur en werkzaamheden van Ten Cate uitleggen en van Aerospace Composites in het bijzonder. De presentatie ging van het gebruik van verschillende grondstoffen (koolstof of glasvezel), productietechnieken, filmtransfer, impregneren en poedertransfer, via de verschillende type producten en hun toepassingen over dunne en dikke platen naar de vele voordelen van thermoplasten in composites, zodat je die nog mooi kunt vormen.

Renies had een aantal samples meegenomen die met veel interesse werden bekeken. Sommige materialen waren zo sterk dat zelfs Joop het niet aandurfde zijn reputatie op het spel te zetten om een plaat te breken.

De presentatie werd veelvuldig onderbroken door onze vele vragen. Met name Thomas had zich duidelijk in de materie verdiept en kwam met vragen die bijna niet meer te beantwoorden waren. Daardoor werd het wel een levendige discussie i.p.v. een saaie eenzijdige bedrijfspresentatie. Hoe dan ook, ook al was het hokje hoog in de hal, de temperatuur in het hokje steeg naar nog grotere hoogte, zodat iedereen blij was de relatief koele, frisse lucht van de productiehal weer op te zoeken.

Rondleiding

De groep werd in stralend witte laboratorium jassen gestoken, al kregen enkele een keurige grijze werkplaatsjas aangemeten. En niet te vergeten de erg lollige veiligheidsoverschoenen (de verschillende kleuren gaven de maten weer). De kleurige neuzen gaven wel wat vrolijks. Het loopt een beetje als clownsschoenen en het flapperende geluid maakt de experience helemaal af.

Het was uiteraard strikt verboden om foto’s te maken, maar onder het toeziend oog van Renie mochten er toch een paar ‘niet-kritische’ foto’s genomen worden. Gelijk bij deze eerste de beste stop werd Tox op z’n vingers getikt, omdat hij het weer eens niet kon laten ergens aan te zitten. De toegevoegde waarde van de tactiele informatie bij bezichtigingen wordt helaas nog al te zeer onderschat .

Hoewel er geen zware machines stonden te dreunen, was er voldoende geluidsoverlast om te zorgen dat niet iedereen alle toelichtingen kon verstaan. Maar gelukkig herkende Norbert ook nog wel een aantal processtappen uit zijn textiel verleden. Het waren indrukwekkende machines met veel röntgen kwaliteitscontroles. De relatief lange procestijden en het vele handwerk verklaarde wel de prijs van dit bijna ‘custom made’ materiaal. Voor gekwalificeerd materiaal: 3000 euro/m2 is de orde grootte prijs voor een 3 mm dik luchtvaart gecertificeerd 3,6x1,2 m laminaat.

We deden onze uiterste best om de procesgang niet te verstoren, maar konden ons gelukkig uitleven bij een container afvalmateriaal. Konden we eindelijk zelf eens voelen, ondanks de waarschuwingen dat de fijne koolstofvezeltjes erge jeuk konden veroorzaken en dus helemaal niet zo fijn waren. Het is opvallend hoe makkelijk een glasvezeldoek te perforeren is. En menigeen had vast wel een paar stukjes doek mee willen nemen. Ook de waarschuwingsbordjes, dat koolstofvezels elektronische apparaten (zoals smartphones) kon beïnvloeden, waren al opgevallen.

Tegen het einde van de rondleiding wist Renie nog iemand van sales te onderscheppen die ons nog meer wist te vertellen. Met name over de afweging tussen glas- en koolstofvezel en de toekomstige ontwikkelingen.

Afscheid

Na de uitvoerige rondleiding door de zeer schone productiehallen moesten we de jassen en overschoenen weer inleveren. In de kantine mocht Tox tenslotte, namens het bestuur van Optimus, het bedankje overhandigen. Heel toepasselijk een harde plaat van cellulose vezels, die dankzij enkele slimme bewerkingen dienst kan doen om bedrukte flexibele vezelversterkte vellen te ondersteunen. Oftewel, een plank om een mooi boek op te presenteren (ook handig ter ondersteuning van bijvoorbeeld een kookboek).

 

De rondleiding duurde exact de twee uur die ervoor stond en in die tijd hebben we een goede indruk gekregen van deze tak van Ten Cate. We willen Wijnand Kok bedanken voor de uitnodiging en we willen Reinie uiteraard van harte bedanken voor de interessante rondleiding. De deelnemers waren enthousiast en alvorens de reis terug naar de UT te aanvaarden, was er nog even een gelegenheid voor een groepsfoto: