12-11-2012 Bouw IQ - leren van de Finse Bouw (SHOK) door Joop Halman

Leren van de Finse bouw

woensdag 14 november 2012 Joop Halman 76x gelezen

In tegenstelling tot Nederland, wordt door de Finse overheid de bouw aangemerkt als één van de belangrijke topsectoren. Met een inwoneraantal van ruim 5 miljoen, werken ongeveer 0,5 miljoen mensen in Finland in de bouw en het vastgoed. De bouw is daar goed voor een omzet van zo’n 40 miljard euro per jaar. Ook vanuit energetisch oogpunt wordt de bouw als belangrijk gezien; 40 procent van de energieconsumptie komt op het conto van woningen en utiliteitsgebouwen.

http://www.bouwiqonline.nl/Uploads/Cache/2012/11/121115092548.Joop-Halman.1.resized.200x0.jpg

Daarnaast is de bouw voor Finland een belangrijk exportproduct. Een kleine 30 procent van de omzet wordt verdiend met activiteiten in het buitenland. Teneinde de vooraanstaande internationale positie in de bouw te bestendigen en verder uit te breiden, hebben in Finland overheid, bedrijfsleven en universiteiten gezamenlijk een onderzoekagenda voor de komende 5 jaar voor de bouw uitgestippeld. De overheid heeft hiervoor een bedrag van maarliefst 225 miljoen euro voor onderzoek beschikbaar gesteld. Een schril contrast met de Nederlandse situatie, waar de bouw in het topsectorenbeleid van Economische Zaken niet eens voorkomt.

 

Binnen het kader van een zogenaamd ‘SHOK-programma’ (strategisch onderzoek) lopen een viertal deelprogramma’s voor fundamenteel onderzoek in de bouw. De onderzoeken zijn gericht op 1) het verhogen van de energie-efficiency van gebouwen, 2) het verhogen van de productiviteit van het bouwproces, 3) het verbeteren van de gezondheid van het binnenklimaat in woningen en kantoren, en 4) de aanleg van infrastructurele voorzieningen en de ontwikkeling van compleet nieuwe steden. Wat het onderzoekprogramma bijzonder maakt, is dat niet gezocht wordt naar de oplossing van praktische problemen waarmee de bouw geconfronteerd wordt. Neen, de bouwbedrijven en juist niet de universiteiten, zijn door de overheid uitgedaagd om fundamentele onderzoeksvragen te formuleren. Met de beantwoording van deze vragen verwacht men een strategische voorsprong te bereiken in de concurrentie met bouwbedrijven in het buitenland. Bij de uitvoering van het onderzoek wordt gewerkt met de internationaal meest vooraanstaande wetenschappers op het betreffende onderzoekgebied.


In september van dit jaar had ik het voorrecht deel uit te maken van een internationale visitatiecommissie om de voortgang van het SHOK-programma te evalueren. Als commissie trokken we de conclusie dat het programma flink op stoom is en dat al belangrijke vorderingen zijn gemaakt op het gebied van energie-efficiency, de ontwikkeling van sterk verbeterde informatiemodellen en dito softwareapplicaties voor het bouwproces. Zelfs in de ontwikkeling van plannen voor de aanleg van complete nieuwe steden zit vooruitgang. Dit laatste roept in eerste instantie mogelijk bevreemding op. Maar niet als u weet dat er elke maand (!) in China een miljoen mensen zich verplaatst en naar de stad trekt. Naar mijn idee zou het in oktober jongstleden in Nederland gestarte 3TU-onderzoekprogramma voor de bouw veel kunnen opsteken van haar Finse evenknie.

 

Prof.dr.ir. Joop Halman
Hoogleraar Innovatie in de bouw, Universiteit Twente