[27 apr] Krantenartikel File-Informatie

FILE-INFORMATIE? IK MERK HET WEL, ZEGT DE AUTOMOBILIST

Borden langs de weg, internet, TomToms, mobieltjes: weggebruikers worden bedolven onder verkeersinformatie. Ze trekken zich er alleen weinig van aan.

(Door Jeroen Hoorn en Wouter Kolthof)

DEN HAAG (GPD) _ Dagelijks is hij op de weg en dagelijks staat hij in de file. Toch besteedt vrachtwagenchauffeur Alfred Kleine nauwelijks aandacht aan de verkeersinformatie op de radio. ,,Ik luister er wel naar, maar betrouwbaar zijn de berichten toch niet.'' Kleine gaat gewoon in de file staan. ,,Het maakt me niks uit, ik ben het gewend. Ik zet een leuk muziekje op en dan gaat alles vanzelf.''

Vertegenwoordiger André van Berkel, die ook veel kilometers maakt, vindt de stortvloed aan verkeersgegevens die over automobilisten wordt uitgestort alleen maar verwarrend. ,,Je vraagt je al snel af welke informatie het beste is en welk advies je moet opvolgen. Zelf doe ik er niets mee. Als ik daardoor in de file terechtkom: jammer dan.''

Vanaf vandaag wordt de stortvloed aan verkeersinformatie nog een stukje groter. Verkeersminister Karla Peijs geeft het startsein voor een campagne over het groot onderhoud van het wegennet. Ze introduceert daarbij een systeem waarmee automobilisten via hun mobiele telefoon een gesproken bericht krijgen over spookrijders, files, omleidingen en andere gevaren die zich bij hen in de buurt op de weg voordoen. Vooralsnog gaat het om een proef: het systeem werkt alleen in de omgeving van Utrecht.

Behalve het mobieltje zijn er de aloude borden langs de weg (en de recentere matrixborden erboven) als bronnen van verkeersinformatie. De radio en televisie informeren ook over files en andere verkeersproblemen. Er staan advertenties in de krant en er zijn websites waarop precies te zien is waar zich opstoppingen voordoen. Sommige navigatiesystemen bieden ook al actuele verkeersinformatie.

Informatie genoeg, maar het is niet de informatie die mensen willen hebben, zegt Thijs Muizelaar, die aan de Universiteit Twente promotieonderzoek doet naar het effect van verkeersinformatie. ,,Automobilisten willen niet alleen weten waar er files staan. Ze hebben er veel meer aan om te weten wat de snelste route naar hun bestemming is.''

Bovendien trekken de meeste mensen zich niet bijster veel aan van verkeersinformatie. Met name forenzen en vrouwen volgen altijd hun vaste route, ook als ze weten dat daar problemen zijn, heeft wetenschappelijk onderzoek uitgewezen. Muizelaar: ,,Forenzen doen dat uit pure gewenning. Van vrouwen is gebleken dat ze niet gauw afwijken van hun standaardroute, omdat ze er niet van houden in een onbekende verkeerssituatie terecht te komen.''

Alleen mensen die zelf op zoek gaan naar verkeersinformatie, bijvoorbeeld op internet, verbinden er meestal consequenties aan, zegt verkeerspsycholoog Karel Brookhuis. ,,Automobilisten die informatie krijgen opgedrongen, bijvoorbeeld via borden langs de weg, laten zich er veel minder vaak iets aan gelegen liggen.''

Een van de oorzaken is dat de meeste verkeersinformatie niet direct bruikbaar is, zegt Patrick Potgraven van de Verkeersinformatiedienst (VID), die onder meer de file-informatie verzorgt voor tal van radiostations.

,,Natuurlijk is het leuk om te weten dat er ergens op mijn route een file staat, maar wat ik eigenlijk wil weten is of die er nog staat tegen de tijd dat ik op dat punt ben aangekomen.''

In de toekomst hebben we volgens Potgraven allemaal een navigatiesysteem à la TomTom in de auto die op basis van allerlei geavanceerde modellen berekent wat gegeven de verkeersomstandigheden de optimale route is. Zulke systemen bestaan nu al, maar erg geavanceerd zijn ze nog niet, zegt hij.

Tot het zo ver is, zijn automobilisten het meest gediend met uitgebreidere verkeersinformatie, zegt promovendus Muizelaar. ,,Het gaat niet alleen om de plaats en de lengte, maar ook om de oorzaak en de duur. Bij een file door een ongeluk is het relevant te weten om wat voor ongeluk het gaat. Is er een vrachtwagen omgevallen en ligt de hele snelweg vol eieren, dan weet je dat het voorlopig niet opschiet. Maar dat wordt er lang niet altijd bij verteld.''

Ook verkeerspsycholoog Brookhuis vindt dat de verkeersinformatie beter kan. Hoe beter je weet wat er aan de hand is, des te minder je humeur te lijden heeft onder oponthoud op de weg. ,,Al wordt niemand nog chagrijnig van de dagelijkse file. We zijn eraan gewend. Sommige mensen vinden het zelfs rustgevend in de file te staan.''

HOE LANG IS DIE FILE?

Volgens de radio is er niets aan de hand. Dan meldt een bord boven de weg: vijf kilometer file. Vervolgens bedenkt de radio zich: toch file, maar slechts twee kilometer. Iedere automobilist heeft ervaring met zulke verschillen.

Lastig, vindt ook Arnoud Broekhuis van de ANWB, maar niet te vermijden. ,,De verschillen worden veroorzaakt doordat verschillende partijen verkeersinformatie leveren, die er allemaal eigen manieren van meten op nahouden.''

De borden met file-informatie boven de weg tellen alle stukjes file bij elkaar op en vatten die samen tot één grote. De ANWB telt de stukjes niet bij elkaar op, maar ziet ze als files die zo klein zijn, dat ze het melden niet waard zijn, aldus Broekhuis. ,,Meestal zijn het kleine opstoppingen die elke dag voorkomen.''

De verkeersinformatie op de radio is volgens Broekhuis het minst actueel. Informatie op internet is betrouwbaarder. Alleen in de auto is internet lastig te raadplegen. Voorlopig blijft de verwarring bestaan.