Samenvatting

Coöperatieve voertuig-wal systemen zijn Intelligente Transport Systemen waarin samenwerking plaatsvindt tussen een voertuig en de infrastructuur. Deze samenwerking is gebaseerd op communicatie, wat betekent dat het voertuig dan wel de infrastructuur (verkeersmanagement systeem) of beide een actie uitvoeren gebaseerd op de uitgewisselde informatie. Deze acties zijn het aanpassen van het gedrag van het voertuig of het verkeersmanagement systeem en kunnen handmatig (door de bestuurder of verkeersmanager) of automatisch worden uitgevoerd.

Er is een gebrek aan kennis op het gebied van coöperatieve voertuig-wal systemen en dan vooral over welke concepten van deze systemen levensvatbaar zouden kunnen zijn. Omdat technologie hierin geen grote rol lijkt te spelen moet de aandacht gericht worden op de samenwerking tussen de verschillende stakeholders en de drivers en barriers die deze samenwerking kunnen stimuleren of tegenwerken.

De doelstelling van dit onderzoek was om concepten te ontwerpen voor de ontwikkeling van levensvatbare toepassingen van coöperatieve voertuig-wal systemen in het verkeersmanagement, door een analyse te maken van de toegevoegde waarde en de beperkingen van deze systemen en de drivers en barriers achter deze systemen.

Er is eerst een literatuuronderzoek uitgevoerd waarin de gevonden informatie gebruikt is om het onderzoeksgebied en –aspecten in kaart te brengen, en om een overzicht te geven van huidige ontwikkelingen, toegevoegde waarde, drivers en barriers en de betrokken stakeholders. De resultaten zijn ook gebruikt om een conceptuele functionele architectuur van coöperatieve systemen in het algemeen te definiëren.

Na het literatuuronderzoek zijn er open interviews gehouden met 6 deskundigen en 17 stakeholders. De resultaten van het literatuuronderzoek hebben als input gediend voor deze interviews. De gegevens uit de interviews zijn gestructureerd in een kwalitatieve database die is gebruikt om de analyse uit te voeren. De conclusies van het literatuuronderzoek waren nog vrij abstract, uit de interviews konden concretere conclusies worden getrokken.

De volgende vijf concepten van coöperatieve systemen zijn herkend als mogelijk levensvatbaar:

·

Navigatiesystemen

·

Intelligente Snelheid Aanpassing

·

Verkeersafhankelijke Adaptive Cruise Control

·

Kruispunt assistentie

·

Informatiesystemen

Verder zijn er twee hoofdroutes voor de implementatie herkend:

1.

Telematica route

2.

Bestuurdersondersteunende (ADA) route

De eerste route is mogelijk een voorwaarde voor de tweede.

Gebaseerd op een interpretatie van de interviewresultaten, de vijf concepten, de twee routes en de drivers en barriers die uit de interviews volgden, zijn twee levensvatbare concepten voor coöperatieve systemen afgeleid:

·

Verplichte Intelligente Snelheid Adaptie

·

Multifunctioneel Informatie Platform voor logistieke sector

Verplichte ISA bestaat uit een halfopen ISA faciliteit in het voertuig die vanaf de wal wordt geactualiseerd met informatie over de snelheidslimieten. De volgende drie typen snelheidslimieten zouden naar het voertuig moeten worden gecommuniceerd:

·

Statische snelheidslimieten (nieuwe wegen, snelheidslimiet veranderd door overheid)

·

Tijdelijke snelheidslimieten (werk aan de weg, scholen)

·

Dynamische snelheidslimieten (verkeersafhankelijk, weg- en/of weerscondities)

De technologie zou een combinatie moeten zijn van uitzending via radio (DAB) en korte afstandscommunicatie (DSRC of WiFi) om deze informatie in de auto te krijgen. De overheid is de belangrijkste stakeholder in dit concept, waarin ook de automobielindustrie een belangrijke rol speelt.

Het Multifunctioneel Informatie Platform zou de volgende functies moeten bezitten:

·

Fleet management

·

Dynamische navigatie

·

Informatie over:

o

Wegcondities

o

Bochten

o

Lokaal gevaar (files, incidenten)

o

Wegwerkzaamheden

o

etc.

Omdat twee-weg communicatie al beschikbaar is voor het fleet management systeem kan het platform ook worden uitgebreid met Floating Car Data. Technologie zou een combinatie moeten zijn tussen uitzending via radio en mobiele telecommunicatiestandaarden. Dit concept kan worden aangedreven door de automobielindustrie en leveranciers van voertuigsystemen.

Een van de conclusies van de conceptontwikkeling was het onderlinge verband tussen de vijf

concepten die als mogelijk levensvatbaar worden gezien.

Relaties tussen vijf mogelijk levensvatbare concepten voor coöperatieve systemen

Figuur: Relaties tussen vijf mogelijk levensvatbare concepten voor coöperatieve systemen

Refererend aan de twee hoofdroutes zijn de vijf concepten verdeeld over drie fasen die perioden in detijd markeren: een Telematica fase, een ADA (Advanced Driver Assistance) I fase en ADA II fase. De Telematica en ADA I fase kunnen plaatsvinden in dezelfde tijdsperiode zoals geïllustreerd door het concept voor Intelligente Snelheid Aanpassing. De ADA II fase is in tijd nog wat verder weg. Wat daarna zal gebeuren is hier niet beschouwd. Informatie en Navigatie systemen nemen een sleutelpositie in de ontwikkeling van coöperatieve systemen. Ze zijn noodzakelijk voor de verdere implementatie van coöperatieve systemen.

De hoofdconclusies die uit het onderzoek kunnen worden getrokken zijn:

·

De algemene opvatting over wat coöperatieve systemen zijn is beperkt tot “het in de auto krijgen van informatie”.

·

Effecten op doorstroming en veiligheid worden alleen verwacht als de rijtaak actief wordt ondersteund of overgenomen. Effecten op comfort zijn zekerder.

·

Coöperatieve systemen zijn levensvatbaarder voor de logistieke sector dan voor de eigen auto.

·

Er zijn twee richtingen waarin de eerste toepassingen zullen worden ontwikkeld: Telematica en Advanced Driver Assistance.

·

Ondanks de focus op veiligheid zijn er op dit gebied geen concrete systemen herkend.

De volgende aanbevelingen voor de ontwikkeling van en verder onderzoek naar coöperatieve systemen worden gemaakt:

·

Informatiesystemen die worden ontwikkeld zouden de mogelijkheid moeten bezitten om berichten zowel naar de bestuurder te zenden als naar ieder systeem dat betrokken is in de werking van het voertuig.

·

De focus zou eerst op systemen voor commercieel transport moeten liggen omdat dit mogelijk de sector is waarin coöperatieve systemen het meest levensvatbaar zijn. Verplichting van ADA systemen voor privé-gebruikers ligt verder weg in de tijd maar zou ook moeten worden overwogen.

·

Er moet meer onderzoek worden gedaan naar consumentengedrag en behoeften om met meer zekerheid de mogelijke concepten voor privé-gebruikers op het gebied van comfort en persoonlijke systemen te kunnen vaststellen.

·

Er moet meer onderzoek gedaan worden naar de levensvatbaarheid van veiligheidssystemen anders dan Emergency-systemen.