CTIT Universiteit Twente
Centre for e-Government Studies

2010-10 Moderne toezichtsarrangementen. Wat brengt de toekomst…

Meer informatie: Marc ter Hedde

Vier scenario’s voor de vernieuwing van het toezicht door de Belastingdienst

In opdracht van de Belastingdienst (LTO) heeft het Center for e-

Government Studies (CFES) van de Universiteit Twente een onderzoek

uitgevoerd naar de modernisering van de toezichtsarrangementen bij de

Belastingdienst. Hierbij stond de vraag centraal hoe de vernieuwing van

de toezichtsarrangementen bij de Belastingdienst er in de toekomst mogelijk

uit zou kunnen zien en wat belangrijke consequenties ervan zijn.

Bij het onderzoek is allereerst een theoretisch kader geschetst rond toezicht en toezichtsarrangementen bij de Belastingdienst. Vervolgens is in een tweetal workshops samen met fiscale intermediaire dienstverleners, adviseurs, softwareontwikkelaars, wetenschappers en medewerkers van de Belastingdienst vier toekomstscenario’s ontwikkeld voor moderne toezichtsarrangementen

bij de Belastingdienst in 2018. Ten slotte zijn op basis van een strategische discussiebijeenkomst de mogelijke consequenties van elk scenario voor de toezichtsarrangementen van de Belastingdienst en de samenwerking in de toezichtsketen nader in kaart gebracht.

Het onderzoek heeft aangetoond dat de wijze van toezicht en de uitwerking

van de toezichtsarrangementen in elk scenario anders uitpakken. Ook

zijn er belangrijke verschillen tussen de vier scenario’s naar voren gekomen

wat betreft de mogelijke consequenties van de toezichtsarrangementen

voor de verschillende partijen (stakeholders) in de toezichtsketen.

Het aspect ‘vertrouwen in maatschappelijke instituties’ lijkt bij elk van de

vier scenario’s een belangrijke invloed te hebben op de uitwerking van de

toezichtsarrangementen, met name wat betreft het aspect compliance.

Wanneer het vertrouwen hoog is, dan zijn de belastingplichtigen eerder

bereid om wettelijke verplichtingen na te komen, dan wanneer dit vertrouwen

laag is. Hierbij speelt de inrichting van de samenleving (individueel

versus collectief) in (veel) mindere mate een rol.

Verschillende e-ontwikkelingen en beleid rond de e-overheid hebben ook

invloed op de (toekomstige) fiscale handhaving van de Belastingdienst en

de samenwerking met partijen in de toezichtsketen. ICT toepassingen stellen

overheden steeds beter in staat data over burgers en bedrijven te verzamelen,

te combineren en te gebruiken in het toezicht. Nieuwe ontwikkelingen

als ‘cloud computing’ en ‘cloud auditing’ helpen overheidsorganisaties

fors te besparen en bieden nieuwe kansen om te komen tot een betrouwbaar

traject van transactie tot aangifte. Vooralsnog ligt de focus echter

vooral op het vormgeven van standaarden in het berichtenverkeer en

de gegevensuitwisseling. Een nadere verkenning van de mogelijkheden en

beperkingen van cloud computing en cloud auditing binnen de toezichtsketen

is gewenst.

Van het onderzoek zijn een volledig rapport en een flyer (met een beschrijving van de vier scenario's) verschenen. Download het rapport en de flyer hier:

- Rapport

- Flyer