Threshold Concepts - een inspirerende kijk op kennisontwikkeling en onderwijs

Inleiding

Van 12 t/m 14 maart 2008 vond nabij Loch Lomond, Schotland, het European Consortium of Innovative Universities (ECIU) symposium over Teaching and Learning plaats. Docenten en onderwijsondersteuners deelden hier hun ervaringen met het geven van onderwijs, het leren van studenten en docentprofessionali-sering.
Professor Ray Land, directeur van het Centre for Academic Practice and Learning Enhancement (CAPLE) van de University of Strathclyde in Glasgow, gaf een inspirerende presentatie over ‘Threshold Concepts and Troublesome Knowledge’ die we u niet willen onthouden. In dit artikel een samenvatting van zijn verhaal. Tevens kunt u de gebruikte PowerPoint presentatie en het originele artikel downloaden.

Threshold concepts

Ray Land beschrijft in zijn artikel het zogenaamde ‘threshold concept’(drempel concept), een kernconcept binnen een discipline of vakgebied, dat beschouwd kan worden als een portaal dat toegang geeft tot een nieuwe manier om ergens over na te denken. Het begrijpen van zo’n drempelconcept houdt in, dat het interne beeld dat de student van het vakgebied totaal verandert. Deze transformatie kan ineens plaatsvinden (aha erlebnis) of juist geleidelijk optreden. Zonder begrip van deze drempelconcepten echter, kan een student geen vooruitgang boeken binnen het vakgebied. Hij of zij blijft dan als het ware in de ‘deuropening’ staan die toegang geeft, maar komt niet verder.
Hoe identificeer je deze drempelconcepten nu? En welke hebben de hoogste prioriteit? In het artikel worden verschillende eigenschappen van threshold concepts uiteengezet en wordt aangegeven waaraan deze te herkennen zijn.

Troublesome Knowledge

De moeilijkheid van een threshold concept is, dat deze vaak ook ‘troublesome knowledge’ representeert; kennis die ‘vreemd’ is, problematisch, of in tegenspraak met alles wat een student tot nu toe wist van het vakgebied. Kennis die eerdere overtuigingen omver werpt. Voorbeelden hiervan zijn: het concept complexe getallen in de wiskunde, ruimtelijk inzicht in het ontwerpen of prijselasticiteit in de economie. In zijn artikel geeft professor Land verschillende redenen aan waarom nieuwe kennis problematisch kan zijn voor de student.

Discussie

Tijdens de nabespreking van de presentatie bleek dat iedereen zich wel ‘threshold concepten’ kon herinneren die van groot belang waren geweest tijdens de studie. Ook de ervaring dat het ‘troublesome knowledge’ kan betreffen werd in grote mate herkend. Gedurende het vervolg van de conferentie werd er tijdens de presentaties meerdere keren gerefereerd aan deze begrippen. Deze lezing van Ray Land heeft de deelnemers geïnspireerd tot het beschouwen van onderwijskundige problemen vanuit dit, voor velen, nieuwe perspectief en dit uit te dragen naar anderen.

Wat kunt u hiermee voor uw eigen onderwijs?

Met zijn paper wil Ray Land een discussie starten over threshold concepts als een belangrijke maar tegelijkertijd problematische factor bij het ontwerpen van een effectieve leeromgeving binnen een discipline. Hij geeft aan dat het goed is om deze concepten te identificeren en daarbij tevens na te gaan of de perceptie die bij de docenten leeft over wat threshold concepts zijn ook overeenkomt met die van de studenten.

De vragen die u uzelf hierbij kunt stellen zijn: welke drempelconcepten zijn binnen mijn eigen discipline te identificeren voor studenten en hoe kunnen we hier in het onderwijsprogramma op inspelen om studenten zo goed mogelijk te ondersteunen bij het werkelijk begrijpen van deze concepten?

Professor Land geeft hiervoor in zijn presentatie een aantal concrete aanwijzingen, bijvoorbeeld:

-

zorg dat studenten echt met de leerstof aan de slag gaan en betrokken raken, door ze niet zomaar dingen te laten herhalen, maar ze uit te dagen tot toepassing in nieuwe situaties, het leggen van relaties met dingen uit hun dagelijks leven, etc.

-

luister goed naar studenten om erachter te komen wat hun onzekerheden zijn: wat is precies datgene dat zij als moeilijk of problematisch ervaren?

-

besteed expliciet aandacht aan het ongemak dat de nieuwe kennis met zich mee kan brengen.

Interessant? Lees verder!

-

De PowerPoint presentatie gebruikt door professor Land tijdens het symposium

-

De originele paper uit 2005: ‘Threshhold Concepts and Troublesome Knowledge’

-

Website CAPLE: http://www.strath.ac.uk/caple/

-

Homepage van Professor Ray Land: http://personal.strath.ac.uk/ray.land/home.htm

-

Website ECIU: http://eciu.web.ua.pt/