Begeleide Zelfstudie bestudeerd

In collegejaar 2007-2008 is voor het eerst Begeleide Zelfstudie (BZ) ingevoerd bij vier UT-opleiding. Cornelise Vreman - de Olde, onderwijskundig medewerker, was betrokken bij de training van de begeleiders, bezocht een BZ-bijeenkomst en sprak met de studenten en hun begeleiders. In dit artikel een persoonlijke impressie van deze nieuwe onderwijsvorm.

Begeleide Zelfstudie, wat is dat eigenlijk?

Begeleide Zelfstudie (BZ) is een onderwijsvorm waarbij eerstejaars studenten worden begeleid door ouderejaars bij het studeren en vooral bij het maken van huiswerkopgaven. Deze onderwijsvorm is voor het eerst in het collegejaar 2007-2008 ingevoerd in het eerste jaar van de bachelor opleidingen Biomedische Technologie, Advanced Technology, Chemische Technologie en Technische Natuurkunde.

Hoofddoel van Begeleide Zelfstudie is de doorstroom in de bachelor te verbeteren. Daarnaast is de Begeleide zelfstudie ook bedoeld om:

-

zelfstudie van studenten op de universiteit te bevorderen

-

begeleiding te bieden bij het oplossen van problemen

-

samenwerking tussen studenten te stimuleren

-

een zinvolle bijbaan te bieden aan ouderejaars studenten

Een training voor de student-assistenten

In de zomer van 2007 werd ik, als onderwijskundig medewerker van de Onderwijskundige Dienst, gevraagd om een aantal studentassistenten te trainen voor het begeleiden van Begeleide Zelfstudie. In deze training is aandacht geschonken aan studievaardigheden en het begeleiden van studenten in het leerproces.

Nieuwsgierig naar hoe die Begeleide Zelfstudie (BZ) er nou in de praktijk uitziet ben ik op een donderdagochtend, ergens midden in het derde kwartiel, eens gaan kijken bij zo’n BZ-uur.

Hoe ziet BZ er in de praktijk uit?

Een impressie van een bezoek aan HT1100, de jaarzaal van de eerstejaars studenten van de bacheloropleiding Technische Natuurkunde:

Bij binnenkomst zaten de studenten verspreid door de hele zaal. Sommige studenten werkten alleen, anderen met z’n tweeën of drieën; sommigen met laptop, anderen met pen, papier en boek. Er hing een werksfeer met geroezemoes op de achtergrond. De student-assistent zat voorin de zaal, beschikbaar om vragen te beantwoorden.

Uit gesprekken met individuele studenten blijkt dat ze Begeleide Zelfstudie (BZ) erg waarderen. Ze geven aan dat ze in dit kwartiel (het derde) vooral komen om zich te kunnen voorbereiden op een practicum of werkcollege. Ze overleggen met elkaar als ze de sommen niet snappen. Wanneer ze er gezamenlijk niet uitkomen, vragen ze de student-assistent of bewaren de vraag voor het werkcollege. Wat ze vooral waarderen is het samenzijn – samen aan de studie kunnen werken en overleggen.

De studenten die ik sprak gaven aan dat BZ in het eerste kwartiel vooral nuttig was omdat je vragen kon stellen als: ‘‘Hoe pak je dit probleem aan’’. Ook was er de mogelijkheid om eens aan een ouderejaars te vragen hoe het nou verderop in de studie is en of je dan nog steeds zo hard moet werken.

In het tweede kwartiel hadden de studenten veel huiswerkopdrachten die ook meetelden voor het tentamen. Tijdens BZ werkten ze dan aan deze opdrachten. In die weken hing er een echte werksfeer in de zaal. Op zo’n dag als vandaag, zo midden in het derde kwartiel (zonder echte huiswerkopdrachten), “prutsten ze maar wat aan”, aldus de studenten. Rondkijkend zag ik overigens mensen die hard aan het werk waren…, dat ‘prutsen’ viel dus wel mee.

Werkt begeleide zelfstudie zoals beoogd?

Een paar weken geleden hebben we een aantal student-assistenten, de begeleiders bij de BZ, gevraagd naar hun visie op BZ. Ze gaven aan dat Begeleide Zelfstudie een zinvolle aanvulling is op het bestaande onderwijsaanbod omdat

-

studenten met hun studie bezig zijn

-

studenten samenwerken aan problemen

-

studenten een vraagbaak hebben als ze vast zitten

-

het een laagdrempelig contact biedt tussen eerstejaars en ouderejaars (beeldvorming studie, wegwijs raken op de UT)

-

het een zinvolle bijbaan biedt voor ouderejaars, die niet tot studievertraging leidt.

Nu is het afwachten op de resultaten. Werkt Begeleide Zelfstudie zoals beoogd werd? Helpt het om het rendement te verhogen en de doorstroom te verbeteren? In de wetenschappelijke wereld tellen de feiten (de tentamencijfers) het meest mee. De studenten die ik sprak weten het al wel: zij doen het beter dan hun voorgangers!

Wilt u meer informatie over Begeleide Zelfstudie of over trainingen voor de begeleiders? Dan kunt u contact opnemen met: Cornelise Vreman – de Olde, adviseur en docententrainer Onderwijskundige Dienst (Service Centrum S&O, Vrijhof 415, Tel.: 053-489 5669