Breng het onderzoek in het onderwijs

Kenmerkend voor universiteiten is de combinatie van onderwijs en onderzoek. Van universitaire docenten wordt verwacht dat zij hun onderzoekservaringen inbrengen in het eigen onderwijs. Maar hoe doe je dit nu in de praktijk? En hoe doe je dat zodanig dat de studenten er ook duidelijk iets van opsteken?

Onderwijskundig adviseurs en onderzoekers van het ICLON (Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing), een zelfstandig onderdeel van de Universiteit Leiden, verkenden onlangs tezamen met twee buitenlandse experts, Mick Healey en Alan Jenkins, het thema “Researchintensief onderwijs”. In de Nieuwsbrief ICLON Hoger Onderwijs (Jaargang 1, nr. 1) werd door Gerda Visser-Wijnveen & Rina Vaatstra verslag gedaan van deze verkenningen. In dit artikel een korte samenvatting van dit verslag en verwijzingen naar de bronnen en verdere informatie.

Het onderzoeksintensief profiel van de Universiteit Leiden
“Onderzoeksintensief onderwijs is onderwijs dat wordt geïnspireerd door (eigen) onderzoek of door het onderzoek van de vakgroep. Aan het eigen onderzoek kan uiteraard ook internationaal onderzoek gekoppeld zijn.”, aldus de auteurs.
Als belangrijke kenmerken voor het onderzoeksintensief profiel van de Universiteit Leiden worden de volgende punten aangegeven:

·

de studenten komen vanaf het eerste jaar in contact met het eigen onderzoek;

·

vanaf het eerste jaar wordt systematisch gewerkt wordt aan het versterken van een academische attitude;

·

vanaf het eerste jaar bestaat er aandacht voor en wordt er training verzorgd in onderzoeksproces, onderzoeksmethode en onderzoeksvaardigheden;

·

vanaf het eerste jaar is er een intensieve studiebegeleiding, die zich binnen de bacheloropleidingen ontwikkelt tot een meester-gezelrelatie;

·

alle studenten worden onderricht in de wijsgerige grondslagen van het vakgebied, of in wetenschapsfilosofie in ruime zin;

·

alle studenten maken kennis met een discipline buiten de eigen discipline;

·

uitwisselingen met andere researchuniversiteiten worden gefaciliteerd;

·

getalenteerde studenten krijgen de gelegenheid om via honours- of keuzeonderwijs vanaf het eerste jaar extra onderzoeksactiviteiten uit te voeren;

·

studenten en onderzoekers gezamenlijk participeren in onderzoekscommunities, waarbij studenten kennismaken met het opleidingsonderzoek, en masterstudenten en promovendi de gelegenheid krijgen om onderwijs te verzorgen.

Buitenlandse experts
ICLON haalde twee experts in huis om verdere mogelijkheden op dit terrein te verkennen.
Mick Healey verzorgt workshops voor docenten in het universitaire onderwijs in Groot-Brittannië, Scandinavië, Australië en is auteur van een groot aantal artikelen over de verwevenheid van onderzoek en onderwijs. In het boek “Reshaping the University, New Relationships between Research, Scholarship and Teaching” beschrijft hij een model voor researchintensief onderwijs. In het model, dat door ICLON al langer wordt gehanteerd, heeft zowel de onderzoeksinhoud als het onderzoeksproces een plaats. Healey onderscheidt de meer passieve en meer actieve vormen van participatie in onderzoek. Studenten kunnen zelf onderzoek uitvoeren, maar er kan ook door de docenten over het eigen onderzoek verteld worden tijdens de colleges. Daarnaast kan een onderscheid worden gemaakt naar aandacht voor inhoudelijke onderzoeksthema’s versus aandacht voor het onderzoeksproces en problemen die naar voren komen bij onderzoek. In het curriculum zouden alle verschillende vormen van de verwevenheid aan bod moeten komen.

Professor Alan Jenkins is auteur van het boek “Reshaping Teaching in Higher Education: linking teaching with research” en diverse wetenschappelijke artikelen en brochures op dit gebied.
Jenkins gaf in Leiden aan dat het belangrijk is voor te bouwen op goede voorbeelden in het onderwijs. Jenkins presenteerde, aldus de auteurs van het ICLON-artikel, enkele uitkomsten van zijn onderzoek naar de relatie tussen researchintensief onderwijs en de opbrengst voor studenten. Voor studenten blijkt het erg stimulerend om les te krijgen van actieve en onderzoekers en het verhoogt het begrip van wat onderzoek doen inhoudt.

Ideeën en good practices
Het ICLON is al enige tijd bezig met het verzamelen van ‘good practices’ op het gebied van researchintensief onderwijs, mede in het kader van academische vorming en de opzet van kwaliteitszorg op het gebied van verwevenheid van onderzoek en onderwijs. De verzamelde informatie wordt weergegeven in de vorm van een WIKI. Op deze pagina staan naast een tiental praktijkvoorbeelden ook de Theoretische achtergronden beschreven van 'Research Intensief Onderwijs (RIO).
De praktijkvoorbeelden zijn afkomstig van diverse faculteiten van de Universiteit Leiden. Op basis van de voorbeelden zijn een aantal kenmerken van RIO afgeleid. Bij het voorbeeld “Antropologie: Leeronderzoek in Drenthe” is beeldmateriaal (video) opgenomen. De studenten Culturele Antropologie doen in hun tweede bachelorjaar een zogenaamd “Binnenlands Leeronderzoek”. Zij kiezen al aan het eind van het eerste jaar een eigen onderzoeksonderwerp. Dit curriculumonderdeel loopt door tot het begin van het derde jaar, wanneer ze hun onderzoeksrapport opleveren. Het Binnenlands Leeronderzoek heeft drie doelstellingen: theoretische kennis uit eerste jaar wordt in praktijk toegepast: learning by doing; het overbrengen van de houding van de onderzoeker en het aan den lijve geconfronteerd worden met ethische kwesties. De videobeelden geven mooie voorbeelden van o.a. de wijze waarop in de colleges teruggekeken en teruggekoppeld wordt op de praktijkervaringen.
In de WIKI wordt verwezen naar de website van het Engelse LINK-project (Linking Teaching with Research and Consultancy in the Disciplines of Planning, Land and Property Management, and Building). Hier zijn maar liefst 28 voorbeelden van curricula te vinden waarin onderzoek en onderwijs verweven zijn op diverse manieren. Het project is een initiatief van Oxford Brookes University, The University of the West of England, University of Westminster en Sheffield Hallam University.

Bronnen en informatie
Voor het gehele artikel van ICLON-medewerkers Gerda Visser-Wijnveen & Rina Vaatstra “Verwevenheid van onderzoek en onderwijs. Britse professoren geven visie”, zie: http://www.iclon.leidenuniv.nl/index.php?reloaded=1&q=&q&menuhoofdstuk=1106&paraid=1263

Wiki Research Intensief Onderwijs:

http://wikipedia.fsw.leidenuniv.nl:8080/IclonWiki/index.php?title=Research_Intensief_Onderwijs

Artikel: Linking Teaching and Research in Disciplines and Departments - April 2007 (PDF 858 KB) “This paper supports the effective links between teaching and discipline-based research in disciplinary communities and in academic departments. It is authored by Alan Jenkins, Mick Healey and Roger Zetter.”

Artikel: Institutional strategies to link teaching and research: Alan Jenkins and Mick Healey (2005) (PDF) York: The Higher Education Academy (Jenkins A and Healey M)