Videogebruik in vaardighedenonderwijs

‘Niets is zo leerzaam als jezelf terugzien’

Docent Gert Brinkman verzorgt vakken op het gebied van communicatieve vaardigheden voor de faculteit Gedragswetenschappen. Niet alleen studenten van deze faculteit maar ook technische studenten, van bijvoorbeeld de opleiding werktuigbouwkunde, schaven onder zijn leiding hun communicatieve vaardigheden bij. Video-opnamen zijn daarbij een belangrijk hulpmiddel. ‘Niets is zo leerzaam als jezelf terugzien,’ aldus Brinkman. De gebruikte apparatuur staat standaard opgesteld in poolzalen van de UT en is dus ook door anderen te gebruiken.

Jaarlijks maken grote groepen studenten gebruik van deze videocamera’s om hun communicatieve vaardigheden op een hoger peil te brengen. Het gebruik van video is ingebed in vakken over onderwerpen als vergadertechnieken, gespreksvoering en presenteren. De inhoud en de omvang van de vakken verschilt per opleiding. Zo leren studenten werktuigbouwkunde vooral hoe zij presentaties beter kunnen structureren terwijl een cursus gespreksvoering voor psychologiestudenten een bijdrage levert aan hun basisaantekening psychodiagnostiek.

Vanuit een theoretische basis en met behulp van casuïstiek worden studenten voorbereid op oefenen in de praktijk. Dit oefenen is van groot belang volgens Brinkman: ‘Weten hoe het moet is immers heel wat anders dan het echt kunnen.’ De opnamen worden vervolgens geanalyseerd door de studenten. ‘Echt leren kijken naar je eigen prestaties is voor sommige studenten erg moeilijk,’ vertelt Brinkman. ‘Het gebruik van een begrippenapparaat is hierbij essentieel. Iemand zonder enige kennis van bomen ziet wel een bos, maar erg ongedifferentieerd; het is vooral groen’. Docenten komen op basis van de videobeelden en de schriftelijke reflectie van studenten tot een beoordeling.

De waardering van studenten voor deze vakken varieert. Brinkman: ‘Voor studenten psychologie zijn deze vaardigheden core business. Zij nemen de vakken erg serieus. Onder technische studenten roept het vak wel eens enige hilariteit op: soms wordt de inhoud die gepresenteerd wordt belangrijker gevonden dan de manier waarop.’

Voor opnamen zijn in Cubicus en in Langezijds in totaal zes poolzaaltjes met daarin een vaste cameraopstelling aanwezig. Hoewel de installaties op verzoek van de faculteit Gedragswetenschappen aangebracht zijn, kunnen zij in principe door elke opleiding gebruikt worden. De zalen bevatten elk een camera. Deze camera’s zijn erg gebruiksvriendelijk.

Voor de cameravoering bij hulpverleningsgesprekken voor psychologie zou Brinkman eigenlijk twee camera’s willen hebben om zo iedere student goed in beeld te krijgen. Een dilemma is echter dat dit ten koste gaat van het bedieningsgemak en de analyse van de data.  In de ideale situatie zou je eigenlijk twee beeldsporen onder elkaar willen hebben. De opnamen worden met behulp van een applicatie op het netwerk geplaatst waardoor studenten en docenten op de Campus ze erg makkelijk kunnen bekijken.