ACTUEEL: Over leerrechten en financieringsperikelen

Volgens Haagse kringen wordt het onderwijsbeleid opgeschort en gaan de leerrechten op sterk water, las ik vandaag in een nieuws-mailtje van Dirk-Jan Mulders van de TUE. Er wordt wel gestreefd naar een vernieuwd bekostigingssysteem, maar dat kan nog wel even op zich laten wachten. Het algehele onderwijs(beleid) wordt onder de loep genomen en daar zal het HO ook toe behoren.

Het hele idee van “Leerrechten” rustte al op wankele voeten. De Tweede Kamer stemde in mei in met leerrechten, maar in oktober werd al besloten tot uitstel van een jaar. De PvdA had aanvankelijk ingestemd met het voorstel, maar begon steeds meer te twijfelen. De SP gaf in september aan de voorkeur te geven aan de invoering van het bindend studieadvies, “waarbij op kwaliteit wordt geselecteerd, terwijl bij leerrechten uitsluitend naar de kwantiteit (het aantal studiejaren) wordt gekeken”.

In december 2006 werd het wetsvoorstel over Financiering in het Hoger Onderwijs (bekend als leerrechten) controversieel verklaard. Dit betekende dat alle verdere beslissingen werden opgeschort tot er een nieuw kabinet zou zijn. In de Tweede Kamer leek een meerderheid zich te zullen gaan verzetten tegen de invoering van de leerrechten. De studentenvakbond LSVb verklaarde zich vanaf het begin al tot tegenstander.

Dat het nog wel even kan duren eer er duidelijkheid komt over een nieuw bekostigingssysteem is minder goed nieuws, dat er structureel 1 miljard € in het onderwijs geïnvesteerd zal worden, is dan wel weer positief. Wel is het nog de vraag waar dat terecht zal komen. Zo staat het OCW mogelijk nog een aanslag te wachten in verband met de door minister Zalm gevonden ‘lijken in de kast’ bij enkele ministeries die alsnog weggeruimd dienen te worden.

Qua studiefinanciering is er wel meer duidelijkheid ondertussen. In een wetsvoorstel dat half jan. 2007 aan de Tweede Kamer is gestuurd, staan de plannen voor vernieuwingen. Hierbij gaat het om invoering van het collegegeldkrediet, het inkomensafhankelijk terugbetalen, de verlenging van de aflossingstermijn, het mogen inlassen van maximaal vijf keer een pauze van een jaar in de aflossing en de mogelijkheid om Nederlandse studiefinanciering te gebruiken voor opleidingen in het buitenland.
Verwacht wordt dat de nieuwe regelingen gunstig zullen uitpakken voor een aantal oud-studenten. Zij hoeven straks hun schuld bij de IB-Groep niet of alleen deels af te lossen doordat de aflossing wordt gebaseerd op het inkomen van de oud-student en omdat de aflossingsvrije voet is verhoogd. Om e.e.a. te bekostigen zal de rentevoet worden verhoogd, gebaseerd op de rente op staatsleningen van tien jaar (in plaats van 3-5 jaar zoals voorheen).

Bronnen:

Mailing onderwijsnieuws: Dirk-Jan Mulders TUE

Artikel: Selectie door universiteiten maakt leerrechten overbodig. Artikel in SP-nieuws, 4-9-06

Artikel: Leerrechten en Spoedwet controversieel. Landelijk overleg van Fracties, 5 dec. 2006.

Nieuwsitem: Studieleningen. 23-01-2007 Directie Communicatie, Min. OCW.