Campus Blend using Sakai – Het werken aan een nieuwe digitale leer- en werkomgeving

Is Sakai een geschikt alternatief voor Teletop? Een multidisciplinair team van ITBE onderzoekt deze vraag vanuit een breed perspectief en verwacht over ongeveer een jaar uitspraken te kunnen doen.

Het CBUS project

In maart 2006 is een multidisciplinair team van ITBE gestart met het project “Campus Blend using Sakai”, kortweg CBUS. Dit project is een vervolg op het in 2005 uitgebrachte advies van de commissie ELO Advies onder leiding van prof. dr. Marijk van der Wende (zie: www.utwente.nl/elo). Het advies werd in maart 2006 door het College van Bestuur overgenomen, waarmee de start van CBUS een feit was. Binnen CBUS gaan we onderzoeken of Sakai geschikt is voor de UT als nieuwe digitale. Over ongeveer een jaar moet CBUS afgerond worden met een gedegen advies over deze vraag.

CBUS is opgedeeld in drie werkpakketten met tussen haakjes de respectievelijke projectleiders:

o

Management, organisatie en communicatie (Wytze Koopal)

o

Techniek (Ferdy du Chatenier)

o

Onderwijs (Stanley Portier)

Algemeen projectleider is Wytze Koopal.

Sakai als product

Het project bevindt zich op dit moment nog in de definitiefase (voorzien tot eind juli 2006). Reeds na enkele weken had het technisch team van de UT een versie van Sakai draaiende op een eigen ontwikkelserver. Deze is tot nu toe vooral voor het projectteam bedoeld om zich goed in Sakai in te werken en te analyseren welke mogelijkheden de omgeving biedt in relatie tot de wensen en eisen die tijdens het ELO Advies project in 2005 naar voren zijn gebracht vanuit de verschillende gremia. Het is belangrijk om te benadrukken dat CBUS veel verder gaat dan simpelweg een verkenning naar een mogelijke nieuwe leeromgeving, een potentiële opvolger van TeleTOP. De verkenning maakt onderdeel uit van een veel bredere visie op de ontwikkeling van een architectuur voor de toekomstige digitale leer- en werkomgeving. Dit betekent dat er nadrukkelijk aandacht wordt besteed aan integratie met andere systemen en de mogelijkheid om gegevens tussen systemen gemakkelijk uit te wisselen op basis van open specificaties en standaarden. Vooral met het oog op de wens tot instellingsoverstijgende onderwijs- en onderzoeksactiviteiten (denk aan 3TU) zijn dit belangrijke eisen voor een nieuwe, bij voorkeur gezamenlijke omgeving.

Het is de bedoeling dat er na de definitiefase pilotprojecten worden uitgevoerd in de praktijk, binnen een aantal opleidingen. Een aantal geïnteresseerde docenten en opleidingscoördinatoren heeft zich de afgelopen periode reeds min of meer spontaan gemeld met een thema dat zij graag binnen de kaders van zo’n pilotproject willen uitdiepen. Op dit moment vinden de eerste verkennende gesprekken met geïnteresseerde opleidingen plaats, zodat de eerste pilots kort na de zomervakantie opgestart kunnen worden. Hieruit blijkt dat er bijzondere belangstelling lijkt te bestaan voor het gebruik van een digitaal portfolio. Het projectteam is momenteel druk doende om deze component goed te doorgronden om daar straks ook de nodige support en advisering bij te kunnen leveren. Opleidingen en/of individuele docenten die ook belangstelling hebben om zelf iets met Sakai te proberen kunnen contact opnemen met Wytze Koopal of Stanley Portier.

Sakai in breder perspectief

Voor wie denkt dat de UT zich met Sakai op een geïsoleerd spoor begeeft, heeft het mis. Sakai is het resultaat van inspanningen van een grote internationale community, vooral bestaande uit instellingen voor Hoger Onderwijs, die samenwerken in de Sakai Foundation. Sakai is daarmee van en door het onderwijs en is reeds een kracht om op zijn minst rekening mee te houden.

De Sakai Foundation is gemodelleerd naar vergelijkbare, en zeer succesvolle, organisaties als de Apache Foundation (bekend van de meest gebruikte webserver-software ter wereld, Apache) en de Mozilla Foundation (bekend van onder ander de Firefox browser).

Figuur 1: Marij Veugelers (Universiteit van Amsterdam) tijdens de 5e Sakai Conferentie, 31 mei 2006 te Vancouver. (foto: Wytze Koopal)

De UT is sinds 19 mei 2006 lid van de Sakai Foundation, en heeft daarmee een stem in de activiteiten en prioriteiten van de Foundation. Anders geformuleerd: de UT heeft de eerste stappen gezet in de richting van een mogelijke strategische keuze voor actieve deelname aan internationale samenwerking ten behoeve van verbetering en innovatie van het gebruik van ICT in het onderwijs. Sakai is dus ook zeker meer dan het produkt Sakai. De Sakai Foundation is op dit moment de grootste internationale community van gelijkgestemde instellingen voor Hoger Onderwijs die samen hun toekomst willen bepalen, als het gaat om ICT in onderzoek en onderwijs.

Onze ervaring in de Sakai community tot op heden is zeer positief. Er is onderling grote bereidheid elkaar te helpen en ondersteunen. Voorwaarde in een communitybenadering is uiteraard wel dat je zelf ook ontwikkelingen en kennis inbrengt waar andere communityleden weer hun voordeel mee kunnen doen.

Sakai in Nederland

Met name in 2006 zien we dat de belangstelling en gebruik van Sakai binnen Europese onderwijsinstellingen een vlucht begint te nemen. Er is een zeer actieve deelname uit het Verenigd Koninkrijk, maar ook instellingen uit Spanje, Portugal, Duitsland en Zweden zijn actieve deelnemers in de community.

In Nederland worden, met ondersteuning van Stichting SURF, de contouren van een Nederlandse Sakai Community (Special Interest Group) steeds helderder. De UT, in de persoon van Wytze Koopal, is op dit moment deze community aan het vormgeven. De UT neemt daarmee (samen met de UvA) een voortrekkersrol op dit gebied in Nederland.

Mede gezien de ontwikkelingen in 3TU verband heeft het CvB CBUS tot strategisch project benoemd. Het biedt namelijk ook uitstekende kansen om het onderwijs en onderzoek in 3TU verband te faciliteren via een geïntegreerde leer- en werkomgeving.

Meer informatie

Voor wie zich meer wil verdiepen in (de achtergronden van) Sakai:

o

Officiële website van de Sakai Foundation: http://www.sakaiproject.org

o

Weblog van de UvA en de UT over Sakai in Nederland:
http://sakai-nl.blogspot.com.

o

European Sakai Days, 6-7 september te Lübeck (D): http://www.oncampus.de/sakai.

Als je geïnteresseerd in het zelf toepassen van Sakai in je onderwijs, neem dan contact op met Stanley Portier. Dit hoeft niet noodzakelijkerwijs in de vorm van een gestructureerd pilotproject (zoals eerder in dit artikel beschreven), maar kan ook als kleinschalige proef met een onderwijsvernieuwing: bijv. het gebruik van een wiki in het kader van een groepsopdracht of project. Wij moedigen dan ook iedereen die een idee heeft van harte aan om zich bij ons te melden. We zullen dan gezamenlijk bekijken hoe we dit kunnen vormgeven.