Verslag VSNU conferentie 9 maart 2016 - Versterking examencommissies

Op 9 maart 2016 organiseerde de VSNU een conferentie naar aanleiding van het in 2015 uitgekomen Inspectierapport Verdere versterking examencommissies hoger onderwijs.

De interesse voor de conferentie bleek groot, er waren ruim 250 aanwezigen.
Na de opening door de dagvoorzitter Huibert Pols, rector magnificus van de Erasmus Universiteit Rotterdam, presenteerde Inspecteur voor het hoger onderwijs, Martine Pol, de belangrijkste resultaten uit het onderzoek naar het functioneren van examencommissies. Aansluitend gaf zij de aanbevelingen aan uit het net in de week daarvoor verschenen rapport De kwaliteit van toetsing in het hoger onderwijs.
Duidelijk kwam naar voren dat er de afgelopen jaren er al veel in positieve zin gebeurd is, maar dat met name samenhangend toetsbeleid en het verhogen van de toetsbekwaamheid van een ieder binnen de instelling die met toetsing te maken heeft, meer aandacht vraagt. De koepelorganisaties VSNU en Vereniging van Hogescholen werden gevraagd om het uitwisselen van kennis tussen instellingen en sectoren te faciliteren en te stimuleren.

Workshops

Het verdere programma bestond uit vijftien verschillende workshops. Zie verderop de titels en links naar korte verslagen en presentaties. Niet alleen de universiteiten deelden hun good practices of stelden vraagstukken aan de orde. Zo waren er ook o.a. juridische workshops van Hobeon, een workshop van Handicap en Studie over alternatieve toetsvormen voor individuele studenten met specifieke behoeften, een workshop van de Hanzehogeschool Groningen over de BKE (Basis-kwalificatie Examinering), een workshop over de meerwaarde van netwerken van de Nederlandse Vereniging voor Examens en een workshop van studenten van de Landelijke

Studenten Vakbond (LSVb).
De LSVb riep examencommissies op om zich nog meer te laten zien aan studenten, bijvoorbeeld door het organiseren van een wekelijks inloopspreekuur voor studenten en docenten of door met de studievereniging om tafel te gaan.

UT goed vertegenwoordigd

De UT was volop betrokken bij deze conferentie. Zowel door deel te nemen aan een werkgroep ter voorbereiding van deze middag1, als door tijdens deze dag workshopvoorzitter te zijn en door een zelf een workshop te verzorgen. Een tiental UT-ers waren als belangstellende toehoorders naar Utrecht gekomen.
In de workshop van Frank van den Berg (CELT-UT) en Wessel Wits (examencommissie ATLAS-UT) werd aan de hand van een beschrijving van de wijze van toetsing bij ATLAS University College de vraag gesteld: Geen cijfers? Kan je dan wel beoordelen? En hoe ga je als examencommissie om met een dergelijke situatie? Een workshop die ze desgevraagd ook een keer nog binnen de UT zullen verzorgen.

Verdere uitwisseling

De conferentie toonde aan dat de functie van examencommissie tegenwoordig vooral in het teken staat van het versterken van de onderwijskwaliteit. Met als specifiek aandachtspunt de kwaliteit van toetsing en het waarborgen van het eindniveau. Het netwerken en uitwisselen met elkaar van ervaringen en good practices, ook tussen hbo en wo onderling, is essentieel en hier bleek op de conferentie duidelijk behoefte aan te zijn. De overkoepelende onderwijsorganisaties als de VSNU, kunnen daar een belangrijke stimulerende en faciliterende rol in vervullen en zijn daar door de Inspectie ook nadrukkelijk toe opgeroepen.

Verslag VSNU conferentie ‘Versterking Examencommissies’

Klik hier voor een verslag van de opening.

Klik hier voor een verslag van de sluiting.

Klik hier voor de presentatie van keynotespeaker Martine Pol (Inspectie van het Onderwijs).

Klik hier voor het pers-/nieuwsbericht en samenvatting van de dag.

Verslagen/presentaties van de workshops
* De verslagen zijn door de VSNU opgesteld.

Ook te vinden op: http://www.vsnu.nl/versterking-examencommissies.html.


1.    Netwerkvorming: luxe of noodzaak? Frank Hubert en Anne Klaas Schilder (Nederlandse Vereniging voor Examens)
In deze workshop werden de nut en noodzaak van netwerkvorming voor en door leden van examencommissies verkend. Zowel kennisdeling als het bespreken van casuïstiek komt aan bod.

2.    Alle toetsen met elkaar dekken de eindtermen. Susan Voogd en Barbara Allart (VU)
Als examencommissie kun je er maar beter voor zorgen dat je voorafgaand aan een programma er zeker van bent dat het geheel van tentamens met elkaar de vereiste eindkwalificaties dekt. In deze workshop werd besproken welke wenselijke manieren er zijn om deze taak periodiek te kunnen uitvoeren.

3.   Geen cijfers? Kan je dan wel beoordelen?  Frank van den Berg en Wessel Wits (UT–ATLAS)
Kun je als examencommissie dan de kwaliteit van toetsen wel borgen? In de workshop werd bekeken hoe het University College Twente – ATLAS dit doet, hoe de examencommissie daarmee omgaat en wat dit kan betekenen voor de eigen opleiding van de deelnemers.

4.   Werken aan de toetsbekwaamheid van je docenten. Remko van der Lei en Brenda Aalders (Hanzehogeschool)
Hoe kun je de kwaliteit van toetsing borgen? Zijn docenten (examinatoren) voldoende toegerust op hun toetstaak en hoe kun je de toetsbekwaamheid integraal verbeteren?

5.   Een studentenperspectief op examencommissies. Job Buiting (LSVb)
Aan de hand van praktijkvoorbeelden wordt de discussie aangegaan over hoe studenten examencommissies ervaren. Wanneer is bijvoorbeeld een besluit voor de student begrijpelijk gemotiveerd en wat verwacht een student eigenlijk van de examencommissie?

6.   Jurisprudentie examencommissies: zicht op de interpretatie van wettelijke bepalingen door de rechter. (I) (zie ook II). Frank Hendriks (Hobéon)
Aan de hand van actuele uitspraken van m.n. het College van Beroep voor het hoger onderwijs (CBHO) wordt ingegaan op de interpretatie van voor examencommissies relevante wettelijke bepalingen (bijv. over fraude, vrijstellingen, examinatoren).

7.    Toetscommissie Erasmus School of Law (ESL): een commissie als verbeterinstrument? Roel Pieterman (EUR)
De toetskwaliteit wordt binnen de ESL van de EUR sinds enkele jaren ‘bewaakt’ door een Toetscommissie. Deze workshop geeft inzicht in de werkwijze, ervaringslessen en uitstralingseffecten van de werkzaamheden van de Toetscommissie.

8.    Praktische tools voor verdere versterking: Zelfevaluatie, intervisie en training. Ludo van Meeuwen en Esther de Brouwer (TU/e)
Hoe kun je als instelling invulling geven aan de (verdere) versterking van de examencommissies? Onder andere komen de ontwikkeling en het gebruik van een zelfevaluatietool aan bod en deelnemers krijgen inzicht in de meerwaarde van goed ingerichte intervisie en trainingen voor examencommissies.

9.  Samenwerking, overleg en expertiseontwikkeling tussen examencommissies.  Joost Dijkstra (UM), Geja Hageman (UM) en Peter Klootwijk (EUR)
Het uitwisselen van ervaringen tussen examencommissies en het delen van interpretaties en kennis over jurisprudentie versterkt niet alleen de professionaliteit van de examencommissies, maar ook de positie van de afzonderlijke examencommissies binnen de instelling. Tijdens deze workshop krijgen de deelnemers inzicht in de voor- en nadelen van samenwerking en bevorderende en belemmerende factoren om tot samenwerking te komen aan de hand van twee casussen van samenwerking tussen examencommissies (aan Maastricht University en Erasmus Universiteit Rotterdam).

10.   Bewust aanwijzen van examinatoren.  Susan Voogd en Yvonne van der Hoop (VU)
Is de examencommissie voorafgaand aan het studiejaar ‘in control’ wat betreft de toetskwaliteit van de afzonderlijke toetsen? En hoe kan het aanwijzen van examinatoren helpen om proactief ‘in control’ te zijn?

11.   Jurisprudentie examencommissies: zicht op de interpretatie van wettelijke bepalingen door de rechter. (II) (zie ook I). Frank Hendriks (Hobéon)
Aan de hand van actuele uitspraken van m.n. het College van Beroep voor het hoger onderwijs (CBHO) wordt ingegaan op de interpretatie van voor examencommissies relevante wettelijke bepalingen (bijv. over fraude, vrijstellingen, examinatoren).

12.   Invulling wettelijke taak examencommissie t.a.v. de borging van de kwaliteit van toetsing. Christoffel Reumer (VU)
In deze workshop kwamen de werkzaamheden aan de orde van de examencommissie t.a.v. de borging van de kwaliteit van toetsing. Tevens komt de analyse van toetsdossiers aan bod.

13.   Een voldoende halen, of laten zien wat je kan? Lex Jansen (Handicap en Studie)
Sommige studenten vragen om een alternatieve toetsvorm. Als examencommissie wil je dan natuurlijk weten wat er speelt, wat zinvol en haalbaar is en hoever je mag (of moet?) gaan.

14.    Toetsplannen nader bekeken. Maarten de Boer en Lonneke Schellekens (UU)
In deze workshop werd ingegaan op inhoud, functie en doel van een toetsplan en de rol hierbij voor de examencommissie.

15.    Quality assurance across the disciplines: University College Roosevelt (UCR). Ernestine Lahey en Leo de Wit (UCR)
This interactive workshop focuses on the advantages and challenges involved in implementing a system of quality control at a stand-alone liberal arts and sciences college.

16.   Kennisdeling door ambtelijk secretarissen. Hotze Lont en Estela Gonzalez (UvA)
De Universiteit van Amsterdam stimuleert kennisdeling voor en door ambtelijk secretarissen van examencommissies. Op bijeenkomsten en online wordt informatie gedeeld over regels, beleid en handige oplossingen.

(1) Erik van Dijk (S&B) en Helma Vlas (CELT). Erik van Dijk begeleide tevens twee workshops.