Welke stappen kan een student nemen bij klachten over een toets of cijfer?

Horizontale, Justitie, Recht, Wet, Veiling, Rechter

Steeds meer studenten gaan in beroep tegen besluiten van een examencommissie of opleiding

Het afgelopen jaar1 bleken, landelijk gezien, steeds meer studenten in beroep te gaan tegen de beslissingen van hun opleiding. Bij het College van Beroep voor de Examens werd landelijk gezien vooral beroep aangetekend tegen een cijfer of een negatief bindend studieadvies (BSA). De huidige druk op studievoortgang zal hier mede debet aan zijn.
De kans op gelijk bij het CBE blijkt over het algemeen echter niet groot. De meeste zaken worden al voordat het tot een hoorzitting komt ingetrokken of geschikt.
Hoe zit dat nu precies met dat ‘in beroep gaan’? Wat kan een student nu doen als hij/zij een klacht heeft? En wat kan een student nog doen als het CBE geen gelijk geeft?


De eerste stap bij een klacht over een tentamen – de examencommissie

In eerste instantie kan een student met een klacht over een tentamen (of toets) terecht bij de examencommissie. In de praktijk, afhankelijk van de cultuur bij de opleiding, kan het ook zijn dat eerst contact worden gezocht met de docent zelf, de modulecoördinator, de studievereniging, de onderwijscoördinator of de opleidingsdirecteur.

De tweede stap – het CBE

Indien de student niet tevreden is met de afhandeling door de examencommissie, kan hij/zij terecht bij het College van Beroep voor de Examens (CBE) van de instelling zelf. In de WHW staat beschreven hoe een CBE is samengesteld (artikel 7.60). O.a. geldt dat het College uit 3 tot 5 leden bestaat en de voorzitter (en vervangend voorzitter) moet voldoen “aan de vereisten voor benoembaarheid tot rechterlijk ambtenaar”, oftewel juridische kennis dient nadrukkelijk voorhanden te zijn.
In de WHW is eveneens vastgelegd welke bevoegdheden een CBE heeft (artikel 7.61) en wat er in het “reglement van orde” van het CBE dient te zijn beschreven (artikel 7.62). Aangegeven staat onder andere dat het CBE, indien het het beroep ontvankelijk heeft verklaard, een beslissing geheel of gedeeltelijk kan vernietigen of het beroep ongegrond kan verklaren en daarmee de beslissing kan bevestigen. Een CBE kan geen vervangende uitspraak doen. Het kan wel bepalen dat het orgaan dat de beslissing in eerste instantie had genomen, opnieuw een beslissing neemt. Het CBE kan ook bepalen dat het tentamen of wat er geldt, opnieuw wordt afgenomen (artikel 7.61, lid 5).
Indien het CBE organen, personeelsleden, examinatoren om gegevens vraagt, bestaat er de wettelijke plicht om deze gegevens te verstrekken (Inlichtingenplicht, artikel 7.63).

Op de UT geldt dat een student zijn/haar klacht in moet dienen via het zogenaamde “Klachtenloket”. Het Klachtenloket behandelt niet zelf een ingebrachte zaak maar beoordeelt wat er met de kwestie moet gebeuren. Voor kwesties rond examinering, zal de klacht doorgespeeld worden naar het CBE.
In de Onderwijs- en Examenregeling (OER) van de bacheloropleidingen UT staat hierover aangegeven: “
Beroep tegen beslissingen van de examencommissie of van een examinator en bezwaar tegen beslissingen van de decaan op grond van deze regeling dient binnen zes weken, nadat de beslissing aan betrokkene is bekend gemaakt, schriftelijk te worden ingediend bij het loket voor de bezwaar- en beroepschriften (en klachten) van de balie van de Student Services.”

Hulp voor de student
Een student kan bij vragen over of hulp bij de procedure of om te kijken of zijn/haar klacht kansrijk is, vooraf een gesprek hebben met de studentendecaan. De studentendecaan is onafhankelijk en heeft een geheimhoudingsplicht tegenover anderen, zoals docenten en universitaire instanties.

De derde stap - het CBHO

Is een student het vervolgens niet eens met de beslissing van het CBE, dan kan de student naar het College van Beroep voor Hoger Onderwijs (CBHO). Het CBHO is een onafhankelijke, landelijk ingestelde, instantie die rechtszaken behandelt op het terrein van het hoger onderwijs (WHW artikel 7.64-7.67). Tegen uitspraken van het CBHO staat geen hoger beroep open (artikel 7.66, lid 1).
Het CBHO wordt, zoals op de website vabn CBHO staat aangegeven, gevormd door tien rechters die worden ondersteund door een bureau.
Een ingediende klacht kan bijvoorbeeld gaan over: vrijstellingen; decentrale selectie; examenfraude; bindend negatief studieadvies; toelating tot de bachelor- of masteropleiding of uitspraken samenhangend met examens.
Voordat een zaak wordt behandeld, wordt de zaak schriftelijk voorbereid. De student dient hiervoor het “griffierecht” te betalen (45 euro). De instelling krijgt de gelegenheid verweer te voeren tegen de door de student ingebrachte gronden. Daarna volgt een zitting, waarin zowel de student als het college van bestuur, de examinator, de examencommissie of het CBE hun standpunten toe kunnen lichten.
Als een zaak heel erg duidelijk is, dan kan de voorzitter een uitspraak doen buiten zitting. Tegen zo’n uitspraak kan verzet worden gedaan en er kan dan alsnog een zitting volgen waarin de student zijn/haar argumenten kan uiteenzetten.
Als een student in het gelijk wordt gesteld, krijgt hij/zij het bedrag voor het griffierecht terug, alsmede een forfaitaire vergoeding voor eventuele proceskosten wanneer een advocaat werd ingeschakeld.
De hele procesgang zal normaliter meerdere maanden in beslag nemen. In uitzonderlijke situaties kan een spoedprocedure gelden, aangeduid als ‘een voorlopige voorziening’.

Aanvullende landelijke klachtenregeling voor buitenlandse studenten

Voor buitenlandse studenten is er een aanvullende klachtenregeling. Deze is opgesteld op basis van de Gedragscode Hoger Onderwijs. Op de website Gedragscode is meer informatie hierover te vinden.


Meer informatie en gebruikte bronnen:

·

Het UT Klachtenloket is te vinden op de CES-site: https://www.utwente.nl/ces/studentservices/klachtenloket/klachtenloket/

·

De site http://www.cbho.nl/ bevat informatie over het CBHO. Op de site wordt preciezer beschreven wat de procesgang is. De site omvat tevens markante uitspraken die door het CBHO zijn verstrekt.

·

Op de website van de rijksoverheid.nl is algemene informatie te vinden over de klachtenregeling zoals hierboven beschreven: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/hoger-onderwijs/vraag-en-antwoord/waar-dien-ik-een-klacht-in-over-mijn-hogeschool-of-universiteit

·

Op http://www.internationalstudy.nl/ is informatie te vinden over de klachtenregeling voor de internationale studenten.

·

De WHW is te vinden via: http://wetten.overheid.nl/BWBR0005682/2016-01-01

(1) Nationale Onderwijsgids, 10 sept 2015.