Wie zet je in als surveillanten? Ook studenten?

Wie zet je in als surveillanten? Ook Studenten?

Rest, Boord, School, Blackboard, StilteOp de Universiteit van Utrecht1 wil het faculteitsbestuur van Sociale Wetenschappen geen studentassistenten meer inzetten als surveillanten bij tentamens. Want wat zal de studentassistent doen wanneer hij of zij een goede vriend ziet spieken? Wordt de fraude dan wel gemeld? Of is hij/zij loyaal naar deze vriend toe? De faculteit lijkt het beter om de studenten te behoeden voor een dergelijk loyaliteitsconflict.
In 20131 liet minister Bussemaker weten dat student-assistenten alleen mogen surveilleren onder verantwoordelijkheid van een examinator. Dit naar aanleiding van een incident bij de Hogeschool van Amsterdam, waarbij eerstejaarsexamens zowel afgenomen als beoordeeld werden door tweedejaarsstudenten. Maar wat wil ‘verantwoordelijkheid’ in de praktijksituatie zeggen?

Hoe zit het op de UT met de surveillanten?

Een informele navraag hier en daar, geeft het beeld dat op de UT geen studenten als surveillanten in worden gezet. Over het algemeen lijken er ook voorschriften voorhanden te zijn voor het surveilleren (2). Maar ligt het ergens expliciet vast (bijv. in Regels en Richtlijnen Examencommissie) wie er (niet) mogen surveilleren? Kunnen mensen van buiten de UT ingezet worden? Gepensioneerden? Of net afgestudeerde PHD’s, die qua leeftijd en kennissenkring mogelijk nog sterk betrokken zijn bij de studentenpopulatie? Wordt iedereen goed voorbereid op de taak?
Dient er altijd een docent van de betreffende onderwijseenheid aanwezig te zijn als aanspreekpunt voor het geval dat er een vraag uit het tentamen onduidelijk is? In de Regels en Richtlijnen van de examencommissie voor de bachelor Industrieel Ontwerpen 2015-16 staat dit bijvoorbeeld aangegeven: “Minstens een van de surveillanten is betrokkene bij het onderwijs van de betreffende onderwijseenheid”.
De Regels en Richtlijnen Examencommissie CiT/CEM/CME (2015) zijn vrij expliciet over wat niet mag:

R6.1 Bij elke tentamenzitting worden door de examinator één of meerdere surveillanten aangewezen om er op toe te zien dat de zitting in goede orde verloopt. Studentassistenten kunnen nooit surveillant zijn. BOZ CiT maakt een overzicht van wie welk tentamen surveilleert.
R6.2 Indien de verantwoordelijke examinator zelf niet bij het afnemen van een tentamen in de tentamenzaal aanwezig is of kan zijn, dient hij - of een deskundig iemand die de rol van de examinator op zich kan nemen - tijdens de duur van het tentamen bereikbaar te zijn.


Een examencommissie is verantwoordelijk voor de borging van de organisatie van toetsing.
Het surveilleren maakt daar onderdeel van uit. Als commissie is het raadzaam je er in ieder geval van te verzekeren dat alles goed geregeld is rond het surveilleren en de surveillanten.


(1) Bron: DUB. Zijn surveillerende studenten bij tentamens te vertrouwen? 24 november 2015

(2) Voorbeeld: Handleiding surveillanten BMS: https://www.utwente.nl/bms/examboard/nl/voor-docenten/informatie/handleiding-surveillanten/