Landelijke Studenten Vakbond

De mening van de studenten over het functioneren van examencommissies


De Inspectie heeft onlangs opnieuw onderzoek gedaan naar het functioneren van examencommissies in het hoger onderwijs. Maar hoe kijken de studenten zelf nu eigenlijk aan tegen de rol en functie van examencommissies? Welke ervaring hebben zij met examencommissies opgedaan? In hoeverre vinden zij dat de examencommissie van de eigen opleiding onafhankelijk en gezaghebbend is en transparant en zorgvuldig werkt? De Landelijke Studentenvakbond heeft hier in 2014 onderzoek naar gedaan bij haar achterban.

Het onderzoek van de LSVB

De LSVB enquêteerde reguliere studenten en studenten die zitting hebben in medezeggenschaporganen.

De responsgroep bestond uit 291 reguliere studenten (89 hbo; 202 wo), met een gemiddelde studieduur van vijf jaar en zeven maanden en een redelijke spreiding over verschillende onderwijsinstellingen, al zijn niet alle instellingen vertegenwoordigd. Van de ‘medezeggenschappers’ hebben 8 hbo-studenten en 21 wo-studenten gereageerd, die gemiddeld vier jaar en acht maanden studeerden.

Contacten met een examencommissie
Van de geënquêteerde studenten geeft 68% aan wel eens in aanraking te zijn gekomen met de examencommissie. De redenen zijn uiteenlopend, maar sluiten aan bij de taken die de commissies richting studenten vervullen, zoals: verlenen van uitstel voor afstuderen, het toekennen van vrijstellingen en de erkenning van vakken die elders gevolgd zijn of verlenging van de studieperiode op grond van bijzondere omstandigheden.

Van de groep studenten (n=199) die in aanraking zijn geweest, geeft het merendeel (129) aan tevreden te zijn over de manier waarop de examencommissie hen geholpen heeft. De resterende 70 studenten zijn vooral ontevreden over de traagheid bij besluitvorming en het gemis aan persoonlijk contact (wederhoor).

Mate van tevredenheid over de examencommissies


Tevreden of zijn de meeste respondenten over:

·

de inhoudelijke zorgvuldigheid van het werk dat de examencommissie doet (volledig zorgvuldig vindt 45%;45% vindt de commissie soms onzorgvuldig en 11% de commissie de volledig onzorgvuldig);

·

de deskundigheid van de leden;

·

de gezaghebbendheid van de examencommissie; dit gezag baseren zij met name op de macht die een examencommissie heeft om bindende besluiten te nemen.

Kritisch en eerder negatief zijn de geënquêteerde studenten wat betreft:

·

de onafhankelijkheid van de examencommissie; slechts 26% van de studenten ziet de examencommissie als geheel onafhankelijk. De studenten zien de verschillende ‘petten’ binnen de onderwijsorganisatie van de leden als belangrijkste bedreiging voor de onafhankelijkheid.

·

de transparantie; slechts 16% vindt de examencommissie transparant. Transparantie betreft o.a. de samenstelling en motivering van besluiten.

·

de vaak forse overschrijding van het termijn voor een besluit.

Van de studenten die het niet eens zijn met een beslissing van de examencommissie, gaat het merendeel niet in beroep bij het College van Beroep voor de Examens (CODEX of CBE). Redenen die studenten hiervoor aangeven zijn dat zij niet op de hoogte zijn van de mogelijkheid, verwachten dat dit veel tijd zal gaan kosten of dat het hen afgeraden is door de examencommissie.

Aanbevelingen van de LSVB


De LSVB acht het belangrijk dat de onafhankelijk van de examencommissie buiten kijf staat en, omdat dat nu niet zo wordt gevoeld door veel studenten, verbeterd wordt. Dit kan door:

a)

externe leden in de examencommissies te betrekken, hetgeen een wettelijke verplichting is geworden;

b)

meer discussie te voeren over wie er zitting heeft in de examencommissie en wie er bij bepaalde gevallen meebeslist.

De LSVB beveelt aan de transparantie te verhogen. Dit kan door:

a)

examencommissie meer zichtbaar te maken, door bekend te maken wie de leden zijn en duidelijk te zijn over waar informatie over de commissie te vinden is;

b)

meer onderbouwing te geven bij een besluit;

c)

de procedure bij besluitvorming te verduidelijken en na te leven. Dit geldt met name ten aanzien van het aanhouden van termijnen voor besluitvorming. Er kunnen afspraken gemaakt worden over consequenties bij een te laat besluit.

De LSVB acht het daarnaast van belang dat het voor studenten duidelijker wordt dat ze tegen een besluit van de examencommissie in beroep kunnen bij het College van Beroep voor de Examens (CODEX of CBE)* waarover iedere instelling beschikt. Dit versterkt naar het idee van de LSVB ook de controle op de onafhankelijkheid van de examencommissie. In de tekst bij een besluit kan standaard informatie worden opgenomen over de verdere stappen die ondernomen kunnen worden.


* [opm. redactie]: Indien de student het niet eens is met de beslissing van een COBEX, kan hij/zij ook de stap zetten naar het landelijke College van Beroep voor het Hoger Onderwijs (
CBHO).

Bron: Onderzoek naar de rol van examencommissies in het hoger onderwijs.
Auteurs: Merlijn van Selm; Josephine Verstappen, BSc. Dec. 2014

Een uitgave van het onderzoeksbureau van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb).
http://lsvb.nl/actueel/persbericht/student-ontevreden-over-functioneren-examencommissie


Download het rapport: Onderzoek Examencommissie