Resultaten van het inspectieonderzoek naar het functioneren van examencommissies

Resultaten van het inspectieonderzoek naar het functioneren van examencommissies


De onderwijsinspectie verrichtte in 2008 onderzoek naar het functioneren van examencommissies in het hoger onderwijs. Het destijds resulterend rapport, “Boekhouder of wakend oog”, vormde een belangrijke aanleiding voor de (wettelijke) herziening van de positie, rol en taken van examencommissies.
Het afgelopen jaar heeft de Inspectie onderzocht wat er in de afgelopen periode is veranderd. Bij het onderzoek is gebruik gemaakt van vragenlijsten voor het opleidingsmanagement, examencommissies en examinatoren van zowel bekostigde als niet bekostigde hogescholen en universiteiten. Met tweehonderd vertegenwoordigers daarvan zijn ook ronde tafelgesprekken gevoerd en zes instellingsbezoeken zijn afgelegd. Alle resultaten zijn verwoord in het rapport “Verdere versterking: onderzoek naar het functioneren van examencommissies in het hoger onderwijs”.

Verbetering
Examencommissies in het hoger onderwijs blijken zich de afgelopen jaren duidelijk versterkt te hebben. Al geldt dit wel sterker voor de examencommissies in het hbo dan de commissies in het wo.

Examencommissies staan in toenemende mate garant voor de waarde van het diploma door activiteiten uit te voeren om de kwaliteit van de tentaminering en examinering te borgen. Zo bekijkt ongeveer 90 % van de examencommissies steekproefsgewijs eindwerken en tentamens om de kwaliteit van de tentaminering te onderzoeken en te kunnen bewaken. Ook geven de examencommissies bijna allemaal richtlijnen aan examinatoren voor het afnemen en beoordelen van tentamens.
Positief is ook dat de examencommissies onafhankelijker zijn geworden; managers maken veel minder vaak deel uit van examencommissies dan voorheen. Daarnaast is de deskundigheid toegenomen.

Verbeterpunten
Behalve vorderingen, ziet de Inspectie ook nog wel een aantal verbeterpunten voor de komende jaren. De belangrijkste punten zijn:

·

periodiek onderzoek of het totale pakket van tentamens de vereiste eindkwalificaties toetst;

·

expliciete aanwijzing van examinatoren; een derde van de examinatoren weet niet dat ze aangewezen zijn en ervaren weinig tot geen sturing van de examencommissies;

·

richtlijnen voor de constructie van tentamens; er zijn wel bijna altijd richtlijnen voor examinatoren voor het afnemen en beoordelen van tentamens, maar in beperktere mate voor de constructie;

·

toezicht op de naleving van richtlijnen en regelingen over fraude. De richtlijnen en regelingen om fraude te voorkomen zijn er vaak wel, maar er is weinig controle op de naleving hiervan.

Randvoorwaarden
De Inspectie noemt ook een aantal randvoorwaarden om de ingezette ontwikkeling voort te kunnen zetten. Aan deze drie randvoorwaarden wordt nu, met name in het wo, onvoldoende tegemoet gekomen. Een zorgelijk punt is met name het tijdsaspect; ongeveer een derde van de examencommissies geeft aan niet voldoende tijd voor de taakuitoefening te krijgen.
De aangegeven randvoorwaarden zijn:

·

Alle betrokkenen binnen een instelling dienen gezamenlijk voor een heldere, transparante positionering van de examencommissies te zorgen. Daar hoort bij dat examencommissies een inhoudelijke reactie op hun jaarverslag krijgen van (of namens) het bestuur, hetgeen in driekwart van de gevallen in het wo nu niet gebeurt.

·

De instellingen dienen gezamenlijk te komen tot kennisdeling en tot een heldere interpretatie van de wetgeving.

·

De besturen dienen de examencommissies voldoende te faciliteren.

Meer informatie
Onlangs, 20 mei 2015, is er naar aanleiding van de publicatie van het rapport, door de Inspectie een conferentie georganiseerd. De belangstelling hiervoor was groot. Van de conferentie is verslag gedaan in de vorm van een “e-magazine”.

Bronnen:

·

Korte notitie Inspectie: http://www.onderwijsinspectie.nl/publicaties/2015/04/verdere-versterking-examencommissies-hoger-onderwijs.html

·

Rapport Verdere versterking examencommissies hoger onderwijs PDF 1203 kb

·

Kamerbrief minister Bussemaker over rapport functioneren examencommissies PDF 179 kb

·

Kort verslag van de conferentie: http://www.onderwijsinspectie.nl/nieuws/2015/05/geslaagde-conferentie-over-verdere-versterking-van-examencommissies-in-het-ho.html