Examencommissies nieuwe stijl

Wettelijk voorstel voor versterking van de rol van de examencommissie

Iedere opleiding of groep opleidingen binnen de universiteit beschikt wettelijk over een examencommissies "ten behoeve van het afnemen van examens en ten behoeve van de organisatie en de coördinatie van de tentamens" (Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek – WHW).

In het nieuwe wetsvoorstel (Versterking Besturing) worden de taken van examencommissies versterkt en specifieker vastgelegd. Belangrijke taken worden:

-

het bepalen of een student voldoet aan de voorwaarden die de onderwijs- en examenregeling stelt voor het behalen van het diploma en

-

het borgen van de kwaliteit van de tentamens en examens, waarbij het accent minder op de procedures en meer op de inhoudelijke kwaliteit van toetsing komt te liggen.

In de wet worden ook de voorwaarden aangescherpt, door het benadrukken van functioneren van examencommissies op basis van aantoonbare onafhankelijkheid en deskundigheid.

Zijn de examencommissies voldoende voorbereid op de nieuwe taken?

De Onderwijskundige Dienst heeft op 29 juni jl. een bijeenkomst georganiseerd voor alle voorzitters van de examencommissies. Doel van deze bijeenkomst was het bespreken van deze nieuwe wet en de gevolgen daarvan voor examencommissie. Daarnaast konden de deelnemers aan de hand van een checklist hun huidige werkwijze inventariseren.

Circa tien voorzitters van examencommissies waren aanwezig. Naar aanleiding van de presentatie en de inventarisatie, had een deel van de aanwezigen de indruk dat hun examencommissie de eigen werkzaamheden redelijk voor elkaar had. Andere aanwezigen waren van mening dat de werkzaamheden op een aantal aspecten nog wel verbeterd kunnen worden, zoals het toezicht houden op en de kwaliteitsborging van het toetsen.

De uitkomst van deze bijeenkomst weerspiegelde in grote lijnen de uitkomsten van een door de Inspectie van het Onderwijs gehouden onderzoek naar het functioneren van examen-commissies. De eindconclusie van dit onderzoek was dat examencommissies maar ten dele garant staan voor het eindniveau en dat bij de ene commissie deze garantie aannemelijker is dan bij een andere. De commissies hebben over het algemeen wel vertrouwen in het niveau van de afgestudeerden, maar een aanzienlijk aantal commissies signaleert eveneens zwakke punten in de opleiding en de toetsing van studenten.

Op grond van een inventarisatie van de werkzaamheden, kon niet in alle gevallen overtuigend worden aangetoond dat examencommissies daadwerkelijk garant (kunnen) staan voor het eindniveau. De kwaliteitszorg ten aanzien van toetsing en examinering laat in veel gevallen te wensen over.

Op basis van de onderzoeksresultaten komt de Inspectie tot de conclusie dat een groot deel van de examencommissies nog onvoldoende is toegerust voor de nieuwe gezaghebbende positie, zoals voorgesteld in de wetswijziging. Zij beveelt aan dat instellingen zelf een kritische analyse verrichten en op basis daarvan waar nodig maatregelen nemen. NVAO en Koepelorganisaties (VSNU, HBO-raad en Platform van Aangewezen/Erkende Particuliere Onderwijsinstellingen in Nederland) dienen ondersteuning te bieden door respectievelijk de rol van examencommissies nader te specificeren en ‘good practice’ te verzamelen en te verspreiden.

Pro-actief reageren op de nieuwe ontwikkelingen
Ook binnen de UT zullen alle examencommissies zich dienen voor te bereiden op hun nieuwe taken en verantwoordelijkheden. De in de onderzoek van de Inspectie gebruikte vragenlijst kan in dit kader als een checklist worden gebruikt om binnen een commissie eens na te gaan wat de stand van zaken is. Deze checklist is ook in de OD-bijeenkomst toegepast. De checklist is te vinden in het inspectierapport Boekhouder of wakend oog of op te vragen via de contactpersoon van de OD, zie verderop.

De Onderwijskundige Dienst biedt voor (leden van) examencommissies en (groepen van) docenten verschillende ondersteuningsmogelijkheden, zoals een cursus over toetsing, individueel advies of een workshop over de taken en verantwoordelijkheden van de examencommissie in het kader van de nieuwe wet.

Heeft u behoefte aan ondersteuning of wilt u eens vrijblijvend praten over de huidige werkwijze van uw examencommissie, neem dan contact op met:

contactpersoon Onderwijskundige Dienst: drs. Katja Haijkens,
tel. 053-489 2867, email
k.haijkens@utwente.nl

 

Meer informatie:

Informatie over de wet Versterking Besturing (nieuwe WHW):

Toelichting: de Wet Versterking Besturing heeft tot doel: voorwaarden te scheppen om de instellingen voor hoger onderwijs in staat te stellen tot een goed bestuur en een goede (rechts)positie van studenten te komen. Daar-naast bevordering van de onderwijskwaliteit en de internationale positie van het hoger onderwijs. Met dit wetsvoorstel wordt de eerdere WHW ingrijpend gewijzigd. Het wetsvoorstel is dec. 2008 ingediend in de Tweede Kamer en met aanpassingen in juli 2009 aangenomen. Het voorstel wordt in oktober 2009 behandeld in de Eerste Kamer. Zie voor meer informatie en stand van zaken:

Special VSNU: “Stand van zaken rond Wet Versterking Besturing
of kijk op “Versterking besturing bij instellingen voor hoger onderwijs, de collegegeldsystematiek en de rechtspositie van studenten

 

Auteur: Helma Vlas, Onderwijskundige Dienst, Universiteit Twente. Oktober 2009