Veranderingen in de WHW en het accreditatiestelsel in 2014

De wet verplicht examencommissies een extern lid op te nemen
De Wet versterking kwaliteitswaarborgen hoger onderwijs is eind 2013 door de Eerste en Tweede kamer aangenomen. Een belangrijke aanpassing voor examencommissies betreft de nieuwe eisen voor de samenstelling van een examencommissie.
Voorheen gold als belangrijkste eis dat ten minste één lid als docent verbonden is aan de desbetreffende opleiding of aan een van de opleidingen die tot de groep van opleidingen behoort. Hieraan is nu toegevoegd dat ten minste één lid afkomstig dient te zijn van buiten de desbetreffende opleiding of een van de opleidingen die tot de groep van opleidingen behoort. Nadrukkelijk is nu ook aangegeven dat leden van het instellingsbestuur of personen die anderszins financiële verantwoordelijkheid dragen binnen de instelling niet mogen worden benoemd.
Hoewel andere wetswijzigingen voor het merendeel al begin 2014 ingaan, geldt voor deze wijziging dat de instellingen tot 1 september 2015 de tijd wordt gegund om zich voor te bereiden.

Afsluitende werkstukken voortaan 7 jaar bewaren
Een andere relevante wetswijziging betreft de bewaartermijn van afsluitende tentamens. Afsluitende werkstukken dienen voortaan 7 jaar bewaard te worden. Deze wijziging gaat per 1 juni 2014 in.

De examencommissies hebben een borgende rol bij de organisatie van en procedures rondom tentamens en examens (1)
Er was wat gesteggel over: eerst zouden de examencomissies opnieuw weer een rol krijgen in het organiseren van de tentamens en examens en de procedures daaromheen. Maar… via een amendement is de wet weer aangepast met een nieuw lid 3 bij artikel 7.10 WHW : “Het instellingsbestuur is verantwoordelijk voor de organisatie en de procedures rondom tentamens en examens.” Aan artikel 7.12b eerste lid WHW is toegevoegd dat het borgen van de kwaliteit van de organisatie en de procedures rondom tentamens en examens een taak van de examencommissie is.
Deze aanpassing bleek meer aan te sluiten bij de bestaande praktijk. Daarnaast was het ook niet logisch om examencommissies zowel verantwoordelijk te maken voor de uitvoerende zaken als een kwaliteitsborgende functie te geven op dit punt.

Veranderingen in het accreditatiestelsel
Clustergewijze visitaties.
De NVAO houdt via het accreditatiestelsel toezicht op de kwaliteit van het hoger onderwijs. Ook op het gebied van toezicht zullen een aantal wetswijzigingen worden doorgevoerd. Zo zullen visitaties in de toekomst clustergewijs gaan plaatsvinden. De NVAO krijgt de bevoegdheid om de commissies te benoemen. De clustergewijze beoordeling vergt de nodige voorbereidende stappen en treedt per 1 januari 2015 volledig in werking.
Separate beoordeling van eindniveau en wijze van examinering. Bij de beoordeling van de kwaliteit van een opleiding zal, geldend vanaf juni 2014, het gerealiseerde eindniveau en de wijze van examinering voortaan separaat beoordeeld worden.

De Inspectie onderzoekt (wederom) het functioneren van examencommissies
De inspectie bevordert en ziet erop toe dat ho-instellingen de wet naleven. Jaarlijks worden hiervoor een aantal onderzoeksactiviteiten opgezet en uitgevoerd. Bij het onderzoek kan bijvoorbeeld een bepaald onderdeel van de wet centraal staan of een specifiek onderwijsthema. Ook kan onderzocht worden of besturen en raden van toezicht de wetten wel naleven. Voor 2014 staan de volgende aandachtsgebieden gepland (zie het Jaarwerkplan 2014 van de Inspectie):

·

hoe ontwikkelen zich selectie en toegankelijkheid in het hoger onderwijs?

·

het functioneren van examencommissies in het hoger onderwijs;

·

verbeteringen in het leraarschap en in de lerarenopleidingen.


Meer informatie over de wetswijzigingen: Wet versterking kwaliteitswaarborgen hoger onderwijs / Memorie van toelichting

(1) * Update sept. 2014. Met dank aan Ludo van Meeuwen (TUE).
Zie ook artikel Hobeon. Tweede Kamer corrigeert voorstel: examencommissies niet verantwoordelijk voor organisatie tentamens. Frank Hendriks, mei 2014.