2002-01-11

promotie ir. G.D. Geldof

Omgaan met complexiteit bij integraal waterbeheer

promotor: prof.dr.ir. C.B. Vreugdenhil


Waterbeheer is vanouds het werkterrein van de technicus. Er worden waterlopen gegraven, dijken aangelegd, gemalen gebouwd, enzovoort. Om invulling te kunnen geven aan integraal waterbeheer en aan het waterbeheer in de 21e eeuw, is echter meer nodig: naast centrale civieltechnische werken - die veelal het karakter hebben van ‘end of pipe’-oplossingen - is het zaak ook te kijken naar kleinschalige bronmaatregelen. Een voorbeeld: problemen met rioolwateroverstorten en piekafvoeren in stadswateren worden verminderd als mensen het regenwater vanaf hun daken niet afvoeren naar het riool, maar infiltreren in hun eigen tuin. Voor het realiseren van bronmaatregelen kan derhalve niet worden volstaan met een technische benadering. Het vraagt om een ontmoeting en een vereniging van bèta en gamma.
In het proefschrift van Geldof “Omgaan met complexiteit bij integraal waterbeheer”worden technische en sociale wetenschappen niet aan elkaar vastgeknoopt, maar wordt een nieuwe wetenschappelijke invalshoek gekozen: de complexiteitswetenschap. Het bijzondere van de complexiteitswetenschap is dat deze wordt beoefend door sociologen, economen, natuurkundigen, ecologen, wiskundigen, bestuurskundigen en nog veel meer. Patronen die in de complexiteitswetenschap worden beschreven, zoals attractoren en catastrofes, worden door wetenschappers en praktijkmensen uit vele disciplines herkend. Daardoor biedt deze goede perspectieven voor het verbinden van techniek en maatschappij.
Geldof werkt niet alleen vanuit de theorie, maar vooral ook vanuit de praktijk. De promovendus beschrijft praktijkcases beschreven waarin hij zelf heeft geparticipeerd als adviseur bij een ingenieursbureau. Een voorbeeld daarvan is het waterplan voor Nijmegen. Tijdens de totstandkoming van het waterplan is continu gereflecteerd op patronen uit de complexiteitswetenschap. Dit heeft ertoe geleid dat een levendig proces is opgetreden, waarbij interdisciplinair is samengewerkt en vele actoren zijn betrokken, waaronder bewoners. Geldof laat zien dat het hanteren van complexiteit, in plaats van het bestrijden ervan, kan resulteren in een plan met een hoog ambitieniveau en veel draagvlak. De uitvoering loopt volop.