Verslag TBS’’

’Het is schadelijk dat er een verkeerd beeld bestaat van TBS’’


Door Karlijn Smit


ENSCHEDE - ‘’De meeste TBS’ers zijn niet zo gevaarlijk als het lijkt in de media. Ik ben meer dan duizend keer met TBS’ers op verlof geweest, maar er is me nog nooit een haar gekrenkt’’, aldus ex-medewerker Carolien Roodvoets tijdens de presentatie van haar boek Verdoemd leven. Roodvoets vindt het jammer dat de samenleving TBS’ers als monsters ziet. ‘’Het is schadelijk dat er een verkeerd beeld bestaat. Ik wil het menselijke gezicht van de TBS’er laten zien’’, vertelde zij tijdens de lezing.


Roodvoets heeft als therapeut tien jaar in een TBS-kliniek gewerkt. Dinsdagavond 17 mei presenteerde zij in Enschede haar boek, dat gaat over het leven en werken in de kliniek. Het Studium Generale van Universiteit Twente organiseerde de lezing. Er zaten zo’n 250 mensen in de volle zaal.


‘’Er is iemand in ons midden die zich nog niet bekend wil maken. Hij heeft een ernstig delict gepleegd. Als we het in de krant zouden lezen, is iedereen geschokt. Mensen zouden denken dat hij een monster is. Toch is het iemand met een menselijk gezicht.’’ Roodvoets keek de zaal in. Naast haar stond een pop die was afgedekt met een laken. ‘’Ik wil jullie meer vertellen over de achtergrond van de TBS’er.’’


Roodvoets vroeg een oud-collega om het laken van de pop te halen. ‘’Dit is Hans. Hij heeft een bizar delict gepleegd. Ik wil jullie laten zien wie Hans is.’’ De assistent opende Hans’ tas. ‘’Aah..’’, reageerde het publiek meelevend toen er een knuffel uitkwam. ‘’Ja, Hans is een beetje kinderlijk. Hij is eigenlijk een zielig jongetje. Dat is het probleem’’, lichtte Roodvoets toe. Ze hield enkele spullen omhoog die uit de tas kwamen, waaronder een riem en dildo. ‘’Hans is jarenlang mishandeld en seksueel misbruikt. De meeste TBS’ers hebben soortgelijke traumatische ervaringen. Ze hebben psychiatrische problemen.’’


TBS’er Hans heeft een knuffel in zijn rugzak Foto: Eric Brinkhorst



Roodvoets vertelde dat veel TBS’ers in hun jeugd zijn afgewezen door hun ouders. Zij ziet dat dit ook in de samenleving gebeurt en dat vindt ze schadelijk. ‘’De samenleving is bang en reageert afkeurend. De menselijke kant van de TBS’ers wordt niet gezien.’’ Volgens Roodvoets is het van belang dat TBS’ers weer kunnen integreren in de maatschappij. De afwijzing van de samenleving werkt volgens haar averechts. De kans op recidive is groter.


‘’Wat denkt u dat nodig is om TBS’ers goed te laten integreren?’’, vroeg een man uit het publiek tijdens de discussieronde. Roodvoets antwoordde dat de samenleving beter moet worden voorgelicht over TBS. Ook vond ze het belangrijk dat een TBS’er eerder met verlof kan. ‘’Een TBS’er kan tijdens het verlof een nieuw leven opbouwen in de maatschappij. De kliniek heeft de mogelijkheid om hem of haar te begeleiden. Dit vergroot de kans op een goede integratie.’’


Roodvoets vindt dat de media op een verkeerde manier over TBS berichten. ‘’Als er wat misgaat tijdens het verlof, dan wordt het door de media erg opgeblazen. Dit zorgt voor een negatieve beeldvorming in de maatschappij.’’ Volgens Roodvoets is het verlofbeleid hierdoor onder druk komen te staan. Ze betreurt de fouten die gemaakt zijn, maar gaf aan dat misstappen overal voorkomen. Als voorbeeld noemde zij verkeersongelukken en medische misgrepen. Roodvoets zei dat er relatief weinig fouten worden gemaakt tijdens het verlof van TBS’ers.


Roodvoets is ook positief over andere onderdelen van het TBS-beleid.‘’De behandelingen in de TBS-kliniek zijn behoorlijk succesvol. Tachtig procent van de TBS’ers recidiveert niet meer. Twintig procent pleegt weer een delict. Dit hoeven geen ernstige misdaden te zijn. Ook drankoverlast of winkeldiefstal vallen hieronder.’’


Enkele mensen uit het publiek uitten hun onvrede met de resultaten van TBS. ‘’Ik vind het veel als twintig procent van de mensen recidiveert’’, zei een man verbaasd. ‘’Waarom sluiten we mensen niet langer op?’’, vroeg iemand anders. Volgens Roodvoets wordt de samenleving niet veiliger als we mensen langer opsluiten. Daarnaast benadrukte ze dat een samenleving niet voor honderd procent veilig kan zijn.


Het publiek applaudisseerde hard na afloop van de lezing. ‘’Het was echt een eyeopener voor mij. Veel vooroordelen over TBS zijn verdwenen’’, zei Möller, een grijze, kalige man. Toch riep de presentatie voor hem ook veel vragen op. ‘’Hoe kunnen we ervoor zorgen dat TBS’ers weer binding krijgen met de samenleving’’, zei hij nadenkend. ‘’Haar presentatie was levendig’’, aldus een oudere man met een grote glimlach. ‘’Het is erg knap om een zwaar onderwerp zodanig in te kleden, dat het vatbaar is en ontspant.’’


De organisator van het Studium Generale was tevreden over de lezing. ‘’Ik ben zeer onder de indruk van de grote opkomst’’, vertelde Peter Timmermans. ‘’Roodvoets heeft een goede presentatie gehouden. Het is heel knap hoe zij de TBS’er een menselijk gezicht geeft.’’