Lezing bij Wetenschapswinkel op 23/4

Wetenschappelijk onderzoek door en voor betrokkenen - kan dat?




Onder deze titel houdt professor Richard Worthington (Ponomo College, California) maandag 23 april, 16.00 uur een openbare lezing in de Kleine Zaal van de Vrijhof (Engels gesproken). Hij is die middag te gast bij de Wetenschapswinkel UT.

Professor Worthington publiceerde eerder dit jaar het boek “Research, Policy and Social Change: The role of Community-Based research”. Zowel in Amerika als daarbuiten bestudeert hij initiatieven waarin wetenschappers en direct betrokkenen samenwerken in onderzoek. Dit om maatschappelijke doelen en sociale veranderingen te realiseren. Wetenschapswinkels, zoals actief in Nederland en elders ter wereld, maken daar prominent onderdeel van uit.

Veel academische initiatieven zijn van de grond gekomen, sinds midden jaren '90, om door en voor maatschappelijk betrokkenen wetenschappelijk onderzoek te verrichten en kennis op te bouwen. Voorbeelden zijn: het monitoren van milieuwaarden in de leefomgeving, het meten van kwaliteit van leven in een woonwijk, het starten van educatie- en integratieprojecten, het inzetten van moderne, schone technologieën enzovoorts. Enthousiaste initiatiefnemers hopen zo op een `tegenstroom', om maatschappelijke doelen te bereiken en tot een nieuwe manier van kennisproductie te komen.

Professor Richard Worthington analyseerde de daadwerkelijke resultaten en vergeleek die met de claims van deze initiatiefnemers. Zijn (voorlopige) conclusie is dat inderdaad resultaten zijn geboekt die sociale veranderingen op gang helpen of versnellen, maar ook dat nog veel kansen onbenut blijven. In zijn publicaties doet Worthington aanbevelingen hoe onderzoek en kennisproductie kansrijk kunnen bijdragen aan sociale vernieuwing.

'Onderzoek door en voor betrokkenen' kent uiteenlopende verschijningsvormen. Een heel hechte manier van samenwerken is dat wetenschappers met vertegenwoordigers uit een woonwijk multidisciplinaire onderwerpen voor onderzoek samen formuleren, de onderzoeksacties samen uitvoeren en met de behaalde resultaten in de hand samen bestuurlijke wegen zoeken om: de leefkwaliteit te verbeteren, nieuwe sociale initiatieven te ontplooien, of milieuvriendelijker manieren van wonen en werken te realiseren.

De Nederlandse wetenschapswinkels hanteren traditiegetrouw een wat minder hechte manier van samenwerken. Zij werken vraaggericht ten behoeve van maatschappelijke organisaties, belangenverenigingen, particulieren en kleine ondernemers. De wetenschapswinkels vertalen hun aanvragen voor onderzoek naar interessante wetenschappelijke projecten. Deze worden uitgevoerd door wetenschappers en/of studentonderzoekers in hun vakgebied. De rol van de klant/aanvrager is faciliterend en hij brengt bovendien onmisbare praktijkkennis in.

Wetenschapswinkels laten zich zo `inspireren' door aanvragen van onderzoek en de behoefte aan kennis zoals die leven in de samenleving. De onderzoeksprojecten leveren praktisch toepasbare kennis op, nuttig om de maatschappelijke doelstellingen van de klant dichterbij te brengen. In zijn lezing zal Worthington zijn visie geven hoe volgens hem maatschappelijke organisaties effectief betrokken kunnen worden bij wetenschappelijk onderzoek. De context van de Nederlandse wetenschapswinkel - een succesvol product van de democratiseringsgolf in de jaren '70 - is speciaal maar Worthington heeft ook werkrelaties met relatief jonge wetenschapswinkelinitiatieven in Tjechië, Hongarije en Roemenië. Verder is hij werkzaam aan het Loka Institute: een non-profit organisatie voor onderzoek en advies waarbij verschillende Amerikaanse universiteiten zijn aangesloten. Politieke, sociale en milieugevolgen van wetenschap en techniek staan daar centraal. Wetenschap en technologie kunnen veel beter aansluiten bij actuele sociale en maatschappelijke thema's, door actief aansluiting te zoeken bij belangengroepen, particulieren en besluitvormers.

Meer informatie Ir. Egbert van Hattem, Wetenschapswinkel UT, tel. 053 – 4894407/4361545, email: e.vanhattem.utwente.nl .